ΤΕΧΝΕΣΒΙΒΛΙΟ

Η γυναίκα από το Ζάγκρεμπ: Το νουάρ στα καλύτερά του

Ένα νουάρ μυθιστόρημα για την βία, τον κυνισμό και τον έρωτα στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με ήρωα έναν απολαυστικό ντετέκτιβ.

Η γυναίκα από το Ζάγκρεμπ: Το νουάρ στα καλύτερά του

της Ηρώς Κουνάδη

Ο ντετέκτιβ Μπέρνι Γκούντερ έχει, λένε, ορκισμένους φαν. Δεν είναι να απορεί κανείς. Ένας απολαυστικά κυνικός, ριψοκίνδυνα ειλικρινής και σαρκαστικά ετοιμόλογος ντετέκτιβ που ζει και αναπνέει στο Βερολίνο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σιχαίνεται τους Ναζί αλλά δουλεύει γι’ αυτούς –γιατί τι άλλο να κάνει;– είναι δύσκολο να μη σου φαίνεται γοητευτικός.

Η γυναίκα από το Ζάγκρεμπ, του Philip Kerr, είναι η δέκατη ιστορία του ντετέκτιβ Μπέρνι Γκούντερ. Μπορεί, όμως, κάλλιστα να είναι και η πρώτη που θα διαβάσεις –δεν έχει καμία σημασία. Δεν θα δυσκολευτείς στιγμή να «πιάσεις» τον χαρακτήρα, τα βιώματα ή την εποχή του, ακόμα και αν οι γνώσεις σου για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο περιορίζονται στο «κακοί Ναζί που σκοτώνουν Εβραίους – καλοί Σύμμαχοι που κερδίζουν στο τέλος». Ή μάλλον, ειδικά αν οι γνώσεις σου περιορίζονται στο δίπολο αυτό. Έχεις πολλά να μάθεις.

Η ιστορία μας, λοιπόν, έχει ως εξής: Ο Γιόζεφ Γκέμπελς, ο διαβόητος Υπουργός Προπαγάνδας του Γ’ Ράιχ, βάζει τον Μπέρνι Γκούντερ να πείσει μια πανέμορφη ηθοποιό, την οποία ο (γνωστός γυναικάς) Γκέμπελς έχει ερωτευτεί, να πρωταγωνιστήσει στην επόμενη ταινία του. Μόνο που εκείνη, η γυναίκα από το Ζάγκρεμπ του τίτλου, αρνείται πεισματικά να το κάνει, αν δεν της βρουν πρώτα τον χαμένο της πατέρα, η τύχη του οποίου αγνοείται κάπου στη Γιουγκοσλαβία. Έτσι ο ντετέκτιβ μας κινά κατά εκεί, όπου ένας πολύ αιματηρότερος εμφύλιος από εκείνον που ξέρουμε εμείς για «εμφύλιο της Γιουγκοσλαβίας», καλά κρατεί.

Το συναρπαστικό με το βιβλίο του Kerr είναι ότι, σελίδα με τη σελίδα, μπλέκονται μεταξύ τους ο έρωτας και ο πόλεμος, ο κυνισμός και ο ρομαντισμός, η καθημερινότητα με την Ιστορία. Σε τέλεια αντίθεση με το background της, η ιστορία που παρακολουθούμε δεν έχει καμία σκοτεινιά. Τα πρωινά που ξημερώνουν μετά τις επιδρομές της RAF, οι κυρίες του Βερολίνου φοράνε τα μαγιό τους και πηγαίνουν για μπάνια και βαρκάδες στις λίμνες, και ο Γιόζεφ Γκέμπελς στο γραφείο του ακούγεται σαν κανονικός άνθρωπος –είχες ποτέ φανταστεί τον Γιόζεφ Γκέμπελς να μιλάει;

Κι ωστόσο, ο Μπέρνι Γκούντερ παρακολουθεί την Ιστορία (με κεφαλαίο γιώτα) να εκτυλίσσεται, εξιχνιάζει φόνους και συνταράσσεται με τις ίδιες του τις ανακαλύψεις, ανατριχιάζει μπροστά στον απόλυτο τρόμο του Ναζισμού και των παρακλαδιών του, ανακαλύπτει σκάνδαλα στα οποία είναι μπλεγμένη ακόμα κι αυτή η πάντα ουδέτερη, απόλυτα ουδέτερη Ελβετία.

