Ένα εξατομικευμένο εμβόλιο κατά του μελανώματος δίνει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε μεγάλη κλινική δοκιμή, ανοίγοντας τον δρόμο για θεραπείες προσαρμοσμένες στον κάθε ασθενή.
γράφει:
Ένα νέο εξατομικευμένο εμβόλιο κατά του καρκίνου, το οποίο χορηγήθηκε μαζί με ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο φάρμακο ανοσοθεραπείας, μείωσε κατά 42% τον κίνδυνο υποτροπής του μελανώματος ή θανάτου σε μεγάλη κλινική δοκιμή.
Σύμφωνα με το BBC, οι ερευνητές που συμμετείχαν στη μελέτη εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημείο καμπής στην αντιμετώπιση του καρκίνου, φέρνοντας την εξατομικευμένη ιατρική πιο κοντά στην καθημερινή κλινική πράξη.
Η δοκιμή έδειξε επίσης ότι ο συνδυασμός περιόρισε κατά 38% τον κίνδυνο εξάπλωσης του μελανώματος σε διάστημα δύο ετών, σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο ανοσοθεραπείας. Οι εταιρείες MSD και Moderna, που αναπτύσσουν τη θεραπεία, αναφέρουν ότι η ίδια προσέγγιση δοκιμάζεται ήδη και σε άλλους τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων των νεφρών, της ουροδόχου κύστης και των πνευμόνων.
Ανεξάρτητοι ειδικοί χαρακτηρίζουν τα ευρήματα εντυπωσιακά, επισημαίνοντας ωστόσο ότι χρειάζεται μεγαλύτερη παρακολούθηση για να διαπιστωθεί εάν η θεραπεία αυξάνει τελικά τη συνολική επιβίωση των ασθενών.
Πώς λειτουργεί το εξατομικευμένο εμβόλιο
Η θεραπευτική προσέγγιση απευθύνεται σε ασθενείς στους οποίους ο όγκος έχει ήδη αφαιρεθεί χειρουργικά.
Στην κλινική δοκιμή συμμετείχαν 1.137 ενήλικες, οι οποίοι έλαβαν Keytruda, ένα καθιερωμένο φάρμακο ανοσοθεραπείας που βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να εντοπίζει και να επιτίθεται στα καρκινικά κύτταρα. Περίπου τα δύο τρίτα έλαβαν επιπλέον το πειραματικό εμβόλιο, ενώ στους υπόλοιπους χορηγήθηκε εικονικό φάρμακο.
Το εμβόλιο ονομάζεται Intismeran και αξιοποιεί την τεχνολογία αγγελιαφόρου RNA, γνωστή ως mRNA, η οποία χρησιμοποιήθηκε και σε ορισμένα εμβόλια κατά της COVID-19.
Η διαφορά είναι ότι παρασκευάζεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή, με βάση πληροφορίες από τον δικό του όγκο. Στόχος του είναι να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τα καρκινικά κύτταρα και να τα στοχεύει εάν επανεμφανιστούν. Πρόκειται, επομένως, για θεραπευτικό εμβόλιο και όχι για εμβολιασμό πρόληψης του καρκίνου στον γενικό πληθυσμό.
Δύο χρόνια μετά την έναρξη της θεραπείας, οι ασθενείς που έλαβαν το εμβόλιο είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν υποτροπή ή εξάπλωση του μελανώματος.
«Η εξατομίκευση είναι το επόμενο βήμα και είναι πραγματικά συναρπαστική. Πρόκειται για μια εξαιρετική τεχνολογία», δήλωσε στο BBC η καθηγήτρια Πίπα Κόρι, ογκολόγος που συμμετείχε στη διεξαγωγή της μελέτης στο νοσοκομείο Addenbrooke’s του Κέιμπριτζ.
«Το ερώτημα είναι σε ποιον βαθμό μπορούμε πραγματικά να αποδείξουμε την αξία της, και αυτή η δοκιμή αποτέλεσε την πρώτη απόδειξη ότι η προσέγγιση μπορεί να λειτουργήσει», πρόσθεσε.
