Τρόποι να διαφωνείς χωρίς να μαλώνεις

Κάποια σοφή είπε κάποτε πως οι φωνές είναι η απόγνωση της αδυναμίας επικοινωνίας. Κι αυτή είναι βασικά η σύντομη απάντηση στο ζήτημα του τίτλου: Αν καταφέρνεις να επικοινωνείς, δεν χρειάζεται ποτέ να μαλώνεις.

Επειδή βέβαια η επικοινωνία είναι ταλέντο σπάνιο, δεν το κατέχουν όλοι, κι ακόμα κι αν το έχεις εσύ, κανείς και τίποτα δεν σου εγγυάται το ίδιο για τον άνθρωπο απέναντί σου, πάμε να δούμε λίγο αναλυτικότερα πώς θα γίνει να αποφύγεις τους καυγάδες όταν οι διαφωνίες σου αρχίζουν να φουντώνουν.

Πες το σαν να μην διαφωνείς

Πολλές φορές, αυτό που σου ανεβάζει το αίμα στο κεφάλι, δεν είναι η ίδια η διαφωνία, αλλά η συνειδητοποίηση ότι δεν είσαι στο ίδιο μήκος κύματος με έναν άνθρωπο για τον οποίο είχες άλλη ιδέα. Στα γκομενικά, ας πούμε, αυτό συμβαίνει κατά κόρον. Είναι, λοιπόν, καλή ιδέα να προσπαθήσεις να βάλεις σε σίγαση τη φωνή που λέει μέσα στο κεφάλι σου «δεν το πιστεύω ότι αυτός/η το λέει αυτό» και να μιλήσεις κανονικά, σαν να εκθέτεις τις απόψεις σου σε πλαίσιο συζήτησης με κάποιον που συμφωνεί μαζί σου.

Κάνε ερωτήσεις

Εναλλακτικά, αντί να εκθέσεις τις δικές σου απόψεις, εμπιστεύσου την δισχιλιετή μέθοδο του δάσκαλου Σωκράτη και κάνε ερωτήσεις πάνω σε αυτά που λέει ο άλλος. Τι εννοείς με αυτό, γιατί θεωρείς ότι είναι έτσι, τι πιστεύεις ότι θα έπρεπε να γίνει, τέτοια. Όσο περισσότερο την εξασκείς αυτή τη μέθοδο, τόσο οι ερωτήσεις σου θα πηγαίνουν την κουβέντα εκεί που θέλεις να πάει –κι αν δεν μας πιστεύεις, διάβασε κανέναν από τους διαλόγους του Πλάτωνα, είπαμε, είναι αλάνθαστη η μέθοδος, λειτουργεί εδώ και δυόμιση χιλιάδες χρόνια.

Παραδέξου αδυναμία

Αν το δεις το πράγμα να αρχίσει να φουντώνει, και να πηγαίνει προς καυγά, αντιστάσου στον πειρασμό να το αφήσεις να σε παρασύρει, και πες κάτι στο πλαίσιο του «δεν ξέρω πώς να το λύσω αυτό». Το ότι οι καυγάδες είναι αδυναμία επικοινωνίας υποσυνείδητα το αναγνωρίζουν όλοι, γι’ αυτό το να το βάλεις σε λόγια τη στιγμή που συμβαίνει –έστω και ρίχνοντας το φταίξιμο στον εαυτό σου– ηρεμεί τα πνεύματα λειτουργώντας σαν υπενθύμιση.

Μην προσπαθείς να κερδίσεις

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τις διαφωνίες είναι πως πολύ εύκολα μετατρέπονται σε ντιμπέιτ, κι από εκεί σε μικρό, ιδιωτικό Βατερλώ, με τον καθένα να οχυρώνεται πίσω από τα επιχειρήματά του και να πετάει βελάκια στον απέναντι. Μόνο που στις ανθρώπινες σχέσεις, αν ο στόχος σου είναι να «κερδίσεις», κατά πάσα πιθανότητα έχετε χάσει και οι δύο. Προσπάθησε, όσο δύσκολο κι αν είναι αυτό την ώρα που βράζεις, να θυμάσαι πως δεν συζητάς για να αποδείξεις ότι έχεις δίκιο. Συζητάς για να καταλάβετε ο ένας τον άλλον. Άλλο παιχνίδι, άλλοι κανόνες.

Μίλα για αυτό που νιώθεις, όχι για αυτό που «είναι» ο άλλος

Τα «είσαι [οποιαδήποτε μέτρια ή όχι μέτρια προσβολή]», «δεν ακούς ποτέ», «πάντα αυτό κάνεις» λέγονται ad hominem και είναι από τις σοβαρότερες λογικές πλάνες, κι επίσης το μεγαλύτερο λάθος που μπορείς να κάνεις σε οποιαδήποτε διαφωνία. Ακόμα κι αν έχεις δίκιο, ο άλλος θα ακούσει επίθεση και θα φορέσει πανοπλία, γιατί έτσι λειτουργούν οι άνθρωποι, όχι επειδή είναι όλοι τέρατα αυτοάμυνας. Αντί γι’ αυτό, δοκίμασε να μιλήσεις από τη δική σου πλευρά: «με δυσκολεύει όταν γίνεται έτσι η κουβέντα», «θα ήθελα να το δούμε λίγο διαφορετικά». Ναι, ακούγεται λίγο σεμινάριο επικοινωνίας σε εταιρικό retreat, αλλά δουλεύει. Και δεν χρειάζεται να το πεις σαν ρομπότ της ενσυναίσθησης. Πες το με τον δικό σου τρόπο.

Διάλεξε τις μάχες σου

Δεν χρειάζεται κάθε λάθος άποψη, κάθε άστοχη κουβέντα, κάθε «μα τι λέει τώρα;» στιγμή να γίνει πεδίο μάχης. Μερικές φορές, το πιο σοφό που μπορείς να κάνεις είναι να αφήσεις κάτι να περάσει, όχι επειδή συμφωνείς, όχι επειδή δεν έχεις άποψη, αλλά επειδή δεν έχεις όρεξη να αφιερώσεις δύο ώρες από τη ζωή σου σε μια κουβέντα που θα καταλήξει στο ίδιο σημείο απ’ όπου ξεκίνησε. Δεν είναι όλες οι διαφωνίες ίδιες. Άλλες είναι σημαντικές γιατί δείχνουν αξίες, όρια, πράγματα που χρειάζεται να ειπωθούν. Άλλες είναι απλώς θόρυβος. Και τόσο οι σχέσεις σου όσο και η εσωτερική σου γαλήνη εξαρτώνται από την ικανότητα να μπορείς να τα ξεχωρίζεις αυτά μεταξύ τους.