Η πολιτική ορθότητα του καλοκαιρινού μου τραπεζιού

Στην Ιταλία όλο και περισσότεροι άνθρωποι της κουλτούρας έχουν αρχίσει και αμφισβητούν την αξία της πολιτικής ορθότητας και των επιταγών της. Η πληροφορία μου αυτή μπορεί να μην είναι διασταυρωμένη και πλήρως αξιόπιστη καθώς αποτελεί καρπό καλοκαιρινών μου γνωριμιών με Ιταλούς συνδαιτημόνες και συμπότες- οπότε δεν έχω έρευνες για να στηρίξω αυτή την εικασία, την οποία οι μιλανέζοι και ρωμαίοι νέοι μου φίλοι παρουσίασαν ως κάτι δεδομένο.

Στην κριτική τους ανέφεραν τον μαζικό και τσουβαλιαστό χαρακτήρα των όσων (δεν) λέγονται στο πλαίσιό της και κυρίως την καταπίεση που συνεπάγεται «το να προσέχεις τι λες και τι δεν λες». Για σκέψου, αναλογίστηκα, πόσο γρήγορα τρέχουν τα πράγματα· πόσο γρήγορα αμφισβητούνται κεκτημένα με την αλλαγή των γενιών.

Ξέρω αρκετούς της δικής μου γενιάς που θα ικανοποιούνταν από την επάνοδο της ακριτομυθίας για τις ξανθιές, για τους υπέρβαρους ή τους ομοφυλόφιλους. Ποιος θέλει να «καταπιέζεται» και σκέφτεται πριν μιλήσει, άλλωστε; Εκείνος που έχει συνείδηση ότι κάποιος άλλος καταπιέζεται από την συμπεριφορά του, είναι η απάντηση και αυτό δεν σχετίζεται με μόδες ή τάσεις.

Τα τελευταία δέκα χρόνια έχει πράγματι καταγραφή βελτίωση όλων μας στο να λαμβάνουμε υπόψη μας όχι μόνο ποιος μπορεί να θιγεί αν ακούσει αυτά που λέμε, αλλά και το κατά πόσον έχουμε δικαίωμα σε ιδιωτικές μας συζητήσεις να εκφραζόμαστε προσβλητικά για ομάδες ανθρώπων, αναπαράγοντας έτσι σιωπηλά αλλά ουσιαστικά στερεότυπα και προκαταλήψεις.

Το μεγάλο όμως όφελος αυτού του αυτοπεριορισμού που περιγράφω αποσπασματικά εδώ, αφορά τα πιτσιρίκια- εκείνα που μεγάλωσαν αυτά τα τελευταία χρόνια εντός ενός περιβάλλοντος που στοχοποιεί την σκληρότητα, την τοξικότητα και την αγένεια απέναντι στα χαρακτηριστικά των άλλων. Για τους νεότερους δεν υπήρξε μετάβαση, αλλά το βασικό σενάριο συμπεριφοράς.    

Ναι, ασφαλώς συμφώνησαν οι φίλοι εξ Ιταλίας. Και εμείς όταν λέμε ότι αλλάζει το πράγμα δεν εννοούμε ότι αλλάζει στον δημόσιο λόγο, αλλά γίνονται πιο ελαστικά τα πράγματα στις προσωπικές, φιλικές συνομιλίες.

Γύρω από το τραπέζι των διακοπών συμφωνήσαμε άπαντες ότι υπάρχει πολύ έδαφος να καλυφθεί ακόμη και πολλά που πρέπει να εξαλειφθούν από τις νοοτροπίες ιδίως των νοτιοευρωπαίων. Ίσως τότε, όταν η αποδοχή και ο σεβασμός κάθε διαφορετικότητας γίνει η βασική μας πολιτισμική βάση να υπάρξει κατ’ ιδίαν περιθώριο για λίγη παλιά καλή καφρίλα. Ας τη νοσταλγήσουμε- δεν θα πάθουμε τίποτα, σε αντίθεση με τα όσα τραβούσαν όσοι αποτελούσαν επί δεκαετίες τον μόνιμο, βολικό στόχο της υποτιθέμενα «αθώας» μας πλάκας.

Ας λοιπόν ο κάφρικος εαυτός μας στο παπανδρεϊκό «χρονοντούλαπο», τουλάχιστον μέχρι να σιγουρευτούμε ότι έχουμε γίνει όντως καλύτεροι άνθρωποι και όχι απλώς πιο προσεκτικοί υποκριτές.