Ελληνικός Τουρισμός 2011: Ας λογαριαστούμε!

του Γιώργου Κόκουβα

Η Γερμανία ζει από την βαριά της βιομηχανία. Η Βραζιλία από τον καφέ της. Η Ελβετία από τις σοκολάτες και τις τράπεζές της. Και η Ελλάδα από το καλοκαίρι της. Ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να είναι, δεδομένων των εκατοντάδων πανέμορφων νησιών μας, των 9.732 ξενοδοχείων και των 763.407 κλινών που διατίθενται για να ζήσουν οι ταξιδιώτες «τον μύθο τους στην Ελλάδα», όπως υποσχόταν με παλιότερο σλόγκαν του ο ΕΟΤ.

Κι ενώ θα περίμενε κανείς οι Έλληνες να μην ξεμυτίσουν από τα σπίτια τους λόγω χρεών, οι ξένοι τουρίστες να φοβηθούν από τα αγανακτισμένα επεισόδια, τις απανωτές απεργίες των Μέσων Μεταφοράς και την αρνητική φήμη που συνοδεύει την χώρα μας τον τελευταίο χρόνο, οι αριθμοί τα διαψεύδουν όλα: Πάνω από 10% αύξηση των τουριστικών εσόδων προβλέπεται στο σφύριγμα της λήξης του έτους, κάνοντας σαφές ποιος τομέας της ελληνικής οικονομίας μπορεί ακόμη να έχει έσοδα και ανάπτυξη.

Οι ειδικοί κάνουν… τη σούμα

«Η φετινή χρονιά σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής υπάρχοντα στοιχεία θα κλείσει με αύξηση πάνω από 10%, τόσο σε επίπεδο διεθνών αφίξεων, όσο και σε επίπεδο εσόδων», λέει στο in2life ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, κ. Γιώργος Δρακόπουλος. Ήδη από τα στοιχεία του Αυγούστου οι αφίξεις παρουσιάζονται αυξημένες στις 2.211.585, ενώ ο στόχος των 16,5 εκατομμυρίων τουριστών για το σύνολο της χρονιάς θεωρείται πλέον παιχνιδάκι.

Από τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει ο ΣΕΤΕ, ο οποίος εκπροσωπεί περίπου 50.000 τουριστικές επιχειρήσεις και ενώσεις της χώρας, η φετινή ανάπτυξη που αποτυπώνουν οι παραπάνω αριθμοί οφείλεται σε τρεις παράγοντες:
- Πρώτον, στο καλύτερο «value for money», ως αποτέλεσμα της τιμολογιακής ευελιξίας που έδωσε η μείωση του ΦΠΑ στα καταλύματα στο 6,5%.
- Δεύτερον, στην διευκόλυνση και επιτάχυνση των διαδικασιών έκδοσης βίζα στη Ρωσία και
- Τρίτον, στην πολιτική αστάθεια στη βόρεια Αφρική.

«Από τους τρεις παράγοντες έχουμε υποχρέωση να βελτιώσουμε τον δεύτερο, ο τρίτος από ό,τι φαίνεται θα παίξει ρόλο και την επόμενη χρονιά, αλλά η αύξηση του ΦΠΑ της εστίασης κατά 10% εξανεμίζει πολλά από τα πλεονεκτήματα της περσινής μείωσης του ΦΠΑ στα καταλύματα», μας επεξηγεί ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου.

Στην ερώτησή μας αν οι τουριστικές μονάδες έριξαν τις τιμές τους ενόψει κρίσης, ο κ. Δρακόπουλος βάζει τα πράγματα στην θέση τους: «Το ζητούμενο της τιμολογιακής πολιτικής των τουριστικών υπηρεσιών δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι οι συνεχείς μειώσεις τιμών. Αυτό που πρέπει να τίθεται πάντα ως στόχος είναι η συνεχής βελτίωση του value for money σε ολόκληρη την αλυσίδα της τουριστικής προσφοράς». Στην καλύτερη προσαρμογή προς αυτή την κατεύθυνση εντοπίζει ο ΣΕΤΕ την φετινή «επιτυχία».

