Γιατί τα social δεν είναι η πραγματική ζωή (και πώς να πάψεις να τα βλέπεις έτσι)

Όπως μπορεί να σου επιβεβαιώσει κάθε στόρι που ανοίγεις στο Instagram (ή στο Facebook, αν είσαι γέροντας) όλοι οι άνθρωποι που ξέρεις ζουν την τέλεια ζωή (*). Ο ένας είναι πάλι ταξίδι, η άλλη τρώει μπραντς σε ηλιόλουστη αυλή, κάποιοι πήγαν χτες το βράδυ σε μία φοβερή παράσταση/ έκθεση/ συναυλία, άλλοι βρήκαν το νόημα της ζωής γραμμένο σε έναν τοίχο της Αθήνας.

(*) Όλοι εκτός από εσένα προφανώς, που κάθεσαι στον καναπέ σου με τις πιτζάμες και χαζεύεις στόρι αντί να αδράξεις τη μέρα όπως κάνουν οι άλλοι.

Πραγματικότητα εναντίον πραγματικότητας

Είναι απορίας άξιο πώς μετά από τόσα (πόσα; περίπου 15, ας πούμε με έναν πρόχειρο υπολογισμό) χρόνια με τα social media, παραμένει δύσκολο να συνηθίσουμε στην ιδέα ότι αυτό που βλέπουμε στις οθόνες μας δεν είναι η πραγματική ζωή.

Είναι η λουστραρισμένη εκδοχή του κάθε χαϊλάητ μιας ημέρας/ εβδομάδας/ χρονικής περιόδου τέλος πάντων από τη ζωή ανθρώπων που κάνουν, ακριβώς όπως κι εμείς, χιλιάδες βαρετά πράγματα όλη την (υπόλοιπη) ώρα. Πληρώνουν λογαριασμούς. Κολλάνε στην κίνηση. Συμπληρώνουν αιτήσεις. Πάνε στη δουλειά. Χαζεύουν στα σόσιαλ. Γράφουν κείμενα σαν κι αυτό σε ένα word, Δευτέρα απόγευμα ενώ ο ήλιος έξω λάμπει και η αντίσταση στον πειρασμό να κάνουν κοπάνα και να πάνε παραλία ολοένα δυσκολεύει.

Η παγίδα στην οποία πέφτεις κάθε μέρα

Κοτζάμ δικαστήριο αποφάνθηκε πρόσφατα ότι τα κοινωνικά δίκτυα σχεδιάστηκαν, εις γνώση των δημιουργών τους, για να προκαλούν εθισμό. Σκοπός τους είναι να σε κρατήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο μέσα, και για να το πετύχουν αυτό, θα παίξουν με τα πιο ταπεινά σου ένστικτα. Θα σε βάλουν να ζηλέψεις, να (εξ)οργιστείς, να μαλώσεις, να συγκριθείς, να νιώσεις εν γένει πράγματα για τα οποία δεν θα ήσουν περήφανος/η αν χρειαζόταν να τα παραδεχτείς.

Μάντεψε, όμως: Δεν χρειάζεται. Είσαι μόνος/η σου, στην ασφάλεια και την ησυχία του σπιτιού σου, μπορείς να αισθάνεσαι ό,τι ποταπό θέλεις, κανείς δεν θα σου ζητήσει να το εξηγήσεις. Ούτε καν στον εαυτό σου δεν θα χρειαστεί να αναλύσεις γιατί συνεχίζεις να σκρολάρεις αφού δεν περνάς καλά. Για την ακρίβεια, όχι απλά δεν θα χρειαστεί να το αναλύσεις –δεν θα προλάβεις καν να το συνειδητοποιήσεις. Κι ας ξέρεις πλέον κανονικά και με την (νομική) βούλα ότι όλο το παιχνίδι είναι στημένο έτσι ώστε να συνεχίσεις να σκρολάρεις.

Τελικά, ποιος ζει την τέλεια ζωή;

Ακόμα και αν μιλάμε για influencers που ποστάρουν το ένα δωρεάν ταξίδι μετά το άλλο, αυτό που βλέπεις στην φωτογραφία, το βίντεο ή το reel δεν είναι παρά ένα προσεκτικά διαλεγμένο θραύσμα της καθημερινότητάς τους. Πίσω του υπάρχει δουλειά, κανονική δουλειά, εμπορικά συμβόλαια, διαπραγματεύσεις και συμφωνίες, απλήρωτοι λογαριασμοί, κυνήγι και διεκδίκηση χρωστούμενων χρημάτων, ακυρωμένα σχέδια, πλάνα που πάνε στραβά, και άπειρες ώρες βαρετής δουλειάς μπροστά στον υπολογιστή. Τα ποστάρει όμως κανείς αυτά; Όχι, ακριβώς όπως κι εσύ δεν ποστάρεις το εξελόφυλλο που δουλεύεις, τα λεφτά που σου χρωστάνε από το λογιστήριο, την προβληματική σχέση με τη μαμά σου ή τα πιάτα που στοιβάζονται άπλυτα στον νεροχύτη σου.

Οπότε, η απάντηση στην ερώτηση του μεσότιτλου είναι μία, και είναι ισοπεδωτική: Κανείς δεν ζει την τέλεια ζωή. Όλοι έχουμε τέλειες στιγμές μέσα στις όχι τέλειες ζωές μας, κι αυτές ποστάρουμε, για να τις δουν οι φίλοι μας και να χαρούν με την χαρά μας. Ε, κι αν τύχει να τις δουν μαζεμένες μαζί με 10-15 άλλα στόρι τελειότητας κι αρχίσουν να αναρωτιούνται τι πάει λάθος με τις δικές τους ζωές, θα το γκουγκλάρουν και θα πέσουν πάνω σε κείμενα σαν αυτό εδώ, που θα τους εξηγεί. Και θα τους περάσει.