Να αποφυλακιστεί ο Γιωτόπουλος ή όχι;

Η αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου στα 82 του χρόνια ξεκίνησε εκ νέου μια συζήτηση για το ηθικό του πράγματος ή- για να το πω πιο λαϊκά- για «το σωστό» της απόφασης.

Φεύ, όμως. Όπως γνωρίζουν όσοι παροικούν τη δικαιοσύνη τα κελεύσματά της δεν έχουν πάντα να κάνουν με το σωστό αλλά με τις επιταγές του «δικαίου», με την επιστημονική έννοια του όρου. Εξηγούμαι: Μπορεί κάποιος από εμάς να θεωρεί τα εγκλήματα ενός καταδικασμένου «ιδιαζόντως ειδεχθή» που έλεγαν και παλιότερα και να θεωρεί σωστό -γιατί όχι; Τι του κοστίζει;- να τον δει να σαπίζει στη φυλακή μέχρι τον θάνατό του. Αυτό δεν σημαίνει ότι ισχύει το ίδιο για το σωφρωνιστικό σύστημα.

Η ποιότητα των εγκλημάτων καθορίζεται κατά την επιβολή της ποινής. Από εκεί και πέρα ισχύουν για την αξιολόγηση όλων των κρατουμένων οι ίδιες αρχές- τουλάχιστον αυτό λέει το Σύνταγμα. Κάνω τη διευκρίνιση γιατί έχουμε δει περιπτώσεις στις οποίες η δικαιοσύνη εξαντλεί τις δυνατότητες που τής δίνει ο νομοθέτης παίρνοντας ουσιαστικά πολιτική θέση – με την ευρύτερη έννοια, όχι την κομματική.

Η ισότητα των κρατουμένων απέναντι στον νόμο σημαίνει ότι αν ο κατάδικος είναι σοβαρός, πειθήνιος και τυπικός έχει πιθανότητες να πετύχει την αποφυλάκισή του νωρίτερα. Στην περίπτωση Γιωτόπουλου φαίνεται να παίζει ρόλο και η ηλικία του, όπως και στην περίπτωση του Πατακού που ήταν ελεύθερος και έδινε συνεντεύξεις για την εθνοσωτήριο μέχρι που ο μεγαλοδύναμος τον κάλεσε κοντά του το 2016- να τα λέμε κι αυτά, παιδιά.

Ο Γιωτόπουλος υπήρξε, όπως λένε, πρότυπο κρατουμένου και έτσι η αίτησή του εγκρίθηκε και έχει πιθανότητες να επιβεβαιωθεί και στην αναθεώρηση από την οποία πιθανότατα θα περάσει.  

Αυτά περί του τυπικού. Ας πάμε τώρα στο σωστό. Η τρομοκρατία απειλεί την ουσία του αστικού κράτους και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Αυτό θέλει, άλλωστε. Να επιτύχει αυτή την αποσταθεροποίηση του κράτους ώστε να ανοίξει ο δρόμος προς την επανάσταση, την ανατροπή και άλλα τέτοια. Η ίδια η τρομοκρατία νομίζω ότι αναγνωρίζει στο κράτος το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και οι φορείς της δέχονται με σχετική στωικότητα τις ποινές που της επιβάλλονται. Ας μην μπω βαθιά σε θέματα πολιτικής θεωρίας. Θα πω μόνο ότι η αμφισβήτηση του μονοπωλίου της βίας, όπου και αν εκδηλώνεται είναι λογικό να επισύρει σφαλιάρες.

Από την άποψη αυτή, η συντεταγμένη πολιτεία και αρκετοί από όσους την επιλέγουν είναι λογικό να θεωρούν τον Γιωτόπουλο ιδεολογικά «απέναντι». Όσοι μάλιστα είναι πολύ ικανοποιημένοι από τη μορφή της πολιτείας τον θεωρούν και  περισσότερο «απέναντι», σε σχέση με τους άλλους που δέχονται την ενάσκηση της εξουσίας και με «ε, και τι να κάνουμε;».     

Το ζήτημα, ωστόσο, είναι πώς απαντά αυτή η συντεταγμένη πολιτεία σε όσους βρέθηκαν «απέναντι», μια και το κράτος δικαίου εξορισμού δεν εκδικείται και δεν αποφασίζει με το θυμικό. Έτσι, από μια άποψη, η αποφυλάκιση Γιωτόπουλου θα είναι μια νίκη του κράτους· μια απόδειξη ότι νιώθει τόσο ισχυρά εδραιωμένες τις αρχές του που επιτρέπει σε έναν 82άχρονο να πάει στο σπίτι του.