"Σκάνε" απάτες και δεν ξέρουμε αν πρέπει να χαρούμε

Κάτι μικρές, τοσοδούλικες υποθέσεις φοροδιαφυγής σκάνε στον αέρα και εμείς μένουμε αμήχανοι: δεν ξέρουμε αν πρέπει να χαρούμε που σκάνε ή να απογοητευτούμε που υπάρχουν.

Η απάντηση και στις δύο περιπτώσεις βρίσκεται στο «πώς». Δηλαδή στο «πώς υπάρχουν» και «πώς αποκαλύπτονται». Η ύπαρξή τους είναι βαθιά ενσωματωμένη στις διαδικασίες του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και συνυφασμένη με τη λειτουργία του.

Υπάρχουν παρά τους δειγματοληπτικούς ελέγχους, παρά τους τακτικούς ελέγχους και παρά τους αιφνιδιαστικούς ελέγχους. Υπάρχουν επί δεκαετίες και εκσυγχρονίζονται κάθε φορά που εκσυγχρονίζεται και το ελεγκτικό σύστημα. Περνούν κάτω από το ραντάρ ενός μηχανισμού που δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τις ανακαλύψει. Διατάξεις επί διατάξεων για ελεγκτικές πρακτικές και διατάξεις σχεδιασμένες για να καλύπτουν διάφορες πιθανότητες παρατυπίας. Και όμως κανείς δεν τις χρησιμοποιεί με αυτόν τον τρόπο.

Και τότε πώς ανακαλύπτονται (όταν ανακαλύπτονται); Πιστεύω τυχαία. Χωρίς σχέδιο και χωρίς πραγματική βούληση να αποκαλυφθούν. Μέσα από έρευνες που ξεκινούν από καταγγελίες πιθανόν κάποιου χολωμένου συνεργάτη ή από φθόνο για την κατσίκα του (απατεώνα) γείτονα. Άρα οι αποκαλύψεις δεν αποτελούν προϊόν μιας διαδικασίας που λειτουργεί και προστατεύει το δημόσιο συμφέρον από τους παραβατικούς συμπολίτες μας. Τι θα πει αυτό; Θα πει ότι για κάθε έναν από αυτούς που αποκαλύπτονται υπάρχουν άλλοι δέκα, πενήντα ή εκατό τους οποίους δεν μαθαίνουμε και πιθανότατα δεν θα μάθουμε ποτέ.    

Για να λέμε δηλαδή τα πράγματα με το όνομά τους, το επικοινωνιακό τρικ της κυβέρνησης στήνεται πάνω σε συμπτώσεις. Περιφέρει τον άτυχο, τον απρόσεκτο ή τον «καρφωμένο» φοροφυγά στα δελτία ειδήσεων ως τρόπαιο της ΑΑΔΕ, σερβίροντας στα μόνιμα μισθωτά κορόιδα το αφήγημα ότι «το ψηφιακό κράτος λειτουργεί» και «ο κλοιός σφίγγει». Η αλήθεια, βέβαια, είναι κάπως πιο πεζή: δεν υπάρχουν μηχανισμοί, αλλά μια ιδιότυπη φορολογική λοταρία. Αν δεν σε προδώσει η πρώην γυναίκα σου, ο απολυμένος λογιστής ή ο φθονερός ανταγωνιστής από το απέναντι πεζοδρόμιο, το πιθανότερο είναι ότι το σύστημα θα συνεχίσει να σε αντιμετωπίζει ως υγιή πυλώνα της εθνικής ανάπτυξης.

Και, για να έρθω και στο δια ταύτα, όσο η πάταξη της φοροδιαφυγής επαφίεται στο φιλότιμο και την εκδικητικότητα του… ρουφιάνου, εμείς, τα αιώνια υποζύγια της παρακράτησης στην πηγή, θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε τον λογαριασμό στο ακέραιο. Ή όπως λέει γλαφυρά ένας διαδικτυακός φίλος, «θα πληρώνουμε τους φόρους μας για να χρηματοδοτούμε το οδικό δίκτυο στο οποίο ο διπλανός μας θα βγάζει βόλτα την καινούργια του Porsche, αγορασμένη με τον ΦΠΑ που δεν απέδωσε ποτέ».