Πότε το κατοικίδιό σου χρειάζεται κτηνίατρο; Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσεις

Το κατοικίδιό σου δεν μπορεί να σου πει ότι πονάει, ότι ζαλίζεται ή ότι αισθάνεται διαφορετικά από ό,τι συνήθως. Μπορεί μάλιστα να συνεχίσει να σε υποδέχεται στην πόρτα, να κουνάει την ουρά του ή να κουλουριάζεται δίπλα σου, παρότι κάποιο πρόβλημα υγείας έχει ήδη αρχίσει να το ταλαιπωρεί.

Οι σκύλοι και οι γάτες συχνά δεν εκδηλώνουν με ξεκάθαρο τρόπο την αδιαθεσία τους. Γι’ αυτό και τα πρώτα σημάδια μπορεί να είναι πολύ πιο διακριτικά.

Δεν χρειάζεται φυσικά να πανικοβάλλεσαι με κάθε μικρή απόκλιση. Χρειάζεται όμως να γνωρίζεις τι είναι φυσιολογικό για το δικό σου ζώο και να προσέχεις τις αλλαγές που επιμένουν, επαναλαμβάνονται ή συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα.

Νερό, φαγητό και βάρος: Οι καθημερινές συνήθειες που λένε πολλά

Μια ξαφνική αλλαγή στην ποσότητα του νερού που καταναλώνει το κατοικίδιό σου αξίζει την προσοχή σου. Αν αρχίσει να επισκέπτεται πολύ συχνότερα το μπολ του ή να ουρεί περισσότερο, μπορεί να υπάρχει κάποια υποκείμενη αιτία, όπως διαβήτης, νεφρική ή ηπατική νόσος, ορμονική διαταραχή ή λοίμωξη.

Ανησυχητική μπορεί να είναι και η αντίθετη εικόνα. Ένα ζώο που σταματά να πίνει αρκετό νερό, ιδιαίτερα όταν κάνει εμετό ή διάρροια, κινδυνεύει να αφυδατωθεί. Ξηρά ή κολλώδη ούλα, βυθισμένα μάτια, αδυναμία και ασυνήθιστη υπνηλία αποτελούν ενδείξεις που χρειάζονται αξιολόγηση.

Εξίσου σημαντική είναι η όρεξη. Ένα μεμονωμένο γεύμα που έμεινε στη μέση δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Αν όμως ο σκύλος ή η γάτα σου σταματήσει ξαφνικά να ενδιαφέρεται για το φαγητό, τρώει πολύ λιγότερο ή πλησιάζει το μπολ αλλά τελικά απομακρύνεται, κάτι μπορεί να το ενοχλεί.

Μερικές φορές το πρόβλημα κρύβεται στο στόμα. Μπορεί να μασά πιο αργά, να του πέφτει η τροφή ή να αποφεύγει τις σκληρές μπουκιές επειδή πονάει κάποιο δόντι ή τα ούλα του. Σε άλλες περιπτώσεις, η ανορεξία μπορεί να συνδέεται με ναυτία, λοίμωξη, πυρετό ή κάποια πάθηση του πεπτικού και των εσωτερικών οργάνων.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι γάτες, οι οποίες δεν πρέπει να μένουν για μεγάλο διάστημα χωρίς τροφή. Η παρατεταμένη αποχή από το φαγητό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, επομένως η έγκαιρη επικοινωνία με τον κτηνίατρο είναι σημαντική.

Μην αγνοήσεις ούτε την ανεξήγητη απώλεια βάρους. Μπορεί να εξελίσσεται αργά και να μην είναι εμφανής κάτω από το τρίχωμα. Αν τα πλευρά ή η σπονδυλική στήλη αρχίσουν να διαγράφονται περισσότερο, ενώ το ζώο τρώει κανονικά, χρειάζεται διερεύνηση. Παράσιτα, διαβήτης, προβλήματα του θυρεοειδούς, γαστρεντερικές διαταραχές και άλλες χρόνιες παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν απώλεια βάρους.

Προσοχή με το στομάχι και το έντερο

Οι πεπτικές ενοχλήσεις είναι σχετικά συχνές στα κατοικίδια. Ένας μεμονωμένος εμετός ή μια μαλακή κένωση μπορεί να προκύψουν επειδή το ζώο έφαγε πολύ γρήγορα, δοκίμασε κάποια ασυνήθιστη τροφή ή άρπαξε κάτι που δεν έπρεπε από το πάτωμα.

Η κατάσταση αλλάζει όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επαναλαμβάνονται. Η διάρροια που διαρκεί περισσότερο από μία ημέρα, περιέχει αίμα ή βλέννα ή συνοδεύεται από εμετό, ανορεξία και λήθαργο χρειάζεται κτηνιατρική αξιολόγηση. Κουτάβια, γατάκια, ηλικιωμένα ζώα και κατοικίδια με άλλα προβλήματα υγείας μπορούν να αφυδατωθούν πολύ γρηγορότερα.

