Είναι ο "Καποδίστριας" η ιστορική ταινία που μας αξίζει;

Λίγες ταινίες έχουν κάνει τέτοιο ντόρο τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό box office, όσο ο Καποδίστριας του Γιάννη Σμαραγδή. Ο Γιάννης Σμαραγδής δεν κώλωσε να κάνει μια κακή (από ό,τι φαίνεται) ταινία προκειμένου να απευθυνθεί στο λαϊκό ακροατήριο που θέλει να ακούει ωραία πράγματα για τη χώρα και την ιστορία του- δεν μπορούμε να το ψέξουμε.   

Μπορούμε όμως να ψέξουμε τον δημιουργό της. Να τον ψέξουμε όχι γιατί κάνει «κακό» σινεμά- αυτά είναι υποκειμενικά, και αυτό στον ένα φαίνεται μάπα στον άλλον μοιάζει αριστούργημα- αλλά γιατί κάνει εν γνώσει του ιστορικά ανακριβές σινεμά και το προβάλει ως ιστορική καταγραφή.

Ο κινηματογράφος και η τέχνη εν γένει, άκουσα τον αντίλογο, δεν είναι μάθημα ιστορίας και ο δημιουργός δεν είναι ιστορικός. Σωστό. Για τον λόγο αυτό δεν υπάρχει καθήκον αληθείας, με άλλα λόγια κάποιος σκηνοθέτης που κάνει μια ανιστόρητη ταινία δεν θα κινδυνέψει να «απολυθεί» γιατί δεν έκανε το καθήκον του, αλλά θα είναι εκτεθειμένος στην κριτική εκείνων που μπορούν να καταλάβουν τι έκανε και γιατί το έκανε με τον συγκεκριμένο τρόπο.

Αυτή είναι η περίπτωση του Γιάννη Σμαραγδή και του Καποδίστριά του. Έχοντας επιδοθεί τελευταίως στη βιογραφία επιφανών Ελλήνων (Καβάφης, Καζαντζάκης, Ελ Γκρέκο) νομίζω ότι σταδιακά αντιλήφθηκε πως όσο πιο ελληνο-πανηγυρικό είναι το θέμα του, τόσο πιο σουξεδιάρικο θα είναι. Και επειδή τους άλλους υπάρχουν πολλοί από τους πιθανούς θεατές του έργου του που ενδεχομένως δεν ξέρουν τους βιογραφούμενος, είπε αυτή τη φορά να το σιγουρέψει. Δεν νομίζω ότι αυτό του το ταξίδι έχει γυρισμό- θα πρέπει να προετοιμαστούμε για τις βιογραφίες του Κολοκοτρώνη, του Μεγαλέξανδρου, του Βενιζέλου, όποιου τέλος πάντων έχει κοινό και δόξα του «ελληνισμού».

Τι σημασία έχει η ιστορική ακρίβεια; Καμία, όταν πηγαίνεις για τα εισιτήρια. Καλύτερα να βάλεις τον ήρωά σου να βλέπει οράματα της Παναγίας και να υπνωτίζεις τους πρωταγωνιστές σου για να επικοινωνήσουν με το πνεύμα του μεταστάντος- τεχνική είναι όλα, παιδιά.

Όμως η ιστορική ακρίβεια έχει σημασία- και αυτό φαίνεται ιδιαίτερα όταν η συζήτηση που γίνεται γύρω από την ταινία καταλήγει στο «είστε ανθέλληνες που δεν σας άρεσε». Έχει σημασία μπας και κάποιοι εξ αυτών που την είδαν σκεφτούν να ψάξουν λίγο τα τι και τα πώς του πρώτου Κυβερνήτη και ανακαλύψουν ότι αυτό που βασικά κάνει προς όφελός μας η ιστορία δεν είναι να μας δίνει εύκολη γνώση και βεβαιότητες, αλλά να μας δημιουργεί ερωτήματα και αναρωτήσεις.