Emotional burnout: Όταν η ψυχική κόπωση γίνεται τρόπος ζωής
Το emotional burnout σε αφήνει άδειο από ενέργεια και διάθεση. Μαθαίνοντας να το αναγνωρίζεις, μπορείς να το προλάβεις.

Το emotional burnout σε αφήνει άδειο από ενέργεια και διάθεση. Μαθαίνοντας να το αναγνωρίζεις, μπορείς να το προλάβεις.
Θυμάσαι κάποιες μέρες που ξυπνάς ήδη κουρασμένος, χωρίς διάθεση να σηκωθείς από το κρεβάτι; Όταν ακόμα και τα πιο απλά πράγματα, όπως ένα τηλεφώνημα ή μια βόλτα, μοιάζουν βουνό; Αυτή η αίσθηση ότι δεν έχεις άλλη ενέργεια, ούτε στη δουλειά ούτε στους ανθρώπους γύρω σου, είναι το πρώτο καμπανάκι του emotional burnout.
Δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Χτίζεται σιωπηλά μέσα από το καθημερινό άγχος, τις υποχρεώσεις και την πίεση. Αν δεν το αναγνωρίσεις εγκαίρως, μπορεί να σε παρασύρει σε έναν φαύλο κύκλο σωματικής και ψυχικής εξάντλησης.
Το emotional burnout ή αλλιώς «συναισθηματική εξουθένωση» είναι μια κατάσταση όπου νιώθεις συναισθηματικά άδειος και εξαντλημένος, σαν να έχεις χάσει τη δύναμη να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Προκύπτει συνήθως από συσσωρευμένο και χρόνιο στρες, είτε στη δουλειά, είτε στην προσωπική ζωή, είτε σε συνδυασμό και των δύο. Πολλοί άνθρωποι που το βιώνουν αισθάνονται ότι δεν έχουν έλεγχο ή επιλογές, σαν να έχουν παγιδευτεί σε μια κατάσταση που δεν αλλάζει. Αν παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση, μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τη σωματική και ψυχική υγεία.
Η συναισθηματική εξουθένωση εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους, που συχνά περιλαμβάνουν τόσο ψυχικά όσο και σωματικά σημάδια. Κάποιοι βιώνουν αϋπνία, έλλειψη συγκέντρωσης ή έντονη κόπωση, ενώ άλλοι αναφέρουν αίσθημα απελπισίας, κυνισμό ή μια συνεχή απαισιοδοξία. Επίσης, μπορεί να παρουσιαστούν πονοκέφαλοι, αλλαγές στην όρεξη, νευρικότητα, ακόμα και αδικαιολόγητος θυμός. Όλα αυτά δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο: όσο πιο κουρασμένος και άδειος νιώθεις, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να βρεις κίνητρο να κάνεις αλλαγές.
Οι αιτίες ποικίλλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά έχουν πάντα ως κοινό παρονομαστή την παρατεταμένη έκθεση σε στρεσογόνες καταστάσεις. Μπορεί να προέρχονται από απαιτητικά επαγγέλματα, πολλές ώρες εργασίας ή ένα περιβάλλον που δεν σου ταιριάζει. Η φροντίδα παιδιών ή ηλικιωμένων συγγενών, τα οικονομικά προβλήματα, μια μακρόχρονη διαδικασία διαζυγίου ή η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου είναι επίσης παράγοντες που ενισχύουν την εξουθένωση. Ακόμη, οι χρόνιες ασθένειες ή οι τραυματισμοί κάνουν το άτομο πιο ευάλωτο στο burnout.
Η κατανόηση των συμπτωμάτων είναι το πρώτο βήμα. Στη συνέχεια, μικρές αλλά σταθερές αλλαγές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Η απομάκρυνση από τον βασικό στρεσογόνο παράγοντα, όταν είναι εφικτό, αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο μείωσης της εξουθένωσης. Παράλληλα, μια ισορροπημένη διατροφή με φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και πρωτεΐνη μπορεί να βελτιώσει την ενέργεια και τη διάθεση.
Η άσκηση είναι επίσης βασικό εργαλείο: η κίνηση αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης και ενδορφινών, βελτιώνοντας τη διάθεση και μειώνοντας το στρες. Ακόμη και ένας περίπατος 30 λεπτών μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά. Η επαρκής ποιότητα ύπνου –ιδανικά 7 έως 9 ώρες τη νύχτα– βοηθά τον εγκέφαλο να επεξεργάζεται καλύτερα τα συναισθήματα και μειώνει την κόπωση.
Η πρακτική της ενσυνειδητότητας (mindfulness) μέσα από ασκήσεις αναπνοής, διαλογισμό ή απλά μια σύντομη βόλτα στη φύση μπορεί να σε βοηθήσει να επιστρέψεις στο παρόν και να περιορίσεις τις αρνητικές σκέψεις. Εξίσου σημαντικό είναι να μοιραστείς όσα νιώθεις με κάποιον έμπιστο φίλο ή μέλος της οικογένειας· πολλές φορές το να σε ακούσει κάποιος χωρίς να σε κρίνει είναι από μόνο του θεραπευτικό.
Αν η συναισθηματική κόπωση παραμένει έντονη και δεν βελτιώνεται με τις αλλαγές στον τρόπο ζωής, η επαφή με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, οι τεχνικές χαλάρωσης και, σε κάποιες περιπτώσεις, η φαρμακευτική αγωγή αποτελούν επιλογές που μπορεί να σου προτείνει ο γιατρός ή ο θεραπευτής σου. Το σημαντικό είναι να θυμάσαι ότι δεν είσαι μόνος σε αυτό και ότι πάντα υπάρχει τρόπος να ανακτήσεις την ισορροπία σου.
Με πληροφορίες από Healthline