Οι επαναλαμβανόμενοι εμετοί μπορεί να σχετίζονται με γαστρεντερική διαταραχή, παράσιτα, τροφική δυσανεξία, κατάποση ξένου σώματος ή επαφή με κάποια τοξική ουσία. Αν υπάρχει αίμα στον εμετό, έντονη αδυναμία, πρήξιμο στην κοιλιά ή προσπάθεια για εμετό χωρίς να βγαίνει τίποτα, δεν περιμένεις να δεις πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση.

Αν υποψιάζεσαι ότι το ζώο κατάπιε φάρμακο, απορρυπαντικό, δηλητηριώδες φυτό, σοκολάτα, σταφύλια ή οποιαδήποτε άλλη δυνητικά τοξική ουσία, επικοινώνησε αμέσως με κτηνίατρο. Μην προσπαθήσεις να του προκαλέσεις εμετό χωρίς επαγγελματική καθοδήγηση.

Αλλαγές στην ενέργεια και τη συμπεριφορά

Το «είναι λίγο πεσμένο σήμερα» μπορεί να είναι κάτι προσωρινό. Μπορεί όμως να αποτελεί το πρώτο σημάδι ότι το κατοικίδιό σου πονάει ή δεν αισθάνεται καλά.

Αν ένας σκύλος που ενθουσιάζεται με τη βόλτα ξαφνικά δεν θέλει να σηκωθεί ή μια δραστήρια γάτα περνάει όλη την ημέρα κρυμμένη, παρατήρησε προσεκτικά τη συνολική εικόνα. Περισσότερος ύπνος, αδιαφορία για το παιχνίδι, δυσκολία στο άλμα, απροθυμία να ανέβει σκάλες και γενικότερη αδυναμία μπορούν να συνδέονται με πόνο, πυρετό, λοίμωξη, τραυματισμό, αρθρίτιδα ή άλλη εσωτερική πάθηση.

Το ίδιο ισχύει και για τις αλλαγές στον χαρακτήρα. Ένα ζώο που γίνεται ξαφνικά ευερέθιστο, αποφεύγει το άγγιγμα, κρύβεται ή αντιδρά επιθετικά μπορεί να προσπαθεί να προστατεύσει κάποιο σημείο που πονάει. Άλλα ζώα γίνονται περισσότερο προσκολλημένα στον άνθρωπό τους, ανήσυχα ή ασυνήθιστα σιωπηλά.

Οι αλλαγές στη συμπεριφορά δεν οφείλονται πάντα σε ασθένεια. Μπορεί να σχετίζονται με φόβο, στρες, μετακόμιση ή κάποια αναστάτωση στο σπίτι. Όταν όμως εμφανίζονται απότομα ή συνοδεύονται από αλλαγές στην όρεξη, στην ούρηση ή στην κίνηση, καλό είναι να μην αποδίδονται απλώς σε «κακή διάθεση».

Οι αλλαγές στην ούρηση χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Η συχνότερη ούρηση το αίμα στα ούρα ή η έντονη προσπάθεια κατά την ούρηση μπορεί να δείχνουν ουρολοίμωξη, κυστίτιδα, λίθους στην ουροδόχο κύστη, νεφρική νόσο ή άλλη πάθηση του ουροποιητικού.

Στις γάτες, ειδικά στα αρσενικά, η αδυναμία ούρησης είναι επείγον περιστατικό. Αν η γάτα μπαινοβγαίνει στην άμμο, σφίγγεται, φωνάζει, γλείφει επίμονα την περιοχή ή βγάζει ελάχιστες σταγόνες, χρειάζεται άμεση μεταφορά σε κτηνίατρο. Η απόφραξη της ουρήθρας μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Μην υποθέσεις ότι πρόκειται απλώς για δυσκοιλιότητα. Παρατήρησε αν υπάρχουν πραγματικά ούρα στην άμμο και, όταν έχεις αμφιβολία, αναζήτησε αμέσως επαγγελματική βοήθεια.

Μη φυσιολογική αναπνοή

Το λαχάνιασμα μετά το τρέξιμο, το παιχνίδι ή μια ζεστή βόλτα είναι αναμενόμενο για έναν σκύλο. Η γρήγορη ή κοπιαστική αναπνοή σε κατάσταση ηρεμίας, όμως, δεν πρέπει να αγνοείται.

Αν το κατοικίδιό σου αναπνέει με εμφανή προσπάθεια, τεντώνει τον λαιμό του για να πάρει αέρα, βήχει επίμονα ή ακούγεται συριγμός, μπορεί να υπάρχει αναπνευστικό, καρδιολογικό ή άλλο σοβαρό πρόβλημα.

Η αναπνοή με ανοιχτό στόμα στη γάτα θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, όταν δεν έχει προηγηθεί έντονο στρες ή σωματική προσπάθεια. Μπλε, γκρι ή πολύ ωχρά ούλα, αδυναμία να ξαπλώσει και ξαφνική κατάρρευση αποτελούν σημάδια που απαιτούν άμεση κτηνιατρική φροντίδα.

