Πώς να μη ζηλεύεις το παρελθόν του/της;

Όλοι λίγο έως πολύ ζηλεύουμε τον άνθρωπό μας. Τι γίνεται, όμως, όταν ζηλεύεις για πράγματα που συνέβησαν πριν καν τον/την γνωρίσεις; Μια προηγούμενη σχέση, ένα παλιό φλερτ ή εκείνον τον σχολικό έρωτα που ο ίδιος μπορεί να θυμάται πια ελάχιστα;

Αυτό περιγράφεται ως «αναδρομική ζήλια», δηλαδή η επίμονη ανασφάλεια ή ενασχόληση με το ερωτικό και σεξουαλικό παρελθόν του συντρόφου. Όπως εξηγούν η ψυχολόγος Chivonna Childs στην Cleveland Clinic και η ψυχολόγος Michele Leno στο Psychology Today, όταν αυτή η ενασχόληση αρχίζει να κυριαρχεί, μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη και να μας εμποδίσει να χαρούμε τη σχέση που έχουμε σήμερα.

Αναγνώρισε τι σου συμβαίνει

Το να αισθανθείς αμηχανία ακούγοντας μια ιστορία για έναν πρώην είναι κατανοητό. Το πρόβλημα μεγαλώνει όταν επιστρέφεις διαρκώς στο ίδιο θέμα, και κάνεις επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις, αναζητάς παλιές φωτογραφίες, ψάχνεις τα προφίλ των πρώην στα social media ή αντιδράς σαν η σχέση σου να απειλείται από όσα συνέβησαν πριν αρχίσει.

Σύμφωνα με την Childs, μερικοί άνθρωποι φοβούνται ότι ένας πρώην θα επανεμφανιστεί ή ότι ο σύντροφός τους θα επιστρέψει σε μια παλιότερη σχέση. Καταλήγουν έτσι να αναλώνονται σε υποθέσεις για μια ιστορία που έχει τελειώσει, χάνοντας την επαφή με όσα συμβαίνουν τώρα.

Ρώτα τον εαυτό σου από πού προέρχεται η ζήλια

Η ζήλια μπορεί να συνδέεται με ανασφάλεια, φόβο σύγκρισης ή πληγές από προηγούμενες σχέσεις. Η αίσθηση ότι δεν είσαι «αρκετός», ο φόβος εγκατάλειψης και οι αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό σου μπορούν να την ενισχύσουν.

Η Childs επισημαίνει ότι μια προηγούμενη εμπειρία απιστίας μπορεί να σε κρατά σε διαρκή επιφυλακή, ακόμη κι όταν ο σημερινός σου σύντροφος είναι πιστός. Η προσπάθεια να προστατευτείς από μια επανάληψη του πόνου καταλήγει να επηρεάζει μια διαφορετική σχέση.

Η Leno προτείνει να αναζητήσεις την ανασφάλεια πίσω από τη ζήλια. Φοβάσαι ότι σε συγκρίνει; Ότι οι προηγούμενες εμπειρίες του ήταν καλύτερες; Ότι μπορεί να σε απορρίψει; Αναγνωρίζοντας τι σε δυσκολεύει, μπορείς να αρχίσεις να το αντιμετωπίζεις.

Ξεχώρισε τα γεγονότα από τα σενάρια

Το ότι σκέφτεσαι πως ο πρώην ήταν «ο μεγάλος έρωτας» της ζωής του ανθρώπου σου δεν σημαίνει ότι ισχύει. Το μυαλό μπορεί να συμπληρώνει όσα δεν γνωρίζει με υποθέσεις και δυσάρεστα σενάρια.

Όταν εμφανίζεται η ζήλια, μπορείς να αναρωτηθείς: «Τι στοιχεία έχω ότι το παρελθόν του απειλεί τη σχέση μας;». Αυτή η ερώτηση σε βοηθά να επιστρέψεις στα πραγματικά δεδομένα, αντί να ανταγωνίζεσαι μια ανάμνηση ή μια εκδοχή των γεγονότων που έχεις δημιουργήσει μόνος σου.

