Άντε, πέσε ρε- βαρεθήκαμε!
Η παρακολούθηση μιας εκπομπής μπας και είμαστε μάρτυρες στον Live θάνατο ενός ανθρώπου είναι καθοδικό σκαλοπάτι στην (μη) ηθική του δημόσιου θεάματος.
Πήγα και είδα το Cleansed της Σάρα Κέην, όπως το σκηνοθέτησε πολύ όμορφα στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης ο Δημήτρης Καρατζάς. Παρότι το έργο γράφτηκε με την πρόθεση να σοκάρει -είναι δηλαδή έτσι δομημένο από τη συγγραφή του και στην εποχή του κατάφερε μια χαρά- ομολογώ πως η επίδραση αυτή μοιάζει σήμερα να ξεθωριάζει.
Όχι, δεν φταίει η σκηνοθεσία της παράστασης. Αντιθέτως, ο σκηνοθέτης αντιλαμβανόμενος ότι έχουν αλλάξει οι συνθήκες με τις οποίες σοκάρεται το κοινό, έχει αμβλύνει την οπτική της συγγραφέα και κρατά τη βία στο απολύτως απαραίτητο επίπεδο. Ένας ολοένα και περισσότερο αποκτηνωμένος κόσμος, στον οποίο η πρόσβαση του κοινού σε αποτρόπαιες εικόνες πολέμου, λιμού, ατυχημάτων, θανάτου έχει πολλαπλασιαστεί είναι ένας κόσμος που σοκάρεται δύσκολα και ένας κόσμος που διψά για θέαμα- όσο πιο αιμοσταγές, τόσο το καλύτερο. Άρα ίσως είναι μάταιο να προσπαθήσεις να τον σοκάρεις.
Ίσως πάλι και όχι- ιδέες να έχεις.
Κάπως έτσι φτάσαμε στην ζωντανή μέσω Netflix (Netflix’s Skyscraper Live), μετάδοση της άκρως ριψοκίνδυνης αναρρίχησης του Alex Honnold σε πύργο ύψους 508 μέτρων στην Ταιβάν. Λέω για την αναρρίχηση που έγινε χωρίς σχοινί και χωρίς άλλα προστατευτικά, και η οποία κόβει την ανάσα του τηλεθεατή- που ήταν και το ζητούμενο. Οι τηλεθεατές μπορούσαν να παρακολουθήσουν την μιάμισης ώρας προσπάθεια του αθλητή η οποία είναι αγχωτικό θέαμα ακόμη και αν τη δεις μαγνητοσκοπημένη και γνωρίζοντας το ευτυχές της αποτέλεσμα.
Και όμως εκείνο που τελικά μοιάζει να είναι το πιο εντυπωσιακό δεν είναι ότι ο άνθρωπος κατάφερε τον άθλο της αναρρίχησης ούτε ότι ξεπέρασε τα δύσκολα σημεία στα οποία κρεμόταν στο κενό, αλλά ότι στήθηκε ένα event με άπειρη τηλεθέαση και ότι το παρακολούθησε τόσος κόσμος γοητευμένος από την πιθανότητα να δει ζωντανά ένα κομμάτι από τον live θάνατο του πρωταγωνιστή.
Κρίνοντας από την τηλεθέαση -και άρα την επιτυχία- της μετάδοσης δεν θα μου κάνει εντύπωση το δίκτυο ή άλλο, ανταγωνιστικό του να διοργανώσει την επόμενη τέτοια εκδήλωση, όπου κάποιος άλλος θα κάνει κάτι εξίσου ριψοκίνδυνο διεκδικώντας αναγνωρισιμότητα και αμοιβές από χορηγούς.
Θα αντισταθώ στον πειρασμό να ηθικολογήσω αλλά εμένα αυτό μου φαίνεται καθοδικό σκαλοπάτι στην παρακμή του δημόσιου θεάματος- μια νέου τύπου κανονικοποίηση του «κάνω γελοιωδώς επικίνδυνα πράγματα ως συντόμευση του δρόμου προς την αναγνωρισιμότητα», χωρίς κανένα λογικό ή ηθικό πλαίσιο παρά μόνο προσφέροντας σε νέα συσκευασία την παλαιά συνταγή της αρένας.