35 χρόνια Ασπρολίθι: Παρελθόν, παρόν, μέλλον

Δεν θυμάμαι ακριβώς ποια χρονιά στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ήπια για πρώτη φορά Ασπρολίθι. Αυτό που θυμάμαι είναι ότι την εποχή εκείνη, ούτε εγώ ούτε, όμως, και οι φίλοι μου, είχαμε ιδέα για το ελληνικό εμφιαλωμένο κρασί. Άλλωστε, επιλογές σχεδόν δεν υπήρχαν, πέρα από κάποιες λιγοστές ετικέτες της εποχής. Τουλάχιστον είχαμε ήδη απορρίψει το χύμα, μεγάλη υπόθεση για εκείνα τα χρόνια. Το ίδιο θολό τοπίο ίσχυε για την πλειονότητα των συμπατριωτών μας. Οι όροι «γευσιγνωσία», «κάθετη δοκιμή», «μύτη, στόμα, διάρκεια», «pairing», «terroir», κ.λπ., μας ήταν περίπου άγνωστοι. Κρασιά αγοράζαμε κυρίως από το σουπερμάρκετ κι ευτυχώς κοντά στο σπίτι μου είχα αυτό που έφερνε «και του πουλιού το γάλα», η κάβα του οποίου ήταν αρκετά πλούσια, έβρισκες και κάποιον υπεύθυνο που μπορούσε, έστω και υποτυπωδώς, να σε κατευθύνει. Εν ολίγοις, η κάστα των οινόφιλων δεν είχε ακόμα δημιουργηθεί!

Κάπως έτσι αγόρασα τα πρώτα μου μπουκάλια Ασπρολίθι, για κάποια βραδιά που είχα καλεσμένους στο σπίτι για φαγητό, κι έκτοτε αυτό το κρασί δεν έλειψε σχεδόν ποτέ από τη σπιτική μου συλλογή. Έτσι, η χαρά μου όταν έλαβα την πρόσκληση του οινοποιείου Ρούβαλη για τη γιορτή των 35 χρόνων του Ασπρολίθι, και μάλιστα σε ένα από τα πλέον αγαπημένα μου αθηναϊκά εστιατόρια, το Ateno, ήταν μεγάλη.

Η ιστορία

Το Ασπρολίθι γεννήθηκε το 1990 από τον Άγγελο Ρούβαλη, χημικό-οινολόγο σπουδαγμένο στο εμβληματικό Μπορντό. Οι γνώσεις και η εμπειρία που είχε αποκτήσει τον οδήγησαν στην ορεινή Αιγιάλεια, την ιδιαίτερη πατρίδα του, όταν ακόμη ο όρος terroir στην Ελλάδα ήταν στα σπάργανα και ο Ροδίτης, η ταπεινή και παραγνωρισμένη μέχρι τότε ποικιλία, έδινε κρασιά που δεν είχαν καμία προοπτική εξέλιξης, πόσο μάλλον διεθνούς αναγνώρισης. Ο Άγγελος Ρούβαλης δεν ακολούθησε τον εύκολο δρόμο των εφήμερων τάσεων, αντιθέτως, έδωσε διεθνές κύρος στην ποικιλία και στην αμπελουργική ζώνη της ορεινής Αιγιάλειας. 

Απόδειξη για τα παραπάνω ήταν ότι μόλις πέντε χρόνια μετά, το 1995, ο σπουδαίος Steven Spurrier, έγραψε: ‘It is floral, slightly smokily fruity, crisply dry but very present on the palate’. Το Ασπρολίθι, όχι μόνο βρήκε τον δρόμο του, αλλά έγινε παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τον ορεινό Ροδίτη. Εδώ θέλω να διευκρινίσω πως στα ορεινά αμπελοτόπια, όπως αυτό του οινοποιείου Ρούβαλη, ο Ροδίτης εκφράζεται εντελώς διαφορετικά και με πολύ μεγαλύτερη πολυπλοκότητα από όταν καλλιεργείται σε χαμηλά υψόμετρα. Αυτό ισχύει ακόμα παραπάνω στην ορεινή Αιγιάλεια, όπου το υψόμετρο και η ιδιαίτερη μορφολογία του εδάφους συναντιούνται με τη θάλασσα. 

