Η κούραση της αυτοβελτίωσης: Μπορείς απλώς να είσαι ΟΚ;

Ξυπνάς και, πριν καλά καλά πιεις καφέ, έχεις ήδη μείνει πίσω σύμφωνα με τη νόρμα των social. Κάποιος στο Instagram έχει κάνει προπόνηση, διαλογισμό και πρωινό με περισσότερη πρωτεΐνη από όση έφαγες εσύ χθες.

Κάποιος άλλος εξηγεί τις πέντε συνήθειες που θα αλλάξουν τη ζωή σου και ένας άλλος τι πρέπει να κάνεις πριν ξεκινήσει ο μήνας για να βγάλεις περισσότερα φράγκα.

Νιώθεις να πνίγεσαι. Θες να γίνεις καλύτερος αλλά όλα αυτά σου φαίνονται υπερβολικά, σε καταπιέζουν.

Μήπως τελικά η αυτοβελτίωση είναι μια ακόμα δυνάστευση της εποχής μας;

Ο εαυτός μας ως δουλειά πλήρους απασχόλησης

Η επιθυμία να εξελιχθούμε είναι κατανοητή. Θέλουμε να φροντίσουμε την υγεία μας, να επικοινωνούμε καλύτερα, να μάθουμε κάτι καινούργιο. Όταν όμως κάθε μα κάθε πλευρά της καθημερινότητας γίνεται πεδίο αξιολόγησης, τότε το πράγμα εκφυλίζεται.

Ακόμα και ο ύπνος αποκτά βαθμολογία, το περπάτημα μετριέται σε βήματα. Το διάβασμα γίνεται ετήσιος στόχος. Ακόμη και η ξεκούραση χρειάζεται πρόγραμμα, τεχνική και αποδεδειγμένο όφελος.

Σε ένα ενδιαφέρον άρθρο στο Vox, αναφέρεται η γοητεία αυτής της υπόσχεσης. Όποια κι αν είναι η ζωή σου, θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Η προσδοκία μάς κινητοποιεί, αλλά μπορεί επίσης να μας κρατά μόνιμα απασχολημένους με όσα μας λείπουν.

Κι έτσι, ενώ κάνεις αρκετά, όσα περνούν από το χέρι σου, δυσκολεύεσαι να νιώσεις ότι είσαι αρκετός/ή.

Το κρυφό μήνυμα πίσω από το «γίνε καλύτερος»

Μια συμβουλή είναι πάντα ενθαρρυντική. Βάλε στόχους, αξιοποίησε τον χρόνο σου, δούλεψε τις αδυναμίες σου. Όταν όμως επαναλαμβάνεται ασταμάτητα, εύκολα την ακούμε ως υπενθύμιση ότι κάτι πάνω μας παραμένει προβληματικό, ένα κακό κουσούρι.

Σκέψου πόσο συχνά αναβάλλουμε κάτι μέχρι να «είμαστε έτοιμοι». Θα πάμε διακοπές όταν φτιάξουμε σώμα. Θα γνωρίσουμε ανθρώπους όταν αποκτήσουμε αυτοπεποίθηση. Θα χαλαρώσουμε όταν οργανώσουμε καλύτερα τη ζωή μας.

Το κακό με αυτά είναι πως η λίστα του «βελτιώνεσθαι» σπάνια τελειώνει. Μόλις καλύψουμε μια εκκρεμότητα, εμφανίζεται η επόμενη, σε έναν φαύλο κύκλο τελειότητας που μοιραία κάποια στιγμή μας πνίγει.

Όταν η πρόοδος γίνεται μέτρο προσωπικής αξίας

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο «θέλω να μάθω κάτι» και στο «αν δεν προχωράω, αποτυγχάνω». Στην πρώτη περίπτωση έχουμε μια επιθυμία. Στη δεύτερη, έχουμε έναν εσωτερικό επιτηρητή.

Κάπως έτσι, ο κίνδυνος να συνδέουμε την αξία μας με τα επιτεύγματα και να θεωρούμε κάθε δυσκολία αποτέλεσμα ανεπαρκούς προσωπικής προσπάθειας είναι ορατός.

Μια εβδομάδα χωρίς γυμναστήριο γίνεται «έλλειψη πειθαρχίας». Μια μέρα που νιώθεις πεσμένος σε κάνει να πιστεύεις ότι κάτι δεν έκανες σωστά. Ένα απόγευμα στον καναπέ δημιουργεί ενοχές, επειδή θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι χρήσιμο.

Αλλά έχουμε και κούραση, υποχρεώσεις, οικονομικές πιέσεις, ανθρώπους που χρειάζονται τη φροντίδα μας. Δεν περισσεύουν κάθε μέρα οι ίδιες αντοχές.

Το «αρκετά καλό» έχει χώρο στη ζωή μας

Συχνά φοβόμαστε ότι, αν χαλαρώσουμε τις απαιτήσεις μας, θα εγκαταλείψουμε κάθε προσπάθεια. Ότι η αποδοχή θα γίνει δικαιολογία για ακινησία.

Κι όμως, μπορούμε να θέλουμε μια αλλαγή χωρίς να υποτιμάμε όσα είμαστε σήμερα. Να βελτιώσουμε τη φυσική μας κατάσταση χωρίς να μισούμε το σώμα μας. Να μάθουμε να βάζουμε όρια χωρίς να αντιμετωπίζουμε κάθε άβολη συζήτηση ως αποτυχία.

Το «αρκετά καλό» μπορεί να είναι ένα υγιεινό φαγητό που ετοίμασες, μια σύντομη βόλτα, μια δουλειά που έγινε σωστά.

Χρειάζεται να αποδίδει και η χαρά;

Η μουσική βοηθά στη συγκέντρωση. Οι φίλοι κάνουν καλό στην ψυχική υγεία. Ένα χόμπι καλλιεργεί δεξιότητες. Ωραία όλα αυτά, και μπορεί να ισχύουν, αλλά μπορούμε επίσης να ακούμε μουσική επειδή μας αρέσει. Να συναντάμε έναν φίλο επειδή μας έλειψε. Να κάνουμε κάτι στο οποίο δεν είμαστε ιδιαίτερα καλοί, χωρίς στόχο να γίνουμε παντογνώστες.

Αν κάθε δραστηριότητα χρειάζεται να δικαιολογείται από το όφελός της, η απόλαυση αποκτά κι αυτή υποχρεώσεις.

Μπορείς να είσαι ΟΚ και σήμερα;

Μια χρήσιμη ερώτηση, είναι: «Το θέλω πραγματικά ή νιώθω ότι πρέπει;». Και μια δεύτερη: «Χωράει στη ζωή που έχω αυτή τη στιγμή;».

Αξίζει να διαλέγουμε λίγα πράγματα που μας ενδιαφέρουν και να αφήνουμε περιθώριο για αλλαγές, καθυστερήσεις και διαλείμματα. Να παρατηρούμε επίσης αν το περιεχόμενο που καταναλώνουμε μας δίνει ιδέες ή μας αφήνει σταθερά με αίσθημα ανεπάρκειας.

Μπορείς να έχεις φιλοδοξίες και εκκρεμότητες, να προσπαθείς και να κουράζεσαι. Μπορείς επίσης να περάσεις μια ήσυχη μέρα χωρίς ένα «σούπερ ουάου» επίτευγμα. Και το βράδυ, πριν κοιμηθείς, δεν χρειάζεται να αποδείξεις ότι άξιζες τον χώρο που πήρες στον κόσμο.