Πώς θα κάνω δίαιτα στο ζωάκι μου;

Το παραδέχεσαι δύσκολα. Ειδικά όταν σε κοιτάζει με εκείνο το βλέμμα που λέει ότι έχει να φάει τουλάχιστον τρεις εβδομάδες, ενώ πριν από πέντε λεπτά εξαφάνισε ολόκληρο το περιεχόμενο του μπολ του.

Κάποια στιγμή, όμως, αρχίζεις να παρατηρείς ότι η μέση του δεν ξεχωρίζει, τα πλευρά του δεν ψηλαφώνται εύκολα ή ότι κουράζεται γρηγορότερα στις βόλτες και στο παιχνίδι.

Το αυξημένο βάρος σε έναν σκύλο ή μια γάτα δεν αποτελεί απλώς αισθητικό ζήτημα. Συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων όπως η αρθρίτιδα, ο διαβήτης, η υπέρταση, οι δυσκολίες στην αναπνοή και ορισμένες παθήσεις της σπονδυλικής στήλης. Ακόμη και μια μέτρια μείωση του βάρους μπορεί να ωφελήσει την υγεία και την κινητικότητα ενός υπέρβαρου ζώου.

Πώς μπαίνει, λοιπόν, ένα κατοικίδιο σε δίαιτα χωρίς να πεινάει, να στερείται απαραίτητα θρεπτικά συστατικά ή να αντιμετωπίσει προβλήματα υγείας;

Ξεκίνα από τον κτηνίατρο

Το πρώτο βήμα δεν είναι να μειώσεις αυθαίρετα την ποσότητα της τροφής, αλλά να επισκεφθείς τον κτηνίατρο. Εκείνος θα αξιολογήσει το βάρος, τη μυϊκή κατάσταση και το λεγόμενο Body Condition Score, δηλαδή τη σωματική κατάσταση του ζώου με βάση την εμφάνιση και την ψηλάφηση του σώματός του.

Παράλληλα, μπορεί να διερευνήσει αν πίσω από την αύξηση του βάρους βρίσκεται κάποια πάθηση, ένα φάρμακο, η στείρωση, η ηλικία ή η σημαντική μείωση της δραστηριότητας. Οι κατευθυντήριες οδηγίες επισημαίνουν ότι το διατροφικό πρόγραμμα πρέπει να σχεδιάζεται εξατομικευμένα, σύμφωνα με την ηλικία, την κατάσταση της υγείας, τον τρόπο ζωής και τις πραγματικές ανάγκες κάθε ζώου.

Με άλλα λόγια, η ποσότητα που αναγράφεται στη συσκευασία αποτελεί μια γενική κατεύθυνση και όχι απαραίτητα την ιδανική μερίδα για το δικό σου κατοικίδιο.

Μέτρα την τροφή και όχι… με το μάτι

Η «γεμάτη χούφτα», το «περίπου ένα μπολάκι» και το «έβαλα λίγο ακόμη γιατί πεινούσε» είναι τρεις εξαιρετικά αποτελεσματικοί τρόποι για να μην αδυνατίσει ποτέ ένα ζώο.

Η ημερήσια ποσότητα πρέπει να υπολογιστεί με βάση τις θερμίδες που χρειάζεται για ασφαλή απώλεια βάρους και να μετριέται με όσο γίνεται μεγαλύτερη ακρίβεια. Μια ηλεκτρονική ζυγαριά κουζίνας είναι συνήθως πιο αξιόπιστη από ένα ποτήρι ή μια δοσομετρική κούπα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ξηρά τροφή.

Χώρισε την ποσότητα σε δύο ή περισσότερα γεύματα και συμφώνησε με όλα τα μέλη της οικογένειας ποιος ταΐζει το ζώο.

Πρόσεξε τις λιχουδιές και τις κρυφές θερμίδες

Ένα κομματάκι τυρί, λίγη γαλοπούλα, δύο μπισκοτάκια, μια μπουκιά από το φαγητό σου και τα υπολείμματα που άφησε το παιδί μπορεί μεμονωμένα να φαίνονται ασήμαντα. Όλα μαζί, όμως, ενδέχεται να ακυρώνουν ολόκληρο το πρόγραμμα απώλειας βάρους.

Οι λιχουδιές πρέπει να υπολογίζονται μέσα στο συνολικό ημερήσιο θερμιδικό πλάνο και όχι να προστίθενται σε αυτό. Μπορείς να κρατήσεις ένα μικρό μέρος της κανονικής τροφής και να το χρησιμοποιήσεις ως επιβράβευση μέσα στην ημέρα. Εναλλακτικά, ο κτηνίατρος μπορεί να προτείνει κατάλληλες λιχουδιές χαμηλότερων θερμίδων.