Το στόμα, το δέρμα και το τρίχωμα προειδοποιούν

Η έντονη κακοσμία του στόματος δεν είναι απλώς μια ενοχλητική λεπτομέρεια. Συχνά αποτελεί ένδειξη οδοντικής νόσου, φλεγμονής των ούλων, χαλασμένου δοντιού ή λοίμωξης.

Αιμορραγία ή πρήξιμο στα ούλα, πέτρα στα δόντια, υπερβολικά σάλια, δυσκολία στη μάσηση και άρνηση της ξηράς τροφής δείχνουν ότι χρειάζεται οδοντιατρικός έλεγχος. Το γεγονός ότι ένα ζώο εξακολουθεί να τρώει δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν πονάει.

Το δέρμα και το τρίχωμα μπορούν επίσης να δώσουν σημαντικές πληροφορίες. Επίμονο ξύσιμο, απότομη τριχόπτωση, κοκκινίλες, πληγές, λέπια ή δυσάρεστη μυρωδιά μπορεί να οφείλονται σε αλλεργίες, ψύλλους, ακάρεα, λοιμώξεις ή ορμονικές διαταραχές.

Ακόμη και το επίμονο γλείψιμο ενός συγκεκριμένου σημείου χρειάζεται προσοχή. Το ζώο μπορεί να προσπαθεί να ανακουφίσει έναν ερεθισμό, μια πληγή ή έναν βαθύτερο πόνο.

Μάτια και μύτη: Πότε οι εκκρίσεις δεν είναι αθώες

Λίγα δάκρυα ή ένα περιστασιακό φτέρνισμα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα. Αν όμως τα μάτια είναι κόκκινα, πρησμένα ή θολά, το ζώο τα κρατά μισόκλειστα ή τα τρίβει συνεχώς, μπορεί να υπάρχει ερεθισμός, λοίμωξη ή τραυματισμός.

Κίτρινες ή πράσινες εκκρίσεις, έντονο δάκρυσμα και ξαφνικές αλλαγές στην εμφάνιση του ματιού πρέπει να αξιολογούνται έγκαιρα, καθώς ορισμένα οφθαλμολογικά προβλήματα μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα.

Αντίστοιχα, η επίμονη ρινική καταρροή, ιδιαίτερα όταν έχει αίμα, άσχημη μυρωδιά ή συνοδεύεται από βήχα, ανορεξία και δυσκολία στην αναπνοή, χρειάζεται κτηνιατρικό έλεγχο.

Πότε δεν περιμένουμε να «του περάσει»

Ορισμένα συμπτώματα δεν αφήνουν περιθώριο για παρακολούθηση στο σπίτι. Χρειάζεται να επικοινωνήσεις αμέσως με κτηνίατρο ή κτηνιατρική κλινική όταν το ζώο:

• δυσκολεύεται να αναπνεύσει,
• δεν μπορεί να ουρήσει,
• καταρρέει ή χάνει τις αισθήσεις του,
• εμφανίζει σπασμούς,
• αιμορραγεί έντονα,
• έχει πολύ πρησμένη ή επώδυνη κοιλιά,
• προσπαθεί επανειλημμένα να κάνει εμετό χωρίς αποτέλεσμα,
• έχει καταπιεί ξένο σώμα ή πιθανώς τοξική ουσία,
• παρουσιάζει σημάδια θερμοπληξίας,
• τραυματίστηκε σοβαρά ή χτυπήθηκε από όχημα.

Σε μια επείγουσα κατάσταση, μην δώσεις ανθρώπινα φάρμακα και μην εφαρμόσεις κάποια «σπιτική θεραπεία» χωρίς οδηγία κτηνιάτρου. Πολλά κοινά φάρμακα για ανθρώπους μπορεί να είναι επικίνδυνα ή ακόμη και τοξικά για τα ζώα.

Εσύ γνωρίζεις καλύτερα τι είναι φυσιολογικό για το ζώο σου

Δεν χρειάζεται να μετατραπείς σε κτηνίατρο ούτε να διαγνώσεις μόνος σου τι συμβαίνει. Αυτό που μπορείς να κάνεις είναι να παρατηρείς τις καθημερινές συνήθειες του κατοικιδίου σου και να αντιλαμβάνεσαι πότε κάτι έχει αλλάξει.

Κατέγραψε πόσο διαρκεί το σύμπτωμα, αν επαναλαμβάνεται και αν συνοδεύεται από άλλες αλλαγές. Μια φωτογραφία, ένα σύντομο βίντεο ή πληροφορίες για το τι έφαγε και πότε ούρησε τελευταία φορά μπορούν επίσης να βοηθήσουν τον κτηνίατρο.

Οι προληπτικοί έλεγχοι και η έγκαιρη αξιολόγηση ενός συμπτώματος μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά. Και όταν το ένστικτό σου λέει ότι κάτι δεν πάει καλά, είναι προτιμότερο να ζητήσεις επαγγελματική συμβουλή παρά να περιμένεις μέχρι το πρόβλημα να γίνει πιο εμφανές.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση ή τις εξατομικευμένες οδηγίες κτηνιάτρου.