Όσο περνούν τα χρόνια, ένας καλός σύντροφος μπορεί να αποδειχθεί κάτι πολύ περισσότερο από παρέα: Οι έρευνες δείχνουν ότι οι σταθερές, υποστηρικτικές σχέσεις συνδέονται και με περισσότερα χρόνια ζωής.
γράφει:
Αυτή τη μαγεία που βλέπεις κοιτάζοντας δύο ανθρώπους με άσπρα μαλλιά να περπατούν χέρι-χέρι, την επιβεβαιώνει και η επιστήμη: Είναι, λέει, οι άνθρωποι που γερνούν με το ζευγάρι τους εκείνοι που ζουν περισσότερα χρόνια. Γιατί όμως; Δεν είναι και δύσκολο να το φανταστείς.
Μεγάλη μετα-ανάλυση 148 μελετών σε περισσότερους από 300.000 ανθρώπους, βρήκε ότι όσοι διατηρούσαν ισχυρότερες κοινωνικές σχέσεις είχαν περίπου 50% μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης σε σχέση με όσους είχαν λιγότερο δυνατούς κοινωνικούς δεσμούς. Δεν μιλούσε αποκλειστικά για ζευγάρια, έβαλε όμως στο επιστημονικό τραπέζι την ιδέα ότι οι σχέσεις μας δεν είναι απλώς ωραίο μπόνους στη ζωή.
Άλλη μετα-ανάλυση 21 μελετών, με στοιχεία από σχεδόν 7,9 εκατομμύρια ανθρώπους, βρήκε ότι οι μη παντρεμένοι συμμετέχοντες είχαν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία σε σχέση με τους παντρεμένους. Η συσχέτιση ήταν μάλιστα εντονότερη στους άνδρες.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο γάμος μακραίνει από μόνος του τη ζωή. Οι μελέτες αυτού του είδους είναι κυρίως παρατηρητικές. Άνθρωποι που έχουν καλύτερη υγεία, μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια ή διαφορετικές κοινωνικές συνθήκες μπορεί εξαρχής να έχουν περισσότερες πιθανότητες να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν μακροχρόνιες σχέσεις.
Δεν είναι λοιπόν το χαρτί του γάμου που λειτουργεί σαν στατίνη. Είναι πιθανότατα ένα ολόκληρο πακέτο πραγμάτων που συχνά συνοδεύουν μια καλή, σταθερή σχέση.
Ακούγεται αστείο μέχρι να σκεφτείς πόσο σημαντικό είναι.
Ένας σύντροφος είναι συχνά εκείνος που θα προσέξει ότι ένας βήχας κρατάει υπερβολικά πολύ, θα σου θυμίσει το χάπι σου, θα σε σπρώξει να κάνεις εκείνη την εξέταση που αναβάλλεις από τον Μάρτιο ή θα πει το αθάνατο «δεν πας σε ένα γιατρό;».
Και οι συνήθειες των δύο ανθρώπων τείνουν να επηρεάζουν η μία την άλλη. Αυτή εδώ η έρευνα από το αμερικανικό Health and Retirement Study διαπίστωσε πως όταν ο ένας σύζυγος υιοθετούσε μια νέα συμπεριφορά που σχετιζόταν με την υγεία του, όπως το να κόψει το κάπνισμα, να ξεκινήσει άσκηση, ή απλώς να κλείσει ραντεβού για τσεκάπ, αυξανόταν η πιθανότητα να κάνει το ίδιο και ο άλλος.
Η καλή συντροφικότητα λειτουργεί επίσης σαν ένα είδος αμορτισέρ απέναντι στις δυσκολίες της ζωής.
Όταν έχεις έναν άνθρωπο στον οποίο μπορείς να μιλήσεις, να βασιστείς πρακτικά ή απλώς να πεις «η μέρα μου ήταν χάλια» χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσεις το backstory των τελευταίων δεκαπέντε ετών, το στρες δεν εξαφανίζεται, αλλά μπορεί να γίνει ευκολότερα διαχειρίσιμο.
Σε έρευνα με μεγαλύτερης ηλικίας ζευγάρια, η καλύτερη υποστήριξη από τον σύντροφο συνδέθηκε με ευνοϊκότερους δείκτες φυσιολογικού στρες και φλεγμονής, ενώ οι ερευνητές σημείωσαν ότι η σημασία της υποστήριξης μπορεί να γίνεται ακόμα μεγαλύτερη όσο μεγαλώνουμε.
Εδώ, βέβαια, πρέπει να μπει ο απαραίτητος αστερίσκος: Μια κακή σχέση δεν αποκτά θεραπευτικές ιδιότητες απλώς και μόνο επειδή κρατά σαράντα χρόνια. Η χρόνια σύγκρουση, η κριτική, η ένταση και η έλλειψη υποστήριξης μπορούν να λειτουργήσουν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Έρευνα σε 1.598 προχωρημένης ηλικίας ανθρώπους διαπίστωσε ότι η κακή ποιότητα της σχέσης με τον σύντροφο συνδέεται με υψηλότερη πιθανότητα θανάτου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Ιδιαίτερα η συχνή κριτική από τον σύντροφο φάνηκε να εμφανίζει ισχυρή συσχέτιση.
Και μια ευρύτερη μετα-ανάλυση για την ποιότητα του γάμου κατέληξε ότι οι καλύτερες σχέσεις συνδέονταν με καλύτερη σωματική υγεία, μεταξύ άλλων σε καρδιαγγειακούς δείκτες και κλινικές εκβάσεις.
Οπότε το μυστικό δεν είναι «βρες κάποιον και μην τον αφήσεις ποτέ». Είναι μάλλον βρες ανθρώπους με τους οποίους αισθάνεσαι ασφαλής, υποστηριζόμενος/η και συνδεδεμένος/η και κράτα αυτές τις σχέσεις ζωντανές.
Εδώ τα δεδομένα γίνονται σπαρακτικά.
Υπάρχει στην επιστημονική βιβλιογραφία το λεγόμενο widowhood effect, η αύξηση δηλαδή του κινδύνου θανάτου μετά την απώλεια συζύγου. Μετα-ανάλυση στοιχείων από περισσότερους από 2,2 εκατομμύρια συμμετέχοντες σε έρευνες διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος ήταν ιδιαίτερα αυξημένος τους πρώτους έξι μήνες μετά την απώλεια, και περισσότερο στους άνδρες.
Δεν είναι απόδειξη ότι κάποιος «πεθαίνει από ραγισμένη καρδιά». Η απώλεια ενός συντρόφου μπορεί να σημαίνει ταυτόχρονα πένθος, στρες, αλλαγή στις καθημερινές συνήθειες, λιγότερη κοινωνική στήριξη, οικονομικές αλλαγές και εγκατάλειψη της φροντίδας του εαυτού.
Είναι, όμως, μια ακόμη ένδειξη για το πόσο βαθιά μπορεί να ενσωματωθεί ένας άλλος άνθρωπος όχι μόνο στην καθημερινότητά μας, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο φροντίζουμε τον εαυτό μας.