Εξίσου σημαντικό είναι να μην αντικαθιστάς ανεξέλεγκτα την κανονική τροφή με σπιτικό φαγητό. Μια σπιτική δίαιτα μπορεί να είναι κατάλληλη μόνο όταν έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει όλες τις απαραίτητες πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα και λιπαρά οξέα.

Μην κόψεις τη μισή τροφή

Το να δίνεις πολύ μικρότερη ποσότητα από μια συνηθισμένη τροφή συντήρησης δεν αποτελεί πάντοτε σωστή στρατηγική. Μαζί με τις θερμίδες μπορεί να μειωθεί υπερβολικά και η πρόσληψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ο κτηνίατρος μπορεί να συστήσει ειδική τροφή διαχείρισης βάρους. Τέτοιες τροφές είναι σχεδιασμένες ώστε να παρέχουν λιγότερες θερμίδες, διατηρώντας παράλληλα επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, βιταμινών και μετάλλων.

Έχε κατά νου πως η αλλαγή τροφής πρέπει να γίνεται σταδιακά, συνήθως αναμειγνύοντας την παλιά με τη νέα για αρκετές ημέρες, εκτός αν ο κτηνίατρος δώσει διαφορετικές οδηγίες.

Η γάτα δεν κάνει ποτέ δίαιτα πείνας

Στις γάτες χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Η ξαφνική διακοπή του φαγητού ή η πολύ απότομη μείωση των θερμίδων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ηπατικής λιπίδωσης, μιας σοβαρής κατάστασης κατά την οποία συσσωρεύεται λίπος στο ήπαρ. Η εμφάνισή της συνδέεται συχνά με παρατεταμένη ανορεξία, ενώ οι υπέρβαρες γάτες θεωρούνται περισσότερο ευάλωτες.

Η απώλεια βάρους στη γάτα πρέπει επομένως να γίνεται σταδιακά και υπό κτηνιατρική παρακολούθηση. Αν η γάτα σταματήσει να τρώει ή μειώσει αισθητά την πρόσληψη τροφής, επικοινώνησε άμεσα με τον κτηνίατρο και μην περιμένεις απλώς να «πεινάσει και να φάει».

Βάλε περισσότερη κίνηση στην καθημερινότητα

Η διατροφή αποτελεί το βασικό εργαλείο για την απώλεια βάρους, όμως η δραστηριότητα βοηθά στη διατήρηση των μυών, στην κινητικότητα και στη γενικότερη ευεξία.

Για έναν σκύλο, αυτό μπορεί να σημαίνει λίγο μεγαλύτερες ή συχνότερες βόλτες, παιχνίδι με μπάλα και διαδρομές με περισσότερες ευκαιρίες για κίνηση. Η αύξηση πρέπει να γίνεται προοδευτικά, ιδιαίτερα όταν το ζώο είναι ηλικιωμένο, πολύ παχύσαρκο ή αντιμετωπίζει προβλήματα στις αρθρώσεις, στην καρδιά ή στην αναπνοή.

Για μια γάτα, δοκίμασε σύντομα παιχνίδια αρκετές φορές την ημέρα, καλάμια με φτερά, μπαλάκια, σημεία αναρρίχησης και παιχνίδια αναζήτησης τροφής. Μπορείς επίσης να χωρίζεις την ημερήσια ποσότητα σε μικρά γεύματα και να την τοποθετείς σε διαφορετικά σημεία του σπιτιού.

Ζύγιζέ το ζωάκι σου τακτικά

Η πρόοδος πρέπει να παρακολουθείται με τακτικές ζυγίσεις και επανελέγχους. Οι ανάγκες του ζώου μπορεί να αλλάζουν καθώς χάνει βάρος, επομένως ο κτηνίατρος ίσως χρειαστεί να προσαρμόσει την ποσότητα ή τον τύπο της τροφής.

Το ζητούμενο δεν είναι να πέσει γρήγορα ο αριθμός στη ζυγαριά, αλλά να επιτευχθεί σταθερή και ασφαλής απώλεια, χωρίς σημαντική μείωση της μυϊκής μάζας.

Και όταν το ζωάκι σου φτάσει στο επιθυμητό βάρος, η προσπάθεια δεν τελειώνει. Η ποσότητα της τροφής, οι λιχουδιές, η άσκηση και οι τακτικές ζυγίσεις πρέπει να συνεχιστούν, ώστε τα κιλά να μην επιστρέψουν.

* Με πληροφορίες από την American Animal Hospital Association (AAHA), τη World Small Animal Veterinary Association (WSAVA), την American Veterinary Medical Association (AVMA), το Cornell Feline Health Center και το UC Davis School of Veterinary Medicine.