Πώς να παραμείνεις ψύχραιμος/η σε κατάσταση κρίσης

Μεγάλο πράγμα η ψυχραιμία, δεν τη διαθέτουν όλοι. Ειδικά όταν τα πράγματα ζορίζουν, εκεί είναι που φαίνεται τι είναι ο κάβουρας, τι είναι το ζουμί του, και τι είναι κι ο χαρακτήρας σου επίσης. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτό το ζήτημα: Αν μπορείς να παραμένεις ψύχραιμος/η σε καταστάσεις κρίσης, κάνεις καλό τόσο στην ψυχική σου υγεία, όσο και σε εκείνη των γύρω σου. Αν δεν γεννήθηκες με τη σπάνια ετούτη έμφυτη ικανότητα, ιδού ορισμένοι τρόποι να την καλλιεργήσεις.

Αξιολόγησε την κατάσταση…

Δεν είναι αληθινές κρίσεις όλα όσα βαφτίζουμε τέτοιες. Προσπάθησε, όσο πιο αποστασιοποιημένα γίνεται, να αξιολογήσεις την κατάσταση, να απαντήσεις ειλικρινά στο ερώτημα πόσο σε επηρεάζει, και ακόμα ειλικρινέστερα στο άλλο ερώτημα, εκείνο το σοφό που λέει «σε ένα μήνα από τώρα, αυτό που συμβαίνει αυτή την στιγμή, θα έχει καμία σημασία;». Αν η απάντηση είναι ναι, υπάρχει και το sequel του: «σε ένα χρόνο;».

…Και μετά ονομάτισέ την

Αυτή η μέθοδος που κυκλοφορεί πολύ στους κύκλους του σύγχρονου parenting, να ονοματίζεις το συναίσθημα, όση κοροϊδία τρώει, άλλο τόσο αναπάντεχα αποτελεσματική είναι. Εφάρμοσέ την κι εσύ εδώ: Πρόκειται για κρίση οικονομική; Πρακτική; Συναισθηματική; Αν ναι, τι είδους; Στεναχώρια, απογοήτευση, θυμός, ζήλεια, χωρισμός, θάνατος; Πρέπει να ξέρεις τον εχθρό για να μπορείς να τον πολεμήσεις.

Μίλα μου για κρίσεις

Με τα σοφά λόγια (όχι) του Μεγαλέξανδρου, ό,τι δεν λύνεται κόβεται, και με τα δικά μας ό,τι δεν κόβεται συζητιέται. Κάνει θαύματα το να μιλάς για αυτό που συμβαίνει, κατά προτίμηση σε ανθρώπους που σε αγαπάνε και τους εμπιστεύεσαι κι είναι υποστηρικτικοί και καλοί ακροατές, αλλά αν δε σου βρίσκεται κανένας τέτοιος στο άμεσο περιβάλλον σου (είναι σπάνιοι, δεν φταις εσύ) όπου αλλού μπορέσεις. Αν έχεις και την οικονομική δυνατότητα της ψυχοθεραπείας, αυτή είναι η νούμερο ένα λύση σου.

Μην παίρνεις αποφάσεις πάνω στον πανικό

Αν δεν πρόκειται (που για να είσαι εδώ και να διαβάζεις αυτές τις γραμμές, μαντεύουμε ότι μάλλον δεν πρόκειται) για θέμα εθνικής ασφάλειας, θυμήσου ότι το μυαλό σου δεν σου λέει πάντα αλήθειες, και ότι συνήθως, όταν η καταστροφή χτυπά, δεν χρειάζεται να αντιδράσεις άμεσα. Δώσε στον εαυτό σου λίγο –ή και πολύ– χρόνο πριν πάρεις αποφάσεις, στείλεις μηνύματα, κάνεις τηλεφωνήματα, παραιτηθείς, χωρίσεις, μετακομίσεις ή βάλεις φωτιά στα συμβολικά σου υπάρχοντα. Πιες ένα νερό, κάνε ένα ντους, πήγαινε μια βόλτα γύρω από το τετράγωνο. Ο κόσμος σπανίως γκρεμίζεται επειδή περίμενες δυο μέρες.

Κάνε ένα πράγμα τη φορά

Σε συνέχεια του παραπάνω, φρόντισε να θυμίζεις τακτικά στον εαυτό σου ότι τα περισσότερα ζητήματα που προκύπτουν από μια κατάσταση κρίσης είναι προβλήματα για μία άλλη μέρα. Μην προσπαθείς να τα λύσεις –ούτε καν να τα σκεφτείς– όλα μαζί, είναι σοφό αυτό που λένε στις αμερικανικές ταινίες «μία μέρα τη φορά». Αν σε βοηθάει, φτιάξε μια μικρή, πολύ μικρή λίστα με τα απολύτως απαραίτητα: ποιο είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει; Μετά ποιο; Και μετά ποιο; Η ψυχραιμία δεν είναι πάντα μεγαλόπρεπη στάση ζωής. Μερικές φορές είναι απλώς το να σπεύδεις βραδέως σε όσα πρέπει να γίνουν (ένα-ένα, είπαμε).

Θυμήσου ότι δεν χρειάζεται να είσαι βράχος

Ακριβώς επειδή οι περισσότεροι δεν τη διαθέτουμε, έχουμε παρεξηγήσει λίγο την ψυχραιμία και την φανταζόμαστε σαν ατσαλάκωτο άνθρωπο που δεν κλαίει, δεν θυμώνει, δεν τρέμει, δεν του φεύγει ποτέ το κουτάλι από το χέρι. Ψύχραιμος, όμως, δεν είναι όποιος δεν νιώθει τίποτα, είναι όποιος καταφέρνει να παραμένει λειτουργικός την ώρα που νιώθει πολλά. Μπορείς να φοβάσαι, να στεναχωριέσαι, να λυγίζεις, να ζητάς βοήθεια. Το θέμα δεν είναι να παριστάνεις τον/την άτρωτο/η. Είναι να θυμάσαι, ακόμα και μέσα στο χαμούλη, ότι κάπως θα περάσει και αυτό.