Έλληνας επικεφαλής στην έρευνα για θεραπεία όγκων του εγκεφάλου με RNA

Μια νέα, καινοτόμο θεραπεία για καρκίνους του εγκεφάλου αναπτύσσουν ερευνητές στις ΗΠΑ με επικεφαλής έναν Έλληνα της διασποράς. Η θεραπεία, που δοκιμάστηκε ήδη με επιτυχία σε πειραματόζωα, συνδυάζει νανοσωματίδια και εστιασμένους υπέρηχους, επιτρέποντας σε ισχυρά φάρμακα RNA να διαπεράσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Επικεφαλής της ομάδας είναι ο δρ. Κώστας Αρβανίτης, επίκουρος καθηγητής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Τζόρτζια στις ΗΠΑ. Μέρος της έρευνας, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Απεικόνισης και Εμβιομηχανικής του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και από το Εθνικό Ινστιτούτο για τον Καρκίνο των ΗΠΑ.

Το RNA, δημοφιλέστατο τον τελευταίο καιρό επειδή χρησιμοποιείται και στα εμβόλια του κορωνοϊού, είναι το γνωστό από τη Βιολογία ριβονουκλεϊκό οξύ. Όπως δείχνει η έρευνα, το RNA θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για τη θεραπεία εγκεφαλικών όγκων, οι οποίοι συχνά είναι ανθεκτικοί στη χημειοθεραπεία και thn ακτινοθεραπεία.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ένας τύπος RNA, που ονομάζεται μικροπαρεμβαλλόμενος RNA ή siRNA, αν συσκευαστεί σε ειδικά νανοσωματίδια και συνδυαστεί με την τεχνική του «εστιασμένου υπέρηχου με μικροφυσαλίδες», μπορεί να διακόψει την έκφραση ορισμένων γονιδίων που οδηγούν σε καρκίνο.

Σε ποντίκια με εγκεφαλικούς όγκους, η ερευνητική ομάδα μέτρησε με τη χρήση των υπερήχων δεκαπλάσια αύξηση στην ποσότητα τόσο του siRNA όσο και των νανοσωματιδίων που διαπέρασαν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Το siRNA που έφτασε στους όγκους, εξακολουθούσε να είναι ενεργό και διέκοψε την έκφραση ενός στοχοποιημένου γονίδιου. Αντίστοιχα, οι ερευνητές κατέγραψαν αύξηση στη θανάτωση του αριθμού των καρκινικών κυττάρων κατά 16 φορές περισσότερο, με τον συνδυασμό νανοσωματιδίων που φέρουν siRNA και υπερήχους, σε σύγκριση με τα νανοσωματίδια που φέρουν μόνο siRNA.

Οι δέσμες υπερήχων χαμηλής έντασης που χρησιμοποιήθηκαν, βρίσκονταν εντός των καθορισμένων ορίων ασφαλείας. Ωστόσο, θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα για τη βελτίωση της θεραπείας, ώστε να βελτιστοποιηθούν οι επιδράσεις της και να επιβεβαιωθεί ότι η τεχνική δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στον εγκεφαλικό ιστό.

«Η τεχνολογία αυτή μπορεί να παράσχει αποτελεσματική θεραπεία με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες, γεγονός συναρπαστικό», δήλωσε ο Κ. Αρβανίτης. «Τώρα προχωράμε στο επόμενο βήμα, να προσπαθήσουμε δηλαδή να προσδιορίσουμε εκείνα τα στοιχεία που λείπουν, ώστε η τεχνολογία να αρχίσει να εφαρμόζεται κλινικά».

Ο δρ. Αρβανίτης σπούδασε στο Τμήμα Μηχανικών Βιοϊατρικής του ΤΕΙ Αθηνών (σήμερα Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής), έκανε μεταπτυχιακό στην ιατρική φυσική στο Πανεπιστήμιο Πατρών, πήρε το διδακτορικό του στο ίδιο πεδίο από το Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου (UCL), υπήρξε μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ερευνητής στη βιοϊατρική μηχανική στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και του Νοσοκομείου Brigham and Women's της Βοστώνης, ενώ από το 2016 είναι επίκουρος καθηγητής τόσο στη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του Georgia Institute of Technology, όσο και στο Τμήμα Βιοϊατρικής Μηχανικής του GIT και του Πανεπιστημίου Emory στην Ατλάντα της Τζόρτζια. Στη μελέτη συμμετείχε και μια ακόμα Ελληνίδα, η μεταδιδακτορική ερευνήτρια Αναστασία Βελαλοπούλου.

Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