Γιατί έχει γίνει κανονικότητα να εργαζόμαστε σε δύο δουλειές;

Ανέκαθεν στην Ελλάδα υπήρχαν άνθρωποι που αναγκάζονταν να κάνουν δύο δουλειές για να φέρουν βόλτα είτε λόγω ανάγκης, είτε λόγω κακής διαχείρισης, είτε λόγω αμαρτιών γονέων που παιδεύουν τα δύσμοιρα και πτωχά τέκνα. Δεν είναι λοιπόν καινοφανές στην ελληνική πραγματικότητα να συναντάς ή να συναναστρέφεσαι κάποιον άνθρωπο που η ανάγκη τον έριξε να κάνει δύο δουλειές. Αυτό που είναι κάπως αξιοπερίεργο τα τελευταία χρόνια είναι να βλέπεις πως ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι αναγκάζονται να κάνουν και δεύτερη δουλειά, δημιουργώντας μια νέα κανονικότητα με πολλά κεφάλια να κουνιούνται δύσθυμα και συγκαταβατικά στο άκουσμα των νέων ότι εσύ, το ταίρι σου ή μια/ένας αγαπημένη/ος φίλος κάνει πια κι έξτρα «μεροκάματα» σε άλλον χώρο από αυτόν της βασικής εργασίας.

Ο τίτλος του άρθρου μας, δηλώνει ξεκάθαρα ότι ήρθαμε εδώ να γκρινιάξουμε για αυτή τη νέα κατάσταση που έχει δημιουργηθεί γύρω μας με όλους μας συνένοχους και δυστυχώς πολλές φορές «συνάδελφους» που κάνουν παραπάνω από μια δουλειά. Αφήνοντας προς ώρας την γκρίνια στην άκρη θα προσπαθήσουμε να δούμε γιατί αυξήθηκαν τόσο πολύ οι διπλοθεσίτες και πότε επιτέλους θα τραβηχτεί αυτό το άτιμο το φρένο στη δύσκολη εργασιακή κατάσταση που βιώνουμε την τελευταία δεκαετία τουλάχιστον.

Τι λένε τα στατιστικά στοιχεία;

Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν μια πολύ ξεκάθαρη, αν και σκληρή, πραγματικότητα που υποδηλώνει ότι οι Έλληνες μπορεί να μην «δύο δουλειές» με την παραδοσιακή έννοια του επίσημου δεύτερου συμβολαίου (το οποίο συχνά μένει αδήλωτο), αλλά είναι οι απόλυτοι «πρωταθλητές» της Ευρώπης σε ώρες εργασίας και εξουθενωτικά ωράρια.

Τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν τα εξής:

1. Πρωταθλητές στις 45+ ώρες εργασίας την εβδομάδα

Η ανάγκη για συμπλήρωση εισοδήματος αποτυπώνεται άμεσα στον συνολικό χρόνο εργασίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 20,9% των εργαζομένων στην Ελλάδα (1 στους 5) εργάζεται πάνω από 45 ώρες την εβδομάδα.

Το ποσοστό αυτό είναι το υψηλότερο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τεράστια διαφορά από χώρες όπως η Βουλγαρία (2,5%) ή η Ρουμανία (5,9%).

Ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας για την κύρια μόνο απασχόληση στην Ελλάδα αγγίζει τις 39,8 ώρες, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στις 36 ώρες.

2. Εργασία τα Σαββατοκύριακα και εκτός πενθημέρου

Η ανάγκη για δεύτερο εισόδημα «σπρώχνει» τους εργαζόμενους σε απασχόληση κατά τις ημέρες ανάπαυσης:

Το 31,5% των Ελλήνων μισθωτών εργάζεται τα Σαββατοκύριακα (πάνω από 3 στους 10), κατατάσσοντας τη χώρα στην κορυφή της ΕΕ στην εργασία πέραν του πενθημέρου.

Στους αυτοαπασχολούμενους, το ποσοστό εκτοξεύεται στο 75%, γεγονός που μαρτυρά ότι η ανάγκη για τρέξιμο σε πολλαπλά projects ή παράλληλες δουλειές είναι καθεστώς.

