Μόλις πήρες κατοικίδιο; Όσα πρέπει να προσέξεις για την υγεία του

Μόλις ένα νέο ζωάκι έρχεται στο σπίτι, η χαρά είναι μεγάλη, αλλά μαζί της έρχονται και οι πρώτες ευθύνες. Οι σωστές εξετάσεις και ο αρχικός έλεγχος από τον κτηνίατρο είναι το πρώτο βήμα για να ξεκινήσει σωστά η κοινή σας ζωή και να προληφθούν προβλήματα.

Για το θέμα μιλήσαμε με τον Θεόδωρο Αντωνόπουλο, Κτηνίατρο του Κτηνιατρικού Κέντρου Κ. Πέυκης, ο οποίος μας διαφώτισε για τα πρώτα βήματα που θα εξασφαλίσουν ότι το ζωάκι μας θα είναι υγιές. 

Τι να περιμένεις όταν φέρνεις ένα κουτάβι πρώτη φορά στο σπίτι

Όταν φέρνεις ένα κουτάβι για πρώτη φορά στο σπίτι και δεν έχεις προηγούμενη εμπειρία, είναι φυσιολογικό να μη ξέρεις ακριβώς τι να κάνεις. Υπάρχουν όμως κάποια βασικά πράγματα που καλό είναι να έχεις στο μυαλό σου από την αρχή.

Πρώτα απ’ όλα, παρατήρησε το κουτάβι σου. Αν σε όλη τη διάρκεια της ζωής του κάνει έναν ή δύο εμετούς ή μία-δύο διάρροιες εφ’ όσον φάει κάτι βρώσιμο, αυτό μπορεί να είναι φυσιολογικό. Από δύο εμετούς ή διάρροιες και πάνω όμως, θεωρείται παθολογικό. Όπως και το να έχει φάει κάτι που δεν είναι βρώσιμο – π.χ. ξένο σώμα/ αντικείμενο- πρέπει οπωσδήποτε να απευθυνθείς στον κτηνιατρό σου.

Επίσης, αν βλέπεις εμετό ή διάρροια σε καθημερινή βάση, τότε δεν μιλάμε για κάτι φυσιολογικό και πρέπει να το ελέγξεις άμεσα. Όταν κάτι δεν σου αρέσει, μην το αφήνεις δύο ή τρεις ημέρες, γιατί μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι σοβαρότερο.

Να ξέρεις επίσης ότι υπάρχει πάντα μια εβδομάδα προσαρμογής. Μέσα σε αυτή την περίοδο, το κουτάβι μπορεί να ξυπνάει κάθε δύο ώρες το βράδυ, να κλαίει και να ζητά τη στοργή σου. Εκεί χρειάζεται υπομονή. Σήκω, πήγαινε κοντά του, κάτσε μαζί του και δείξε του ότι είσαι εκεί. Έτσι, μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, θα αρχίσει να συνηθίζει τον χώρο του. Μπορείς ακόμη να βάλεις ένα ρούχο δικό σου στο σημείο όπου κοιμάται μόνιμα, ώστε να μυρίζει εσένα και να νιώθει μεγαλύτερη ασφάλεια.

Όσον αφορά το τάισμα, φρόντισε να το ταΐζεις τέσσερις φορές την ημέρα, σύμφωνα με την ποσότητα που αναγράφεται στην τροφή του, με βάση το βάρος και την ηλικία του. Η ημερήσια ποσότητα καλό είναι να μοιράζεται σε γεύματα και το μπολ να βρίσκεται σε σταθερό σημείο, ώστε το κουτάβι να αποκτήσει ρουτίνα.

Η επιβράβευση είναι βασικό κομμάτι της εκπαίδευσης. Μην δίνεις λιχουδιές χωρίς λόγο. Δώσε επιβράβευση μόνο όταν υπάρχει σωστή συμπεριφορά, για παράδειγμα όταν κάνει τις ανάγκες του στο σωστό σημείο, όταν σε γλείφει και δεν σε δαγκώνει ή όταν χρησιμοποιεί την πάνα αντί για το χαλί. Στην αρχή μπορείς να χρησιμοποιείς μικρές ποσότητες από την ίδια του την τροφή ως λιχουδιά, χωρίς να χρειάζεται κάτι διαφορετικό, γιατί οι έξτρα λιχουδιές μπορεί να του πέσουν βαριές στο στομάχι.

Τέλος, θυμήσου ότι το κουτάβι είναι σαν μωρό. Έχει την τάση να δοκιμάζει τα πάντα. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πιάσει κάτι από περιέργεια, να το φάει ή να το καταπιεί και μετά να δημιουργηθεί πρόβλημα. Γι’ αυτό φρόντισε να μαζεύεις αντικείμενα από τον χώρο, ειδικά αν υπάρχουν μικρά παιδιά στο σπίτι, και να μη μένουν παιχνίδια κάτω που μπορεί να τα θεωρήσει παιχνίδι και να τα καταπιεί.

