Πώς να μάθεις μια ξένη γλώσσα δωρεάν χρησιμοποιώντας online εργαλεία

Κάποτε, για να μάθεις ισπανικά έπρεπε να βρεις καθηγητή, να αγοράσεις βιβλία, να συγχρονίσεις ωράρια και να θυμάσαι κάθε Τρίτη και Πέμπτη στις 7 ότι το pretérito imperfecto σε περιμένει. Σήμερα μπορείς να μάθεις πώς παραγγέλνουν μπίρα στη Μαδρίτη ενώ περιμένεις το λεωφορείο, να κάνεις γερμανική γραμματική στον καναπέ σου, και λίγο αργότερα να πιάσεις κουβέντα με έναν Γερμανό που προσπαθεί, με τη σειρά του, να μάθει ελληνικά.

Και το καλύτερο; Για όλα αυτά δεν χρειάζεται να πληρώσεις τίποτα. Χρειάζεται, βέβαια, κάτι ελαφρώς πιο δυσεύρετο από τα χρήματα: συνέπεια.

Duolingo, για να ξεκινήσεις χωρίς να το καταλάβεις

Αν υπάρχει ένα app που έχει πείσει εκατομμύρια ανθρώπους ότι «δεν διαβάζω, απλώς παίζω ένα παιχνιδάκι στο κινητό μου», αυτό είναι το Duolingo. Η δωρεάν εκδοχή του προσφέρει μαθήματα σε περισσότερες από 40 γλώσσες, μέσα από μικρές ασκήσεις λεξιλογίου, γραμματικής, κατανόησης και προφοράς.

Το δυνατό χαρτί του, βέβαια, δεν είναι ότι θα σε μετατρέψει μόνο του σε άπταιστο γαλλόφωνο. Είναι ότι κάνει εξαιρετικά εύκολο το να ασχολείσαι με τη γλώσσα κάθε μέρα. Τα μαθήματα κρατούν λίγα λεπτά, το σύστημα θυμίζει παιχνίδι και η περίφημη ημερήσια σειρά μαθημάτων, το streak, διαθέτει μια σχεδόν ανησυχητική ικανότητα να σε κάνει να ανοίξεις το app στις 23.57 επειδή δεν θέλεις να χάσεις τις 84 συνεχόμενες ημέρες σου.

Για έναν εντελώς αρχάριο είναι ένας πολύ καλός τρόπος να αποκτήσει βασικό λεξιλόγιο, να εξοικειωθεί με τη δομή της γλώσσας και κυρίως να δημιουργήσει συνήθεια. Από ένα σημείο και μετά, όμως, θα χρειαστείς και κάτι περισσότερο από το να συμπληρώνεις τη σωστή λέξη σε ένα πράσινο συννεφάκι.

Tandem, γιατί κάποια στιγμή πρέπει και να μιλήσεις

Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Ξέρεις εκατό λέξεις στα ιταλικά, έχεις καταλάβει πώς κλίνεται το essere, και ξαφνικά ένας Ιταλός σου λέει κάτι σε φυσιολογική ταχύτητα και ο εγκέφαλός σου αποφασίζει να εγκαταλείψει το κτίριο.

Ακριβώς γι' αυτό υπάρχει το Tandem. Η λογική του είναι εξαιρετικά απλή: δηλώνεις ποια γλώσσα μιλάς και ποια θέλεις να μάθεις και βρίσκεις ανθρώπους που θέλουν το αντίστροφο. Αν, για παράδειγμα, μιλάς ελληνικά και μαθαίνεις ισπανικά, μπορείς να γνωρίσεις έναν ισπανόφωνο που μαθαίνει ελληνικά και να βοηθάτε ο ένας τον άλλον.

Η βασική χρήση του είναι δωρεάν και περιλαμβάνει αναζήτηση language partners και επικοινωνία με ανθρώπους από όλο τον κόσμο. Το Tandem υποστηρίζει συνομιλίες ένας προς έναν, ενώ η πλατφόρμα αναφέρει περισσότερες από 300 γλώσσες, μεταξύ των οποίων και νοηματικές.

Το σημαντικότερο πλεονέκτημά του είναι ότι σε βγάζει από την ασφάλεια των ασκήσεων και σε αναγκάζει να χρησιμοποιήσεις τη γλώσσα ως αυτό που είναι: εργαλείο επικοινωνίας. Και ναι, στην αρχή θα κάνεις λάθη. Πολλά. Αυτό είναι το νόημα.

Ένα καλό κόλπο είναι να συμφωνήσετε από την αρχή ότι, ας πούμε, τα πρώτα 15 λεπτά της κουβέντας θα μιλάτε στη γλώσσα που μαθαίνεις εσύ και τα επόμενα 15 στη γλώσσα που μαθαίνει ο άλλος. Έτσι κανείς δεν καταλήγει δωρεάν καθηγητής του άλλου και η ανταλλαγή παραμένει όντως ανταλλαγή.

Language Transfer, το μικρό δωρεάν διαμαντάκι

Λιγότερο διάσημο από τα προηγούμενα, αλλά απολύτως άξιο μιας θέσης στα bookmarks σου, το Language Transfer ακολουθεί εντελώς διαφορετική φιλοσοφία.

Δεν έχει πόντους, καρδούλες και εικονικά βραβεία. Έχει ηχητικά μαθήματα στα οποία ακούς έναν καθηγητή να δουλεύει τη γλώσσα μαζί με έναν μαθητή και συμμετέχεις νοητά στη διαδικασία: σταματάς την ηχογράφηση, σκέφτεσαι την απάντηση και τη λες δυνατά πριν ακούσεις τη συνέχεια.

