Αληθινή και συναισθηματική πείνα: Πώς τις ξεχωρίζουμε;
Τι εννοούμε όταν λέμε ότι τρώμε για συναισθηματικούς λόγους και πώς μπορούμε να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο;
Τι εννοούμε όταν λέμε ότι τρώμε για συναισθηματικούς λόγους και πώς μπορούμε να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο;
Η αίσθηση της πείνας υπάρχει για να μας σώσει την ζωή. Όταν όμως η εύρεση φαγητού δεν αποτελεί πλέον πρόβλημα (για τους περισσότερους από εμάς, τουλάχιστον), τότε το ζήτημα του πότε νιώθουμε ότι πεινάμε μπορεί να γίνει πιο περίπλοκο. Ας το εξηγήσουμε, όσο μπορούμε.
Η φυσιολογική, αληθινή πείνα, είναι αυτό που νιώθουμε όταν δεν έχουμε φάει. Αυτό που γουργουρίζει η κοιλιά μας και αρχίζει να πονάει επειδή χρειάζεται κάτι να κάνει (και το σώμα ενέργεια για να λειτουργήσει). Κάποιες φορές το σώμα μας απλώς είναι κάπως χαζό και μπερδεύει το σινιάλο ότι στην πραγματικότητα διψάμε. Αυτό είναι φυσιολογικό και συμβαίνει σε όλους. Υπάρχουν όμως και άλλες φορές που θα νιώθουμε ότι πεινάμε περισσότερο από το μυαλό και λιγότερο από το στομάχι. Τότε μάλλον το φαγητό καλύπτει κάποια άλλη ανάγκη, όχι αυτή του σώματος για ενέργεια.
Ας ρίξουμε μια ματιά στο πώς εκδηλώνεται η αληθινή πείνα και στις διαφορές που έχει από εκείνη που εκφράζεται για πιο συναισθηματικούς λόγους. Όσο για τους ίδιους τους συναισθηματικούς λόγους, δεν έχουμε να πούμε κάτι· οργή, θλίψη, ακόμα και βαρεμάρα κι έρωτας μπορούν να οδηγήσουν στην επιθυμία να φάμε τα αισθήματά μας, λες και στο στομάχι δεν θα μας κάτσουν εξίσου βαριά με το πώς κάθονται σε κάθε άλλη θεωρητική, συμβολική, αναλυτική άποψη. Όλοι μας, σε πολλές φάσεις της ζωή μας. Είναι ανθρώπινο και συμβαίνει. Πάμε να δούμε τα της υγείας τώρα.
Δεν πρόκειται να πάμε από το μηδέν στο «Πονάει η κοιλιά μου, υποφέρω». Η αληθινή πείνα χτίζεται και τα σοβαρά (και επίπονα) σημάδια της προλαμβάνονται με το να τρώμε σε έξυπνες ώρες μέσα στην μέρα διάφορα σνακ. Αυτό σημαίνει, επίσης, ότι η αληθινή πείνα...
Ένας άνθρωπος που νιώθει το σώμα του να ζητάει τροφή, όπως είπαμε, έχει ένα κάποιο χρονικό περιθώριο για να ικανοποιήσει αυτή την ανάγκη. Αν, όμως, το μήνυμα που έρχεται στο μυαλό είναι «Χρειάζομαι αυτό το pain au chocolat ΤΩΡΑ», μάλλον το pain au chocolat έχει ξεπεράσει τον αρχικό (και φτωχό) του ρόλο ως τρόφιμο και έχει εξελιχθεί σε μηχανισμό συναισθηματικής άμυνας.
Ο πεινασμένος δεν έχει ορέξεις, θα μπορούσε να πει κάποιος. Και επειδή δεν έχει νόημα να αναλύσουμε την έννοια του «πεινασμένος» με κοινωνικούς τρόπους που δεν έχουν κανένα λόγο ύπαρξης σε αυτό το κείμενο, θα πούμε απλά ότι οι πολύ συγκεκριμένες λιγούρες σημαίνουν ότι μάλλον το μυαλό σου προσπαθεί να πείσει το σώμα ότι χρειάζεται μια δόση ζάχαρη, αλάτι ή λιπαρά. Ή ότι είσαι έγκυος, οκέι.
Σίγουρα, υπάρχουν άνθρωποι που θα το παρακάνουν με το φαγητό επειδή γουστάρουν το φαγητό και όχι επειδή το χρησιμοποιούν για να καλύψουν κάτι. Επίσης, σίγουρα είναι λογικό μετά από ένα ωραίο γεύμα να νιώθουμε την ψυχολογία μας ανεβασμένη. Αυτό που δεν είναι λογικό είναι να τρώμε και να νιώθουμε ξαφνικά ενοχές, ότι δεν απολαύσαμε το φαγητό μας επειδή το φάγαμε γρήγορα και ασυναίσθητα, ακόμα και το να νιώθουμε αυτό το ανέβασμα στην ψυχολογία αλλά να μοιάζει περισσότερο σαν αίσθηση με το πρώτο τσιγάρο της ημέρας και όχι με έναν οργανισμό που λέει «Ευχαριστώ για αυτή την θρέψη, άνθρωπε».