Μπορείς επίσης να καταγράψεις τους φόβους σου, αλλά και τις καλές στιγμές που ζείτε μαζί. Δες ρεαλιστικά πού βρίσκεται η σχέση σας και ποια πράγματα μπορείς πράγματι να ελέγξεις.

Δεν χρειάζεται να μάθεις κάθε λεπτομέρεια

Η περιέργεια για το παρελθόν του άλλου είναι φυσιολογική. Το επίμονο σκάψιμο, όμως, μπορεί να σε δυσκολέψει περισσότερο.

Πριν κάνεις ακόμη μία ερώτηση, σκέψου τι περιμένεις από την απάντηση. Θα σε βοηθήσει να γνωρίσεις καλύτερα τον σύντροφό σου ή θα σου δώσει καινούργιο υλικό για συγκρίσεις και νοερές αναπαραστάσεις;

Μια ερώτηση έχει αξία όταν εξυπηρετεί έναν ουσιαστικό σκοπό. Αν τη χρησιμοποιείς για να συγκρίνεις τον εαυτό σου με έναν πρώην ή για να ξαναπαίζεις προηγούμενες σχέσεις στο μυαλό σου, πιθανότατα δεν σε βοηθά.

Αποδέξου ότι υπήρχε ζωή πριν από εσένα

Οι προηγούμενες σχέσεις μπορεί να εμφανίζονται φυσικά στις συζητήσεις, ιδιαίτερα όταν διήρκεσαν πολλά χρόνια ή περιλάμβαναν συγκατοίκηση και γάμο. Υπάρχουν κοινές αναμνήσεις, φίλοι και συγγενείς που γνώριζαν τον προηγούμενο σύντροφο.

Μέρος της αποδοχής είναι να αναγνωρίσεις πως αυτή η ιστορία υπήρξε. Μπορεί να αισθανθείς άβολα ακούγοντάς την, αλλά μπορείς παράλληλα να στρέψεις την προσοχή σου στις αναμνήσεις που δημιουργείτε εσείς τώρα.

Άλλωστε, οι προηγούμενες εμπειρίες συνέβαλαν στο να γίνει ο σύντροφός σου ο άνθρωπος που γνώρισες και αγάπησες.

Μίλα και φρόντισε τη σημερινή σας σχέση

Όταν κάτι σε δυσκολεύει, η ανοιχτή επικοινωνία μπορεί να βοηθήσει. Συζητήστε τι χρειάζεστε, τι ενδεχομένως έχει αλλάξει στη σχέση σας και ποια όρια θα σας βοηθούσαν να αισθάνεστε άνετα και να στηρίζετε ο ένας τον άλλον.

Αν τα social media πυροδοτούν τη ζήλια, μπορείς να κάνεις ένα διάλειμμα. Παράλληλα, δώστε χώρο σε όσα σας συνδέουν: οργανώστε ένα ραντεβού, ταξιδέψτε, δοκιμάστε κάτι καινούργιο, στηρίξτε τους προσωπικούς σας στόχους. Οι κοινές εμπειρίες βοηθούν να μετακινηθεί η προσοχή από όσα προηγήθηκαν σε όσα χτίζετε μαζί.

Ζήτησε βοήθεια όταν η ζήλια σε κατακλύζει

Αν οι σκέψεις επιμένουν και δυσκολεύεσαι να τις διαχειριστείς, η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία ως μια προσέγγιση που μπορεί να συμβάλει στην αλλαγή των σκέψεων και των συμπεριφορών που συντηρούν το πρόβλημα.

Πηγές: Cleveland Clinic — Jealous of Your Partner’s Past? Here’s Why Retroactive Jealousy Stings, Psychology Today — What Is Retroactive Jealousy and How Do We Deal With It?.