Πρέπει να έχω δουλέψει με τον εαυτό μου πριν πάω σε ψυχολόγο;

«Να πάω σε ψυχολόγο, αλλά πρώτα πρέπει να καταλάβω τι μου συμβαίνει».

«Πρέπει να είμαι έτοιμος να μιλήσω».

«Δεν ξέρω αν έχω τη δύναμη να αντιμετωπίσω όσα μπορεί να ανακαλύψω για τον εαυτό μου».

Αυτές είναι μερικές από τις σκέψεις που συχνά αναβάλλουν την απόφαση κάποιου να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία. Σαν να χρειάζεται πρώτα να έχει κάνει μια σημαντική εσωτερική διαδρομή, ώστε να μπορέσει να ζητήσει βοήθεια. Είναι, όμως, έτσι;

Δεν χρειάζεται να έχεις δουλέψει με τον εαυτό σου για να ξεκινήσεις ψυχοθεραπεία. Χρειάζεται να είσαι πρόθυμος να αρχίσεις να τον γνωρίζεις.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να ξεκινήσω;

Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη στιγμή κατά την οποία κάποιος είναι απολύτως έτοιμος για ψυχοθεραπεία. Μπορεί να απευθυνθεί σε ψυχολόγο επειδή δυσκολεύεται να διαχειριστεί το άγχος του, επαναλαμβάνει τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις του, αισθάνεται εγκλωβισμένος ή απλώς θέλει να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του.

Δεν χρειάζεται να έχει ξεκάθαρο αίτημα, να γνωρίζει την αιτία των δυσκολιών του ή να μπορεί να περιγράψει με ακρίβεια τα συναισθήματά του. Αυτά μπορούν να αποτελέσουν μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.

Σημαντικό είναι να υπάρχει, έστω και αρχικά, μια διάθεση να εξερευνήσει κανείς όσα τον δυσκολεύουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είναι απόλυτα σίγουρος, χωρίς φόβο ή αμφιβολίες.

Τι είναι αυτό που με μπλοκάρει;

Πολλές φορές δεν μας εμποδίζει η έλλειψη διάθεσης για αλλαγή, αλλά ο φόβος για όσα αυτή μπορεί να φέρει.

Ο φόβος ότι θα έρθουμε αντιμέτωποι με επώδυνες εμπειρίες, ότι θα ανακαλύψουμε πλευρές του εαυτού μας που δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε ή ότι θα χρειαστεί να αλλάξουμε συμπεριφορές που, ακόμη κι αν μας δυσκολεύουν, μας είναι οικείες.

Άλλες φορές, πιστεύουμε ότι πρέπει να μπορούμε να διαχειριστούμε μόνοι μας τις δυσκολίες μας. Η ανάγκη για βοήθεια μπορεί τότε να βιώνεται ως αδυναμία, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί μια συνειδητή επιλογή φροντίδας.

Επιπλέον, δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωρίσουμε τον δικό μας ρόλο στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε. Είναι συχνά πιο απλό να εστιάζουμε αποκλειστικά στη συμπεριφορά των άλλων, παρά να εξετάζουμε πώς εμείς αντιδρούμε, τι φοβόμαστε και ποιες ανάγκες μας μένουν ανεκπλήρωτες.

Τι σημαίνει πραγματικά «δουλεύω με τον εαυτό μου»;

Δεν σημαίνει ότι πρέπει να έχω όλες τις απαντήσεις, να ελέγχω τα συναισθήματά μου ή να έχω διορθώσει όσα θεωρώ αδυναμίες μου.

Σημαίνει ότι αρχίζω να παρατηρώ τον τρόπο με τον οποίο σκέφτομαι, αισθάνομαι και συμπεριφέρομαι. Αναρωτιέμαι γιατί κάποιες καταστάσεις με πληγώνουν περισσότερο, γιατί δυσκολεύομαι να θέσω όρια ή γιατί επαναλαμβάνω επιλογές που τελικά δεν με εξυπηρετούν.

Σημαίνει, επίσης, ότι προσπαθώ να αναγνωρίζω τις ανάγκες μου, να αναλαμβάνω την ευθύνη των επιλογών μου και να αποδέχομαι πως μπορώ να αλλάξω χωρίς να χρειάζεται να απορρίψω τον εαυτό μου.

Η ψυχοθεραπεία είναι ακριβώς ένας χώρος μέσα στον οποίο μαθαίνω να κατανοώ τον εαυτό μου, όχι μια εξέταση στην οποία πρέπει να προσέλθω προετοιμασμένος.

Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να περιμένεις μέχρι να καταλάβεις γιατί δυσκολεύεσαι, για να ζητήσεις βοήθεια. Ούτε να φτάσεις στα όριά σου για να δικαιολογήσεις την ανάγκη σου.

Ίσως η πιο σημαντική προϋπόθεση για να ξεκινήσεις είναι να αποδεχτείς ότι δεν χρειάζεται να τα καταφέρνεις σε όλα μόνος σου.