Οι «πρωταθλητές» και οι τάσεις του Ελληνικού Τουρισμού

Ποια ελληνικά νησιά και θέρετρα έκαναν φέτος την διαφορά; Ποιες κινήσεις-ματ του εγχώριου τουρισμού και ποιες διεθνείς εξελίξεις έδωσαν επιπλέον «ενέσεις» στην οικονομία; Οι αριθμοί και πάλι δίνουν την απάντηση.

…Όπως επί παραδείγματι ο αριθμός τουριστών που έφερε στα λημέρια μας η Ryanair. Το βαρύ πυροβολικό των low cost αερογραμμών κλείνει τον πρώτο χρόνο παρουσίας της στην χώρα μας και οι πτήσεις της προς Θεσσαλονίκη, Βόλο αλλά και κομβικά νησιά όπως η Ρόδος και η Κως «απογείωσαν» τις αφίξεις τουριστών. Χαρακτηριστικό είναι πως τα δύο τελευταία νησιά είδαν τις διεθνείς αφίξεις να αυξάνονται κατά 23,77% και 23,88% αντίστοιχα κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2011.

Το νησί των Ιπποτών πρωτοστατεί στον φετινό τουριστικό χάρτη για ακόμη έναν λόγο: Οι ξενοδοχειακοί και τουριστικοί φορείς της Ρόδου αποφάσισαν να επεκτείνουν την τουριστική περίοδο μέχρι και τον Νοέμβριο αντί του Οκτωβρίου, καθώς και να εγκαινιάσουν την θερινή σεζόν του 2012 από τα τέλη Μαρτίου αντί του Μαΐου. Με αφορμή μάλιστα το ελληνορωσικό επιχειρηματικό συνέδριο που φιλοξενήθηκε στο νησί των Δωδεκανήσων τις προηγούμενες ημέρες, η Ρόδος έσπευσε να επωφεληθεί και από τον παράγοντα «ρωσική βίζα», αποσπώντας προοπτικές υποδοχής 200.000 Ρώσων ετησίως.

Θετικό πρόσημο αναμένεται να έχει στον ετήσιο απολογισμό της και η τουριστική «πίτα» της Χαλκιδικής, καθώς η σύνδεση της Θεσσαλονίκης με την Στοκχόλμη και το Όσλο (και πάλι ελέω Ryanair) έφερε ορδές Σκανδιναβών στα… πόδια της. Σταθερή αξία αποτελεί η Σαντορίνη, η οποία μάλιστα φέτος σκαρφάλωσε στην κορυφή των διεθνών προτιμήσεων, ψηφισμένη ως το «καλύτερο νησί του πλανήτη» όπως είδαμε και σε παλαιότερο δημοσίευμα του in2life. 

Η… βοήθεια του κοινού

Καλές οι προσπάθειες των ιθυνόντων, ακόμη καλύτερη η προσέλευση ξένων τουριστών, αλλά έχει και ο Έλληνας ταξιδιώτης λόγο στην εξίσωση. Για να αποκτήσουμε καλύτερη εικόνα του ελληνικού καλοκαιριού στην πράξη, ρωτήσαμε φίλους, γνωστούς και άγνωστους για τις φετινές διακοπές τους, τους προορισμούς και το κόστος τους. Ο λόγος στους Έλληνες ταξιδιώτες:

Τα ακριβά ξενοδοχεία τα βρήκαν δικαίως σκούρα αυτή τη χρονιά, καθώς η μέση τιμή ανά διανυκτέρευση για δίκλινο δωμάτιο με βάση τις απαντήσεις που λάβαμε ήταν τα 50 ευρώ. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που έσπευσαν να εκμεταλλευτούν κάθε ευκαιρία για οικονομική (ως δωρεάν) διαμονή, αφού το 10% των ερωτηθέντων βρήκε καλοκαιρινό καταφύγιο στο εξοχικό τους ή στο εξοχικό σπίτι φίλων τους, ενώ άλλοι τόσοι επέλεξαν την λύση του camping, με τιμές που κυμαίνονται από 7,50 ως τα 12 ευρώ ανά διανυκτέρευση ή και του ακόμη πιο οικονομικού ελεύθερου camping.

