Η αστρολογία συναντά την Ιστορία: Άλλες εποχές, το ίδιο ουράνιο σκηνικό
Μια αστρολογική ματιά στις ιστορικές ανατροπές, τις τεχνολογικές αλλαγές και τα μεγάλα ερωτήματα που συνδέουν διαφορετικές εποχές.
Μια αστρολογική ματιά στις ιστορικές ανατροπές, τις τεχνολογικές αλλαγές και τα μεγάλα ερωτήματα που συνδέουν διαφορετικές εποχές.
Ουρανός στους Διδύμους, Πλούτωνας στον Υδροχόο. Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ποτέ ακριβώς ίδια. Μήπως όμως ο ουρανός επαναφέρει τα ίδια μεγάλα ερωτήματα;
Η Ευρώπη βράζει.
Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με κοινωνικές εντάσεις και κινητοποιήσεις. Οι αιτίες δεν είναι παντού ίδιες: οικονομία, ακρίβεια, εργασία, κοινωνικές ανισότητες, πολιτικές αποφάσεις.
Κι όμως, αν σηκώσουμε για λίγο το βλέμμα από τη Γη και κοιτάξουμε τον ουρανό, δύο πλανήτες αξίζουν ιδιαίτερα την προσοχή μας:
Ο Ουρανός στους Διδύμους και ο Πλούτωνας στον Υδροχόο.
Όχι, η Ιστορία δεν πρόκειται να αντιγράψει τον εαυτό της.
Οι εποχές αλλάζουν, οι κοινωνίες εξελίσσονται και οι άνθρωποι δεν είναι οι ίδιοι.
Οι πλανητικοί κύκλοι όμως επιστρέφουν.
Και μαζί τους φαίνεται να επιστρέφουν ορισμένα από τα μεγάλα ερωτήματα της ανθρωπότητας.
Την προηγούμενη φορά που ο Ουρανός βρέθηκε στους Διδύμους ήταν κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, περίπου από το 1941 έως το 1949.
Ακόμη παλαιότερα τον συναντάμε στα μέσα του 19ου αιώνα και στην ταραγμένη περίοδο 1774–1782.
Τρεις εντελώς διαφορετικές εποχές.
Ένα όμως κοινό νήμα: η πληροφορία αλλάζει χέρια, η επικοινωνία αλλάζει μορφή και η ανθρωπότητα αναγκάζεται να σκεφτεί διαφορετικά.
Οι Δίδυμοι συνδέονται με τον λόγο, τη γνώση, την πληροφορία, την εκπαίδευση, τις μετακινήσεις και τα μέσα επικοινωνίας.
Ο Ουρανός είναι η ανατροπή, η εφεύρεση, η τεχνολογία, το ξαφνικό άλμα προς το καινούργιο.
Γι’ αυτό και σήμερα η «επανάσταση» δεν πραγματοποιείται μόνο στον δρόμο.
Γίνεται και μέσα από μια οθόνη.
Ένα κινητό τηλέφωνο μπορεί μέσα σε δευτερόλεπτα να μεταφέρει μια εικόνα από το Παρίσι στο Βερολίνο, από το Άμστερνταμ στην Αθήνα και από εκεί σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ένας άνθρωπος μπορεί να μιλήσει σε εκατομμύρια χωρίς να διαθέτει τηλεοπτικό σταθμό, εφημερίδα ή πολιτική εξουσία.
Αυτό είναι ίσως το μεγάλο αίτημα του Ουρανού στους Διδύμους: άλλαξε τον τρόπο που επικοινωνείς, που ενημερώνεσαι, που μαθαίνεις και τελικά που σκέφτεσαι.
Εδώ η Ιστορία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Η προηγούμενη μεγάλη διέλευση του Πλούτωνα από τον Υδροχόο ήταν στα τέλη του 18ου αιώνα, περίπου από το 1777 έως το 1798.
Μια περίοδος κατά την οποία ο κόσμος συγκλονίστηκε από πολιτικές και κοινωνικές ανατροπές.