Εμβολιαστικό πρόγραμμα σκύλου: Τι πρέπει να ξέρεις από την αρχή

Επειδή υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα σκυλιά, από περιέργεια, να καταπιούν διάφορα αντικείμενα και να έχεις τραβήγματα χωρίς κανέναν λόγο, χρειάζεται να είσαι ιδιαίτερα προσεκτικός.

Σε ό,τι αφορά το εμβολιαστικό πρόγραμμα, ξεκινάς όταν το κουτάβι είναι περίπου δύο μηνών, με το πενταπλό εμβόλιο. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που το πρόγραμμα μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα, από τις 45 ημέρες ζωής, με το απλό εμβόλιο του τύφου. Αυτό εξαρτάται από τον εκάστοτε κτηνίατρο και τα πρωτόκολλα που ακολουθεί. Όλες αυτές οι επιλογές είναι σωστές, αρκεί να υπάρχει συνέπεια.

Η αρχή γίνεται με το πενταπλό εμβόλιο. Γίνεται επανάληψη περίπου 20 ημέρες με έναν μήνα μετά την πρώτη δόση και στη συνέχεια γίνεται η τελευταία δόση όταν το κουτάβι έχει κλείσει περίπου τους τρεις μήνες. Σε αυτό το στάδιο μπορεί να κάνει και το αντιλυσσικό εμβόλιο, το οποίο είναι υποχρεωτικό στην Ελλάδα και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.

Υπάρχει επίσης και το εμβόλιο του αναπνευστικού, το οποίο είναι προαιρετικό. Συνήθως γίνεται την πρώτη χρονιά, γιατί ακόμη δεν γνωρίζουμε τις συνήθειες του σκύλου μας, δηλαδή αν θα έρθει σε συχνή επαφή στις βόλτες του με άλλα σκυλιά και κολλήσει κάτι.

Αργότερα, και ανάλογα με την περίπτωση, μπορείς να προχωρήσεις και στο εμβόλιο της λεϊσμανίωσης. Αυτό πραγματοποιείται μετά τον έκτο μήνα ζωής, μία φορά τον χρόνο, και είναι προαιρετικό, όχι υποχρεωτικό.

Πρώτες βόλτες, αποπαρασίτωση και προληπτικός έλεγχος σκύλου

Όταν ξεκινάς να βγάζεις για πρώτη φορά τον σκύλο σου βόλτα, φρόντισε να επιλέγεις μέρη όπου μπορείς να βλέπεις καθαρά τι υπάρχει κάτω. Ο λόγος είναι απλός: έξω υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούν να του κινήσουν την περιέργεια, όπως χόρτα, κόκαλα ή σκουπίδια, και είναι πολύ πιθανό να θελήσει να τα φάει.

Γι’ αυτό, στην αρχή, μέχρι να συνηθίσεις εσύ τη συμπεριφορά του αλλά και μέχρι να μάθει ο σκύλος τι σημαίνει σωστή βόλτα, καλό είναι να ελέγχεις πού περπατάτε. Τον πρώτο καιρό, προτίμησε πεζοδρόμιο και όχι πάρκα, μέχρι να μάθεις τις συνήθειες του σκύλου σου, γιατί εκεί δεν ξέρεις τι μπορεί να υπάρχει κάτω στο έδαφος και τι μπορεί να καταπιεί – π.χ. σκουπίδια, χόρτα, πεταμένα φαγητά κ.α.

Όσον αφορά την αποπαρασίτωση, χρειάζεται πάντα προσοχή και πρέπει να ξεκινά από νωρίς. Αφορά τόσο τα ενδοπαράσιτα όσο και τα εξωπαράσιτα και υπάρχουν χάπια που δίνονται είτε κάθε μήνα είτε κάθε τρεις μήνες, ανάλογα με το σκεύασμα και τον κατασκευαστή. Δεν έχει σημασία το όνομα, αλλά η συνέπεια και η σωστή χρήση.

Παράλληλα, χρησιμοποιείς αμπούλα κάθε μήνα για τα εξωπαράσιτα, η οποία καλύπτει τσιμπούρια, ψύλλους, σκνίπες και κουνούπια.

Σε ετήσια βάση, είναι πολύ σημαντικό να κάνεις έναν προληπτικό αιματολογικό έλεγχο. Αυτό που συνήθως προτείνεται είναι να γίνεται μετά το καλοκαίρι, περίπου τον Οκτώβριο (λόγω… εθνικής εορτής), ώστε να μη το ξεχνάς. Σε αυτόν τον έλεγχο περιλαμβάνεται γενική αίματος (αιματοκρίτης, λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια και αιμοσφαιρίνη κ.α.), αλλά και βιοχημικές εξετάσεις που αφορούν δείκτες όπως είναι η γλυκόζη, το ήπαρ, το πάγκρεας, τα νεφρά και άλλες βασικές λειτουργίες του οργανισμού.