Τα μαθήματα διατίθενται δωρεάν, χωρίς εγγραφή και χωρίς διαφημίσεις, και υπάρχουν μεταξύ άλλων για ισπανικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, τουρκικά, αραβικά, σουαχίλι και ελληνικά.

Είναι ιδανικό αν βαριέσαι τη στείρα αποστήθιση και θέλεις να καταλάβεις γιατί μια γλώσσα λειτουργεί όπως λειτουργεί. Επίσης, επειδή είναι audio based, μπορείς να το ακούς περπατώντας, οδηγώντας ή σιδερώνοντας εκείνη τη στοίβα με τα ρούχα που κοιτάς εδώ και μία ώρα.

YouTube, το μεγαλύτερο δωρεάν φροντιστήριο του πλανήτη

Το πιθανότερο είναι ότι για τη γλώσσα που θέλεις να μάθεις υπάρχει ήδη κάποιος στο YouTube που την εξηγεί από το μηδέν. Και μετά κάποιος άλλος που αναλύει μόνο τη γραμματική της. Και κάποιος που κάνει βίντεο για καθημερινές εκφράσεις. Και κάποια τύπισσα από τη Σεβίλλη που εξηγεί γιατί κανείς στην πραγματική ζωή δεν μιλάει ακριβώς όπως στο βιβλίο σου.

Το μυστικό εδώ είναι να μην ψάχνεις απλώς «learn French» και χαθείς σε μια θάλασσα από βίντεο. Ψάξε συγκεκριμένα αυτό που χρειάζεσαι: «French A1 listening», «German cases for beginners», «Italian conversation slow», «Spanish comprehensible input».

Ιδιαίτερα χρήσιμο είναι το λεγόμενο comprehensible input: βίντεο φτιαγμένα έτσι ώστε να καταλαβαίνεις το γενικό νόημα ακόμα κι αν δεν γνωρίζεις κάθε λέξη. Είναι πολύ πιο κοντά στον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε φυσικά μια γλώσσα από το να απομνημονεύουμε εκατό ασύνδετα ουσιαστικά.

Podcasts και ξένο ραδιόφωνο, για να συνηθίσει το αυτί

Ένα από τα μεγαλύτερα σοκ όταν πρωτοβρίσκεσαι σε χώρα της οποίας τη γλώσσα «ξέρεις» είναι ότι οι κάτοικοί της δεν έχουν την καλοσύνη να μιλούν αργά και καθαρά όπως οι ηχογραφήσεις που άκουγες ως τότε.

Γι' αυτό χρειάζεται να ακούς τη γλώσσα όσο περισσότερο γίνεται. Podcasts για μαθητές, ειδήσεις σε απλούστερη γλώσσα, ξένα ραδιόφωνα, συνεντεύξεις και εκπομπές μπορούν να παίζουν στο background ενώ μαγειρεύεις ή περπατάς. Δεν χρειάζεται να καταλαβαίνεις τα πάντα. Στην αρχή μπορεί και να μην καταλαβαίνεις σχεδόν τίποτα.

Σιγά σιγά όμως αρχίζεις να ξεχωρίζεις λέξεις, μετά φράσεις, μετά ολόκληρες προτάσεις. Εκεί συμβαίνει ένα από τα μεγαλύτερα μικρά θαύματα της εκμάθησης γλώσσας: κάτι που πριν από δύο μήνες ακουγόταν σαν συνεχόμενος θόρυβος ξαφνικά αποκτά κενά ανάμεσα στις λέξεις.

Σειρές και ταινίες, αλλά με μια μικρή παγίδα

Ναι, το Netflix μπορεί να γίνει εκπαιδευτικό εργαλείο. Όχι, το να δεις έξι σεζόν ισπανικής σειράς με ελληνικούς υπότιτλους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έκανες έξι σεζόν ισπανικών.

Αν είσαι αρχάριος/α, ξεκίνα με ελληνικούς υπότιτλους για να συνηθίσεις τους ήχους. Όσο προχωράς, γύρισέ τους στη γλώσσα που μαθαίνεις. Το να ακούς και να βλέπεις γραμμένη την ίδια φράση ταυτόχρονα βοηθά εκπληκτικά στην αναγνώριση λέξεων και εκφράσεων.

Και μην κολλάς κάθε τρία δευτερόλεπτα για να ψάξεις μια άγνωστη λέξη. Αν καταλαβαίνεις περίπου τι συμβαίνει, συνέχισε. Μια γλώσσα δεν είναι σταυρόλεξο που πρέπει να λυθεί εκατό τοις εκατό πριν περάσεις στην επόμενη σκηνή.

Και τελικά, γίνεται να μάθεις στ' αλήθεια μια γλώσσα δωρεάν;

Γίνεται. Το ίντερνετ έχει πρακτικά εξαφανίσει το πρόβλημα της πρόσβασης σε υλικό. Εκεί που κάποτε χρειαζόσουν βιβλία, κασέτες και οργανωμένα μαθήματα, σήμερα έχεις ασκήσεις, ήχο, βίντεο και φυσικούς ομιλητές κυριολεκτικά στο χέρι σου.

Αυτό που καμία εφαρμογή δεν μπορεί να σου χαρίσει δωρεάν είναι ο χρόνος που πρέπει να βάλεις εσύ.

Αν θέλεις λοιπόν ένα απλό πλάνο που να μη σου φάει τη ζωή, κάνε 10-15 λεπτά Duolingo ή άλλη οργανωμένη εξάσκηση κάθε μέρα, άκου λίγο πραγματικό υλικό στη γλώσσα που μαθαίνεις και κανόνισε μία ή δύο συνομιλίες την εβδομάδα στο Tandem. Τα τρία μαζί καλύπτουν λεξιλόγιο και γραμματική, κατανόηση προφορικού λόγου και πραγματική επικοινωνία.