Παράλληλα στην Ελλάδα, το 51% δηλώνει ότι έχει αναλάβει ή εξετάζει το ενδεχόμενο δεύτερης εργασίας, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2024, ενώ το 41% έχει αυξήσει ή σκοπεύει να αυξήσει τις ώρες απασχόλησής του σύμφωνα με την έρευνα Randstad Workmonitor 2026 η οποία διεξήχθη σε δειγματοληπτικό σύνολο περισσότερων από 27000 εργαζόμενους. 

Η πραγματικότητα ξεπερνά τα στατιστικά

Στις επίσημες δειγματοληπτικές έρευνες (όπως η Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ), το ποσοστό των Ελλήνων που δηλώνει ρητά ότι έχει δεύτερη δουλειά κυμαίνεται παραδοσιακά σε χαμηλά επίπεδα. Η εξήγηση φυσικά είναι πολύ απλή. Το χαμηλό αυτό ποσοστό οφείλεται στο γεγονός ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος της δεύτερης απασχόλησης στην Ελλάδα (π.χ. ιδιαίτερα μαθήματα, εστίαση τα Σαββατοκύριακα, αγροτικές εργασίες, παροχή υπηρεσιών) γινόταν διαχρονικά στο πλαίσιο της αδήλωτης ή «μαύρης» εργασίας, με αποτέλεσμα να μην καταγράφεται στα επίσημα συμβόλαια. Αν συνυπολογιστούν κι αυτά τα ποσοστά δεύτερης δουλειάς τότε οι «διπλοθεσίτες» σχηματίζουν άννετα αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Οι λόγοι φυσικά είναι απλοί και συγκεκριμένοι. Το καθημερινό κόστος ζωής στην Ελλάδα πλέον (ενοίκια, λογαριασμοί, εστίαση, υπηρεσίες, προϊόντα) είναι δυσανάλογο των μισθολογικών απολαβών των περισσότερων. Με λίγα λόγια τα κουκιά δεν φτάνουν κι αν θες να ζήσεις σαν άνθρωπος θα αναγκαστείς να βρεις έναν ή και παραπάνω τρόπους για να αυξήσεις το εισόδημά σου. Να ξυπνήσουμε ξαφνικά μια μέρα και να διπλασιαστούν όλοι οι μισθοί είναι πιο εξωφρενικό σενάριο κι από την εισβολή εξωγήινων στη χώρα, επομένως το σύνολο των εργαζομένων οφείλει να προσαρμοστεί στις νέες τιραμολικές (κλείνουμε στο μάτι στον απόλυτα ρετρό παιδικό ήρωα Τιραμόλα) συνθήκες οι οποίες επιτάσσουν διπλοβάρδιες σε μόνιμη βάση.

Έτσι λοιπόν ολοένα και περισσότεροι θυσιάζουν λίγο ή περισσότερο από τον ελεύθερο τους χρόνο προκειμένου να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στα αυξανόμενα έξοδα, σε ένα δάνειο που τρέχει σε ένα ταξίδι όνειρο που έχει προγραμματιστεί ή στα φροντιστήρια των παιδιών κατά περίσταση. Όσοι μάλιστα βρίσκονται στην ηλικία των 30 με 40 σήμερα μπορούν να κάνουν μια άτυπη και ατυχή για εκείνους σύγκριση με τους γονείς τους και να διαπιστώσουν ότι τα πράγματα αντί να καλυτερεύουν με λιγότερες μέρες και ώρες εργασίας, πάνε κατά διαόλου αφού το Δευτέρα- Παρασκευή φεύγει νερό για την πλειοψηφία των εργαζόμενων περιμένοντας να πάρουν μια μυρωδιά ζωής το Σαββατοκύριακο.

Η νέα κανονικότητα που έχει διαμορφωθεί απαιτεί πολλές φορές δύο δουλειές για να τα βγάλεις πέρα αλλά και για να κάνεις αυτά που αγαπάς (χόμπι, ταξίδια, συλλογές, φαγητό έξω) βάζοντας σε δεύτερο πλάνο τις αντοχές σου και τον υπερπολύτιμο ελεύθερο χρόνο. Ας μην ομφαλοσκοπούμε κι ας μην ωχαδερφίζουμε μπρος σε μια κατάσταση που πέρα από βασικά εργασιακά και θεμελιώδη δικαιώματα φτάνει μέχρι και την ίδια την ουσία αυτού που καλούμε ποιότητα ζωής. Κι απέναντι σε αυτή χρωστάμε τους πιο σκληρούς αγώνες μας.