Υπάρχει μια καθολική εμπειρία που ενώνει όλους τους γατο-γονείς: Η στιγμή που χαζεύουμε τις μικρές μας θεότητες να κοιμούνται, αναρωτώμενοι αν αυτό που βλέπουμε είναι άνεση ή κάποιο μικρό θαύμα ανατομικής υπέρβασης. Πώς γίνεται να διπλώνεται έτσι; Δεν μουδιάζει; Αναπνέει κανονικά; Και κυρίως: Μήπως προσπαθεί κάτι να μου πει;
Η αλήθεια είναι ότι οι γάτες κοιμούνται 12 έως 16 ώρες την ημέρα –μερικές φορές και παραπάνω– και έχουν εξελίξει τον ύπνο σε τέχνη. Οι στάσεις τους μπορεί να μοιάζουν μυστηριώδεις, αλλά τις περισσότερες φορές είναι απλώς πρακτικές, βολικές ή εντελώς τυχαίες. Ας τις δούμε ψύχραιμα.
Η πιο κλασική στάση ύπνου της γάτας δεν είναι τυχαία. Όταν κουλουριάζεται, προστατεύει τα ζωτικά της όργανα και διατηρεί τη θερμότητα του σώματός της. Είναι στάση που συναντάς συχνά τον χειμώνα ή σε δροσερά σπίτια, και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η γάτα είναι αγχωμένη ή σε επιφυλακή. Είναι απλώς μια αποδοτική επιλογή: λίγος χώρος, ελάχιστη απώλεια θερμότητας, μέγιστη άνεση.
Αυτή είναι η στάση που κάνει τον άνθρωπο να νιώθει «εκλεκτός». Και πράγματι, για να κοιμηθεί μια γάτα ανάσκελα πρέπει να νιώθει ασφαλής στο περιβάλλον της, αφού η κοιλιά είναι το πιο ευάλωτο σημείο της. Ταυτόχρονα όμως, είναι και ένας τρόπος να δροσιστεί, ειδικά το καλοκαίρι. Μικρή υπενθύμιση: Η στάση αυτή δεν είναι πάντα πρόσκληση για χάδια. Πολλές γάτες την κρατούν αποκλειστικά για τον ύπνο τους, και καλό είναι αυτό να το σεβαστούμε.
Αν έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί η γάτα σου προτιμά ένα τυχαίο χαρτόκουτο αντί για το ακριβό της κρεβατάκι, η απάντηση είναι απλή. Οι μικροί, κλειστοί χώροι προσφέρουν αίσθηση ασφάλειας, σταθερή θερμοκρασία και πλήρη έλεγχο του περιβάλλοντος. Εκεί μέσα δεν την πλησιάζει κανείς απροειδοποίητα, και τίποτα δεν μπορεί να την αιφνιδιάσει. Δεν είναι ιδιοτροπία· είναι γατίσια λογική.
Όταν η γάτα κοιμάται τελείως απλωμένη, καταλαμβάνοντας καναπέδες, κρεβάτια και πληκτρολόγια, συνήθως βρίσκεται σε απόλυτη χαλάρωση. Νιώθει άνετα, δεν φοβάται, δεν κρυώνει και δεν βιάζεται. Είναι ο ύπνος του «όλα καλά, συνεχίζουμε αύριο». Αν μοιάζει να έχει λιώσει πάνω στο έπιπλο, είναι γιατί για εκείνη αυτό είναι η τέλεια στάση.
Ελαφρώς τρομακτικό, αλλά απολύτως φυσιολογικό. Οι γάτες μπορούν να κοιμούνται ελαφρά, με το σώμα σε ξεκούραση αλλά τις αισθήσεις σε εγρήγορση. Τα μισάνοιχτα μάτια συνδέονται με τα στάδια του ύπνου τους και δεν σημαίνουν ότι δεν κοιμούνται «κανονικά» ή ότι κάτι δεν πάει καλά.
Εδώ χρειάζεται λίγη προσοχή. Οι γάτες είναι απίστευτα ευλύγιστες και πολλές στάσεις που σε εμάς φαίνονται βασανιστικές, για εκείνες είναι απλώς άνετες. Αν όμως μια περίεργη στάση συνοδεύεται από αλλαγή συμπεριφοράς –όπως απώλεια όρεξης, έντονη αδράνεια, δυσκολία να σηκωθεί ή να κινηθεί– τότε δεν μιλάμε πια για ύπνο αλλά για πιθανό σύμπτωμα που αξίζει προσοχή.