Αμερικανική Επανάσταση.
Γαλλική Επανάσταση.
Νέες ιδέες γύρω από την ελευθερία, τα δικαιώματα, την εξουσία και τη συμμετοχή των πολιτών.
Δεν σημαίνει φυσικά ότι επειδή ο Πλούτωνας βρίσκεται ξανά στον Υδροχόο θα ξαναζήσουμε το 1789.
Η αστρολογία δεν λειτουργεί σαν φωτοτυπικό μηχάνημα της Ιστορίας.
Το ερώτημα όμως μοιάζει εκπληκτικά γνώριμο: Ποιος έχει τη δύναμη;
Οι λίγοι ή οι πολλοί; Η εξουσία ή η κοινωνία; Το κέντρο ή το δίκτυο;
Ο Πλούτωνας φέρνει στην επιφάνεια ό,τι έχει φτάσει στα όριά του, ενώ ο Υδροχόος ζητά ένα διαφορετικό μοντέλο συλλογικής οργάνωσης.
Γι’ αυτό ο Πλούτωνας στον Υδροχόο δεν χρειάζεται να σημαίνει μόνο εξέγερση.
Μπορεί να σημαίνει μεταμόρφωση της ίδιας της κοινωνίας. Αυτή τη φορά η επανάσταση μπορεί να είναι τεχνολογική.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο αισιόδοξη πλευρά αυτής της εποχής. Γιατί κάθε μεγάλη ιστορική ανατροπή δεν άφησε πίσω της μόνο καταστροφή.
Άφησε και έναν διαφορετικό κόσμο. Νέες πολιτικές ιδέες, νέες κοινωνικές δομές, νέες τεχνολογίες, νέους τρόπους παραγωγής, μετακίνησης, επικοινωνίας και σκέψης.
Και τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μία ακόμη τεράστια αλλαγή.
Τεχνητή νοημοσύνη. Αυτοματισμός. Νέα δίκτυα επικοινωνίας. Νέα μοντέλα εργασίας. Νέες οικονομικές πραγματικότητες. Νέοι τρόποι πρόσβασης στη γνώση.
Αυτά είναι πολύ πιο κοντά στη γλώσσα του Ουρανού και του Υδροχόου από όσο ίσως φανταζόμαστε.
Ο Ουρανός δεν καταστρέφει απλώς το παλιό. Θέλει να εφεύρει το επόμενο.
Και ο Πλούτωνας δεν αφαιρεί απλώς δύναμη. Αναγκάζει τη δύναμη να αλλάξει χέρια και μορφή.
Ίσως λοιπόν να μη χρειάζεται να κοιτάζουμε αυτή την περίοδο μόνο με φόβο.
Γιατί πίσω από την αναστάτωση μπορεί ήδη να γεννιέται η επόμενη εποχή.
Μια διαφορετική οικονομία.
Μια διαφορετική σχέση με την εργασία.
Ένας εντελώς νέος τρόπος επικοινωνίας.
Μια νέα σχέση του ανθρώπου με την τεχνολογία.
Και ίσως ακόμη και μια νέα συζήτηση για το τι σημαίνει δημοκρατία, συμμετοχή και συλλογική δύναμη στον 21ο αιώνα.
Η Ιστορία δεν ξαναγράφεται ποτέ με τις ίδιες λέξεις. Μπορεί όμως να γράφεται κάτω από ένα γνώριμο ουράνιο σκηνικό. Και αν ο Ουρανός στους Διδύμους και ο Πλούτωνας στον Υδροχόο έχουν ένα μήνυμα για την εποχή μας, ίσως δεν είναι «φοβηθείτε την αλλαγή».
Ίσως είναι ακριβώς το αντίθετο: Μείνετε στην αλλαγή.
Γιατί κάποιες φορές αυτό που μοιάζει με το τέλος ενός κόσμου είναι απλώς ο θόρυβος που κάνει ο επόμενος κόσμος καθώς γεννιέται.