Όταν είσαι ταυτόχρονα παιδί και γονιός, επαγγελματίας και φροντιστής, «ακόμα νέος» και ήδη κουρασμένος. Το midlife collision δεν είναι κρίση μέσης ηλικίας... είναι κάτι πιο περίπλοκο.
γράφει:
Υπάρχει μια ηλικία –συνήθως κάπου ανάμεσα στα 40 και τα 55– που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Δεν είναι δεύτερη εφηβεία, δεν είναι κρίση μέσης ηλικίας με κάμπριο αυτοκίνητο και σκουλαρίκι στο αυτί. Είναι εκείνη η φάση που απλώς… μαζεύονται πολλά. Ρόλοι, ευθύνες, προσδοκίες, άνθρωποι που σε χρειάζονται. Και όλα ζητούν προτεραιότητα ταυτόχρονα. Αυτό το φαινόμενο έχει αρχίσει να περιγράφεται ως midlife collision: Η σύγκρουση ρόλων στη μέση ηλικία.
Το midlife collision δεν είναι διάγνωση. Είναι ένας περιγραφικός όρος για κάτι πολύ συγκεκριμένο: Τη χρονική στιγμή που πολλοί βασικοί ρόλοι της ζωής μας πέφτουν πάνω ο ένας στον άλλον.
Είσαι γονιός παιδιών που χρειάζονται συνεχή φροντίδα –συναισθηματική, πρακτική, οικονομική. Ταυτόχρονα, οι γονείς σου μεγαλώνουν και αρχίζουν να χρειάζονται κι εκείνοι φροντίδα. Η δουλειά σου βρίσκεται (θεωρητικά) στο πιο απαιτητικό της σημείο. Το σώμα σου αρχίζει να στέλνει σήματα που δεν μπορείς πια να αγνοήσεις εύκολα. Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε όλα αυτά υπάρχεις και εσύ: οι επιθυμίες σου, οι αντοχές σου, η ζωή που θέλεις να ζήσεις.
Δεν είναι ότι κάτι πάει στραβά. Είναι ότι όλα συμβαίνουν ταυτόχρονα.
Για λόγους απλούς και καθόλου μεταφυσικούς. Η μέση ηλικία είναι το σημείο όπου οι χρονογραμμές συγκλίνουν. Δεν έχεις πια την προσαρμοστικότητα των 20 ούτε την χρονική πολυτέλεια του «πάμε και βλέπουμε». Οι επιλογές έχουν βάρος. Οι συνέπειες φαίνονται. Και οι ρόλοι δεν είναι θεωρητικοί: Είναι καθημερινοί, χειροπιαστοί και συχνά αδιαπραγμάτευτοι.
Σε αντίθεση με την κλασική «κρίση μέσης ηλικίας», που έχει να κάνει με το νόημα και την ταυτότητα, το midlife collision αφορά τη διαχείριση αυτής της φάσης. Όχι το «ποιος είμαι;», αλλά το «πώς τα προλαβαίνω όλα;».
Η σύγκρουση ρόλων δεν εμφανίζεται με δράματα. Εμφανίζεται με κόπωση. Με έναν μόνιμο, ήπιο εκνευρισμό. Με την αίσθηση ότι ό,τι κι αν κάνεις, κάποιος ή κάτι μένει πίσω.
Πολλοί άνθρωποι στη μέση ηλικία νιώθουν ενοχή χωρίς ξεκάθαρη αιτία. Δεν είναι αρκετά καλοί γονείς, δεν είναι αρκετά παρόντες σύντροφοι, δεν αποδίδουν όσο πρέπει στη δουλειά. Δεν ξεκουράζονται συχνά, και τις σπάνιες φορές που αυτό συμβαίνει νιώθουν τύψεις. Το μυαλό είναι συνεχώς ανοιχτό σε πολλαπλά tabs, σαν ιντερνετικός browser.
Στις σχέσεις, αυτό συχνά μεταφράζεται σε απόσταση. Όχι από έλλειψη αγάπης, αλλά από εξάντληση. Στην ψυχική υγεία, μπορεί να φέρει άγχος, συναισθηματικό μούδιασμα ή μια αίσθηση ότι ζεις διαρκώς σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.
Επειδή κοινωνικά η μέση ηλικία θεωρείται «η φάση που τα έχεις βρει». Έχεις δουλειά, έχεις οικογένεια, έχεις εμπειρία. Άρα, τι πρόβλημα να έχεις;
Αυτό όμως αφήνει πολύ λίγο χώρο για να ειπωθεί το προφανές: ότι το να επιτελείς τόσους ρόλους ταυτόχρονα είναι δύσκολο. Και ότι το να δυσκολεύεσαι δεν σημαίνει αποτυχία, αχαριστία ή προσωπική ανεπάρκεια.
Το midlife collision δεν φαίνεται πάντα απ’ έξω. Δεν συνοδεύεται απαραίτητα από κρίσεις πανικού ή δραματικές αλλαγές. Συχνά είναι απλώς ένα συνεχές «τρέχω και δεν φτάνω».
Δεν υπάρχει μαγική λύση, γιατί το πρόβλημα δεν είναι ένα. Υπάρχουν όμως μικρές ρυθμίσεις που κάνουν τη διαφορά.
Πρώτα απ’ όλα, βοηθά να αναγνωρίσουμε ότι δεν πρόκειται για προσωπική αποτυχία, αλλά για δομική σύγκρουση ρόλων. Δεν φταις εσύ που δεν τα προλαβαίνεις όλα –αυτό απλώς δεν γίνεται.
Κάτι άλλο που βοηθά είναι το να επαναδιαπραγματευτούμε αυτό το «όλα». Όχι θεωρητικά, αλλά πρακτικά: τι μπορεί να χαλαρώσει, τι μπορεί να μοιραστεί, τι δεν χρειάζεται να γίνει τέλεια. Η μέση ηλικία δεν είναι η στιγμή για υπερηρωισμούς.
Αντίθετα, δεν βοηθά το συνεχές σφίξιμο των δοντιών. Ούτε η σύγκριση με άλλους που «τα καταφέρνουν καλύτερα». Ούτε η ιδέα ότι αυτό είναι απλώς μια φάση που θα περάσει αν την αγνοήσουμε.
Η μέση ηλικία δεν είναι τέλος, ούτε παρακμή. Είναι ένα σταυροδρόμι ευθυνών. Και ίσως το πρώτο σημείο στη ζωή που καλούμαστε όχι να αποδείξουμε πόσα αντέχουμε, αλλά να αποφασίσουμε τι (και με ποιο τρόπο) θέλουμε να αντέχουμε.