«Επιλέξαμε camping στα Κύθηρα με 10 ευρώ την ημέρα – δεν έβγαινε αλλιώς!» λέει η Μαρία, ενώ ο Κώστας επέλεξε την Νάξο, αφού εντόπισε προσφορά σε καλό ξενοδοχείο μέσω site προσφορών, ήτοι 50 ευρώ ανά διανυκτέρευση. Αρκετοί επέλεξαν για άλλη μια χρονιά την Μύκονο και βρήκαν τις τιμές ίδιες με τις περσινές, ίσως και ελαφρώς καλύτερες – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει περιθώριο… εκλογίκευσης: «Ένας καφές και ένα μπουκαλάκι νερό στο Καλό Λιβάδι, 9,50 ευρώ. Ξεφτίλα!» λέει η Γκέλυ.

Η Κατερίνα, που έκανε διακοπές στην Φολέγανδρο, έχει επίσης ράμματα για την γούνα του value for money: «60 ευρώ για ένα ημιυπόγειο χωρίς μπαλκόνι, χωρίς κλιματισμό, χωρίς εξαερισμό και παράθυρο στο μπάνιο». Όταν μάλιστα το κόστος συγκριθεί με αυτό στην γείτονα δύναμη της Τουρκίας, οι διαφορές είναι αισθητές: «Με 10 λίρες, γύρω στα 5 ευρώ δηλαδή, τρως μέχρι σκασμού σε τουρκικό εστιατόριο», λέει ο Γιώργος, που ωστόσο βρήκε το ίδιο φθηνή και την Χίο.

Κάθε παραθεριστικό προνόμιο είναι πλέον ευπρόσδεκτο, γι’ αυτό και όσοι δικαιούνταν εισιτήρια εργατικής εστίας, φρόντισαν να επωφεληθούν, πληρώνοντας μέχρι και 8,50 ευρώ ανά διανυκτέρευση σε ξενοδοχεία των Χανίων.

Αρκετά οικονομικά αποδείχθηκαν και τα Επτάνησα, καθώς όσοι τα επέλεξαν είδαν το πορτοφόλι τους να μένει ως και 50% βαρύτερο. Ο Πέτρος βρήκε τις τιμές στην Ζάκυνθο μειωμένες στο μισό σε σχέση με πέρυσι, ενώ η Ελένη κατατάσσει την Λευκάδα στους πιο φθηνούς προορισμούς, τονίζοντας ότι γι’ αυτό φέτος «έπηξε» στους επισκέπτες – συν του ότι δεν χρειάζεται να πληρώσεις ακτοπλοϊκά.

Είναι τελικά εφικτό το value for money; Έχουν προσαρμοστεί οι επιχειρηματίες στις απαιτήσεις του 2011; Ο κ. Γιώργος Δρακόπουλος μας εκμυστηρεύεται τι θεωρεί πως μπορεί να πλήξει τον ελληνικό τουρισμό: «Ο εφησυχασμός και η επιφανειακή προσέγγιση των διαχρονικών προβλημάτων του είναι πάντα ένας σοβαρός κίνδυνος που μπορεί να πλήξει τον ελληνικό τουρισμό. Η διεθνής τουριστική ζήτηση είναι ευμετάβλητη, είναι ευαίσθητη και πλέον έχει τη δυνατότητα να αλλάζει ταχύτατα τις επιλογές της.» Κατά πόσο λοιπόν έχει νόημα να συγκρίνουμε τα φετινά μεγέθη με αυτά του 2010; «Τόσο ο δημόσιος, όσο και ο ιδιωτικός τομέας στον τουρισμό στην Ελλάδα οφείλουν να βελτιώνονται συνεχώς όχι μόνο σε σχέση με προηγούμενες χρονιές αλλά κυρίως σε σχέση με τους ανταγωνιστές μας», καταλήγει ο Γενικός Διευθυντής του ΣΕΤΕ.