Όλα αυτά, μαζί και η μέθοδος οινοποίησης του κρασιού, είναι που έκαναν το Ασπρολίθι να αποτυπώσει με απόλυτη καθαρότητα τον χαρακτήρα του τόπου, δηλαδή αυτό που ονομάζουμε terroir. Παράλληλα, έχει αποδείξει τη δυνατότητά του να εξελίσσεται στον χρόνο. Η ισορροπία μεταξύ οξύτητας και δομής τού επιτρέπει να ωριμάζει αρμονικά στη φιάλη, αναπτύσσοντας πολυπλοκότητα και βάθος, χωρίς να απομακρύνεται από τον βασικό του χαρακτήρα, όπως με έκπληξη διαπιστώσαμε στην πράξη δοκιμάζοντας στη σειρά έξι χρονιές από την πιο πρόσφατη του 2025 πηγαίνοντας πίσω στο 2016.

Το σήμερα και το αύριο

Η επέτειος των 35 χρόνων βρίσκει στο τιμόνι του οινοποιείου τη Θεοδώρα Ρούβαλη και τον σύντροφό της Antonio Ruiz Pañego. Η νέα γενιά διαμορφώνει τη σύγχρονη έκφραση του κρασιού, φέρνοντας μαζί της διεθνή εμπειρία από τις σημαντικότερες αμπελουργικές ζώνες του κόσμου (από τη Χιλή και τη Νέα Ζηλανδία έως τη Γαλλία, με αναφορές στην Αλσατία, το Μπορντό και τη Βουργουνδία), αλλά και μια βαθιά δέσμευση στην έρευνα, τη γνώση και την κατανόηση του αμπελώνα. 

«Για εμάς, το Ασπρολίθι δεν είναι ένα κρασί που αλλάζει, αλλά ένα κρασί που εξελίσσεται. Η πρόκληση είναι να το φέρνουμε κάθε φορά πιο κοντά στην αλήθεια του τόπου του», επισήμαναν οι δημιουργοί του. Με προσήλωση στο terroir και στη λεπτομέρεια, δίνουν έμφαση στην ακρίβεια της οινοποίησης και στη διατήρηση της αυθεντικότητας του Ασπρολίθι, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τον χαρακτήρα και τη θέση του στο σύγχρονο ελληνικό κρασί. 

Η βραδιά των γενεθλίων και το βιβλίο

Η γιορτή τα είχε όλα. Ατμόσφαιρα και συγκίνηση, ευχές και ωραίες κουβέντες, το - όπως πάντα - καταπληκτικό φαγητό του Νίκου Καραθάνου που ταίριαξε με τις ετικέτες των κρασιών του οινοποιείου που παρατάχθηκαν στα τραπέζια και δεκάδες εύθυμα τσουγκρίσματα και προπόσεις. 

Η ιστορία του Ασπρολίθι σφραγίστηκε σε ένα υπέροχο βιβλίο με τίτλο «Ρίζες και Ορίζοντες» που ξεφυλλίζεται σαν λεύκωμα και διαβάζεται σαν μυθιστόρημα, ο επίλογος του οποίου βάζει γερά θεμέλια για το αύριο: «Αυτή τη διαδρομή θελήσαμε να αφηγηθούμε στρέφοντας τον φακό μας στη γη και στους ανθρώπους της, ψηλαφίζοντας το μακρινό και το πρόσφατο παρελθόν, αναδεικνύοντας τη δυναμική του παρόντος, κρυφοκοιτάζοντας τις υποσχέσεις του μέλλοντος». Αμήν.