Η ταπεινή λάμψη της λαϊκότητας

Το φαινόμενο «Μαζωνάκης» δεν το αρνείται κανείς – πολλώ μάλλον τώρα που αυτός αποδήμησε αφήνοντας τη νυχτερινή ζωή πιο συμβατική και προβλέψιμη.

Πέρα όμως από την ανθρώπινη πλευρά, το μπρίο και η ιδιαίτερη συμπεριφορά δεν είναι κάτι που εξόφθαλμα επιφέρει την εκτίμηση στον συγκεκριμένο καλλιτέχνη και την αγάπη για την περσόνα του. Το αμιγώς καλλιτεχνικό του έργο δεν ήταν σπουδαίο με όρους υψηλής τέχνης ή παραδεδεγμένης αξίας, δεν είχε διακρίσεις για τις ερμηνείες του και οι δυνατότητες της φωνής του ήταν μάλλον πεπερασμένες.   

Όλα αυτά καλά και δίκαια – εγώ δεν θα διαφωνήσω. Τότε όμως γιατί γινόταν χαμός στις εμφανίσεις του και έγινε χαμός και στην εκδημία του; Θα έφτανα μάλιστα να αναρωτηθώ «προς τι όλη αυτή η μαζωνακιάδα», αν δεν υπήρχαν οι μυστήριες συνθήκες του θανάτου του.      

Όμως υπάρχει μια άλλη αλήθεια που δεν είναι ακριβώς μετρήσιμη με όρους διακρίσεων και αναγνωρισμένης «ποιότητας» - και αυτή είναι η λαϊκότητα. Για να το πω διαφορετικά πρέπει να έχεις κάτι αυθεντικά λαϊκό για να σε γουστάρει τόσος πολύς και τόσο ετερόκλητος κόσμος. Και ο Μαζωνάκης το είχε. Από τη μια οι πελάτες του, οι οπαδοί της πίστας που περνούσαν απίθανα με τον «Μαζώ», και από την άλλη οι κουλτουριάρηδες του έντεχνου που εύρισκαν στην αποδοχή του Μαζωνάκη γείωση και επαφή με τις συνήθειες ενός κόσμου που (όχι πάντα ηθελημένα) αγνοούν.

Δεν είναι πολλές οι προσωπικότητες της τέχνης που καταφέρνουν να γίνονται αποδεκτές σε τόσο διαφορετικές πολιτισμικά ομάδες, και μάλιστα χωρίς να δίνουν την εντύπωση ότι καλοπιάνουν κανέναν. Σε μια παλιά συνέντευξη τα παιδιά του In2life είχαν ρωτήσει τον Μαζωνάκη για αυτή τη «συνάντηση» λαϊκού και έντεχνου που στο πρόσωπό του φαινόταν ότι εύρισκε έναν κατ΄ εξοχήν εκφραστή. Ούτε να το ακούσει το περί διπλής ταυτότητας και λοιπά τέτοια:    

«Ομολογώ ότι εγώ δεν πιστεύω στα τείχη ανάμεσα στους τραγουδιστές κι επίσης τι σημαίνει "πίστα" κλπ; (…) Ακόμη, ξέρετε κανέναν καλλιτέχνη ανεξαρτήτως ρεπερτορίου που να μην τον ενδιαφέρει η εμπορική απήχηση; Μακάρι να μην υπήρχαν αυτά τα παλιομοδίτικα κόμπλεξ και να μπορούσαμε να συνεργαστούμε με βάση αν γουσταριζόμαστε πολύ απλά μεταξύ μας. Προσωπικά έχω αρκετούς φίλους στο λεγόμενο έντεχνο ρεπερτόριο που μου λένε κατά καιρούς τι καλά που θα ήτανε να παίζαμε μαζί αλλά ποτέ δεν το τολμούν».  

Η λαϊκότητα και η αποδοχή από τον κόσμο δεν σηκώνουν μεγάλη ανάλυση - και ίσως τελικά αυτό να είναι κάτι που μπορούμε να δούμε ως σχόλιο για την εποχή μας. Σε ένα σύστημα όπου ο πάσα εις πασχίζει ιδρωμένος να κατασκευάσει ένα βολικό προφίλ για να πουλήσει λίγη «αλήθεια», ένας τύπος με στρας, φούστες και ποπ-λαϊκό ρεπερτόριο θύμισε πώς μοιάζει η ακομπλεξάριστη αυθεντικότητα και πώς μπορούμε να την αγαπάμε χωρίς να ξέρουμε γιατί.