Επιπλέον, είναι απαραίτητος ο έλεγχος για νοσήματα όπως η ερλιχίωση και η λεϊσμανίωση. Ο λόγος είναι ότι, ακόμη κι αν ο σκύλος έχει τσιμπηθεί, μπορεί να μην εμφανίσει άμεσα συμπτώματα. Η ερλιχίωση μπορεί να εκδηλωθεί έως και έξι μήνες μετά το τσίμπημα, ενώ η λεϊσμανίωση μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και μετά από οκτώ χρόνια.

Γι’ αυτό η πρόληψη και οι προληπτικές εξετάσεις είναι το καλύτερο που μπορείς να κάνεις ως ιδιοκτήτης, ώστε να μη βρεθείς αργότερα αντιμέτωπος με σοβαρές θεραπείες χωρίς λόγο. Ειδικά στη λεϊσμανίωση, η αγωγή μπορεί να είναι δια βίου και να απαιτεί συνεχή παρακολούθηση.

Γάτα στο σπίτι: Εμβόλια, καθαριότητα και βασική φροντίδα

Όσον αφορά τις γάτες, ο πρώτος εμβολιασμός ξεκινά περίπου στους 2,5 μήνες ζωής. Πρόκειται για το τριπλό εμβόλιο της γρίπης των γατών. Οι δύο ιοί αφορούν το ανώτερο αναπνευστικό, ενώ ο τρίτος αφορά την πανλευκοπενία, γνωστή και ως τύφος της γάτας. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα γίνεται δύο φορές, την πρώτη χρονιά και μετά μια φορά τον χρονο.

Στη συνέχεια, η γάτα μπορεί να κάνει και το αντιλυσσικό εμβόλιο, το οποίο είναι υποχρεωτικό σύμφωνα με τη νομοθεσία και γίνεται μετά τον τρίτο ή τέταρτο μήνα, ανάλογα με το πότε ξεκίνησαν τα εμβόλια.

Οι γάτες είναι γενικά πιο «ιδιαίτερες» μέσα στο σπίτι και χρειάζονται καθαρό περιβάλλον. Η αμμοδόχος πρέπει να είναι πάντα καθαρή. Καθαρίζεις τα περιττώματα καθημερινά, συμπληρώνεις άμμο και τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα καθαρίζεις ολόκληρη την αμμοδόχο με απολυμαντικό. Αυτό είναι σημαντικό γιατί υπάρχει πιθανότητα να μαζευτούν μικρόβια στην άμμο και να προκληθούν λοιμώξεις.

Ιδανικά, δεν αλλάζεις συχνά τη θέση της αμμοδόχου, γιατί πολλές γάτες στρεσάρονται από τις αλλαγές στον χώρο τους και αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, είτε στο ουροποιητικό είτε γενικότερα στη συμπεριφορά τους.

Φρόντισε επίσης να έχει πάντα καθαρό νερό στο μπολ της. Το νερό αλλάζεται καθημερινά και καθαρίζονται τόσο το μπολ του νερού όσο και της τροφής.

Οι γάτες είναι αρκετά ανεξάρτητες και καθαρίζονται μόνες τους. Καθώς μεγαλώνουν, πλένονται συνεχώς, οπότε δεν χρειάζονται μπάνιο. Αν μια γάτα έχει συνηθίσει από μικρή στο μπάνιο και το δέχεται, δεν υπάρχει θεωρητικά πρόβλημα, αρκεί να μην τη στρεσάρει.

Επειδή όμως οι γάτες πλένονται συχνά, καταπίνουν τρίχες και δημιουργούνται τριχόμπαλες. Αυτές αποβάλλονται είτε με τα κόπρανα είτε με εμετό, ανάλογα με την γάτα, με το μεγαλύτερο ποσοστό να τις αποβάλλει με εμετό. Αν όμως παρατηρείς ότι η γάτα σου δεν αποβάλλει τρίχες με κανέναν από τους δύο τρόπους, μπορείς να τη βοηθήσεις με ειδικά σκευάσματα σε μορφή πάστας ή με γατόχορτο, το οποίο μπορείς να φυτέψεις σε γλαστράκι ώστε να τη βοηθήσει να αποβάλει τις τριχόμπαλες.

Όπως και στον σκύλο, έτσι και στη γάτα συστήνεται προληπτικός αιματολογικός έλεγχος, για να εντοπιστεί έγκαιρα οποιοδήποτε πρόβλημα.

Γενικότερα, ανάλογα με τη ράτσα και τη φυλή, τόσο σε σκύλους όσο και σε γάτες, είναι καλό να γίνονται προληπτικά και κάποιες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως υπέρηχος καρδιάς, υπέρηχος κοιλιάς ή ακτινογραφία.

Όπως ακριβώς κάνει κι ένας άνθρωπος ένα πλήρες τσεκ-απ για να ξέρει ότι όλα είναι καλά, το ίδιο μπορείς να κάνεις και για τον σκύλο ή τη γάτα σου, ώστε να είσαι σίγουρος ότι δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα που δεν έχει γίνει ακόμη αντιληπτό.