Και τα κάνει όλα αυτά με σημαία τον κυνισμό του, αλλά ευχόμενος κάποια στιγμή η Ιστορία να αποδώσει δικαιοσύνη. Εξιχνιάζει φόνους αναρωτώμενος τι νόημα έχει η εξιχνίαση φόνων τη στιγμή που η πατρίδα του είναι ο μεγαλύτερος φονιάς. Φροντίζει διαρκώς να ξεκαθαρίζει τα αισθήματά του για τους Ναζί σε όποιον έχει ή δεν έχει όρεξη να τον ακούσει, αλλά παράλληλα αισθάνεται τύψεις γιατί δεν μπορεί να πάψει να είναι κομμάτι ενός λαού που τους έφερε στην εξουσία. Είναι, όπως θα έλεγε ένας άλλος μεγάλος συγγραφέας, ο Τομ Ρόμπινς, ενδιαφέρων όπως όλοι οι αντιφατικοί χαρακτήρες.

Η σκοτεινιά που κάνει την Γυναίκα από το Ζάγρεμπ νουάρ μυθιστόρημα είναι η σκοτεινιά της εποχής στην οποία εκτυλίσσεται. Αυτό που το κάνει να διαβάζεται απνευστί είναι η σφιχτοδεμένη πλοκή, οι πυκνοδομημένοι διάλογοι, οι ολοζώντανοι χαρακτήρες –οι περισσότεροι από τους οποίους υπήρξαν, κι αυτό είναι που κάνει το καινούριο βιβλίο του Philip Kerr ανατριχιαστικά συναρπαστικό.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

σχετικά άρθρα

"Παιδεία είναι αυτό που επιβιώνει όταν όλα όσα έχουν μαθευτεί ξεχνιούνται."

B.F. Skinner, 1904-1990, Αμερικανός ψυχολόγος

  • 1726 - Ιδρύεται το Ανώτατο Μυστικό Συμβούλιο στη Ρωσία.
    1846 - Εγκαθίσταται επίσημα στο Ώστιν η κυβέρνηση της νεοσυσταθείσας πολιτείας του Τέξας. Η κυβέρνηση της Δημοκρατίας του Τέξας παραχωρεί επίσημα την εξουσία της στην κυβέρνηση της πολιτείας του Τέξας μετά την προσάρτηση του Τέξας από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
    1878 - Ο Τόμας Έντισον λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον φωνογράφο.
    1884 - Περισσότεροι από 60 ανεμοστρόβιλοι χτυπούν τις Νότιες Ηνωμένες Πολιτείες.
    1915 - Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: αρχίζει η πρώτη ναυτική επίθεση στα Δαρδανέλλια όταν μία ισχυρή αγγλο-γαλλική δύναμη βομβαρδίζει το οθωμανικό πυροβολικό κατά μήκος της ακτής της Καλλίπολης.
    1936 - Υπογράφεται το Σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα μεταξύ των κόμματος των φιλελεύθερων και των κομμουνιστών του Παλαϊκού Μετώπο.
    1942 - Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: σχεδόν 250 ιαπωνικά πολεμικά αεροπλάνα επιτίθενται στο Ντάργουιν, στη βόρεια Αυστραλία.
    1942 - Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Φραγκλίνος Ρούζβελτ υπογράφει το εκτελεστικό διάταγμα 9066, επιτρέποντας στους Αμερικανούς στρατιωτικούς να μεταφέρουν Ιάπωνες Αμερικανούς σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.
    1945 - Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Μάχη της Ίβο Τζίμα. Περίπου 30.000 Αμερικανοί πεζοναύτες αποβιβάζονται στην Ίβο Τζίμα.
    1959 – Το Ηνωμένο Βασίλειο χορηγεί στην Κύπρο ανεξαρτησία, η οποία θα ανακηρυχθεί επισήμως στις 16 Αυγούστου του 1960.
    1976 - Ο Τζέραλντ Φορντ ανακαλεί το εκτελεστικό διάταγμα 9066 που οδήγησε στη μετεγκατάσταση των Ιαπώνων Αμερικών σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

© 2002-2020 MEDIA2DAY