Η ιστορία του 75χρονου που συμμετείχε στη δοκιμή
Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν ο 75χρονος Τόνι Τσάπμαν, ο οποίος διαγνώστηκε με μελάνωμα το 2019.
Ο όγκος αφαιρέθηκε από το στήθος του, όμως αργότερα εμφανίστηκε ένα εξόγκωμα κάτω από τη μασχάλη του. Οι γιατροί τον ενημέρωσαν ότι ο καρκίνος είχε επιστρέψει και ότι χρειαζόταν δεύτερη χειρουργική επέμβαση.
Στη συνέχεια προσφέρθηκε να συμμετάσχει στη μελέτη. Όπως και οι υπόλοιποι ασθενείς, εξακολουθεί να μη γνωρίζει εάν έλαβε το πειραματικό εμβόλιο ή το εικονικό φάρμακο μαζί με την ανοσοθεραπεία.
«Μου φάνηκε ένας πολύ καλός τρόπος να βοηθήσω την επιστήμη να προχωρήσει, ενώ παράλληλα θα μπορούσα να ωφεληθώ και ο ίδιος. Οπότε, τι είχα να χάσω;», είπε.
Τρία χρόνια αργότερα, υποβάλλεται σε ελέγχους κάθε έξι μήνες και παραμένει χωρίς καρκίνο. Καθώς δεν γνωρίζει σε ποια ομάδα ανήκει, η πορεία του δεν μπορεί να αποδοθεί με βεβαιότητα στο εμβόλιο.
Η έγκριση και το ζήτημα του κόστους
Οι μετοχές της MSD, γνωστής ως Merck στις ΗΠΑ, και της Moderna είχαν σημειώσει σημαντική άνοδο από το καλοκαίρι, όταν οι εταιρείες έδωσαν τις πρώτες ενδείξεις για την επιτυχία της θεραπείας.
Ωστόσο, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου καταγράφηκαν πωλήσεις μετοχών, καθώς οικονομικοί αναλυτές εκτίμησαν ότι τα αποτελέσματα δεν ήταν τόσο ισχυρά όσο εκείνα μιας προηγούμενης, πολύ μικρότερης δοκιμής.
Οι δύο εταιρείες ανέφεραν ότι βρίσκονται σε επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές. Σύμφωνα με το BBC, αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο υποβολής αίτησης έγκρισης ακόμη και μέσα στο 2027.
Η ευρεία χρήση της θεραπείας στο βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας θα εξαρτηθεί και από το κόστος. Για κάθε ασθενή χρειάζεται γενετική ανάλυση του όγκου και παρασκευή ενός διαφορετικού, εξατομικευμένου εμβολίου.
Γιατί οι επιστήμονες παραμένουν συγκρατημένοι
Η κλινική δοκιμή συνεχίζεται, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ο καρκίνος επανεμφανίζεται με την πάροδο του χρόνου και εάν η θεραπεία βοηθά τελικά τους ασθενείς να ζουν περισσότερο.
Ο καθηγητής Άλαν Μέλτσερ, από το Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο στο Λονδίνο, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «πολύ εντυπωσιακά».
«Είναι μια σημαντική απόδειξη ότι η προσέγγιση μπορεί να λειτουργήσει στον συγκεκριμένο τομέα, αν και δεν θα πρέπει να προτρέχουμε των στοιχείων», δήλωσε.
«Δεν μπορούμε να υποθέσουμε, από μία δοκιμή για το μελάνωμα, ότι η ίδια προσέγγιση θα λειτουργήσει σε όλους τους καρκίνους. Η μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης θα είναι σημαντική για να κατανοήσουμε την επίδραση στη συνολική επιβίωση».
Κατά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ του BBC, στις 23 Οκτωβρίου, η παρουσίαση των πλήρων αποτελεσμάτων είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας στη Μαδρίτη. Τα ευρήματα δεν είχαν ακόμη δημοσιευθεί σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ανεξάρτητους ειδικούς.
Πηγή: BBC News – Jim Reed
