Η απολύτως ροζ πολυκατοικία απέναντι από το Χίλτον είναι το ιδανικό κτίριο για να εγκαινιάσει τη νέα μας στήλη για τα ωραιότερα κτίρια της Αθήνας. Κι αυτή είναι η ιστορία της.
γράφει:
Αποκλείεται να μην την έχεις προσέξει. Καταρχάς είναι ροζ, απολύτως ροζ, ειδικά λουσμένη στο φως του ήλιου με γαλανό ουρανό για μπαγκράουντ είναι ένα χάρμα οφθαλμών. Κατά δεύτερον έχει έρκερ, αυτά τα κλειστά μπαλκονάκια που θα μπορούσαν να είναι η ευρωπαϊκή εκδοχή του σαχνισιού, και που τόσο σπανίζουν στην Αθήνα. Η πολυκατοικία στο 55 της οδού Βασιλίσσης Σοφίας είναι σαφώς ένα από τα ωραιότερα κτίρια της Αθήνας. Με αυτήν θα εγκαινιάσουμε τη νέα μας στήλη.
Η πολυκατοικία ξεκίνησε να χτίζεται το 1922, ολοκληρώθηκε σύμφωνα με κάποιες πηγές το 1924 και με κάποιες άλλες το 1927. Είναι κλασικό δείγμα του εκλεκτικισμού του Μεσοπολέμου, κι αν δεν ξέρεις τι είναι αυτό, να σε διαφωτίσουμε: Εκλεκτικισμός στην αρχιτεκτονική λέγεται το να παντρεύεις λεπτομέρειες από διαφορετικά στυλ μεταξύ τους, για να φτιάξεις ένα ενδιαφέρον όσο και αναπάντεχο αποτέλεσμα που δεν εντάσσεται ακριβώς σε κανένα ρεύμα –μέχρι που καταλήγει να γίνει ένα ρεύμα μόνο του.
Την σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Κώστας Κιτσίκης, που έζησε από το 1892 ως το 1969, για λογαριασμό των αδερφών Ταμπακόπουλου, εξ ου και έγινε γνωστή ως Πολυκατοικία Ταμπακόπουλου. Ποιοι ήταν αυτοί οι Ταμπακόπουλοι, θα πεις τώρα με το δίκιο σου, και θα σε στεναχωρήσουμε λίγο, αλλά όσο και αν ψάξαμε δεν καταφέραμε να βρούμε σε ποια από τα μέλη της πολυπληθέστατης οικογενείας ανήκε η πολυκατοικία. Πιθανότεροι υποψήφιοι είναι οι Αιγυπτιώτες Δημοσθένης και Νικόλας Ταμπακόπουλος, τραπεζίτης και έμπορος από την Αλεξάνδρεια ο πρώτος, διευθυντής του λιμένος Αλεξανδρείας και σύμβουλος του ελληνικού προξενείου ο δεύτερος. Το λέμε, ωστόσο, με πάσα επιφύλαξη.
Την κατασκευή της πολυκατοικίας ανέλαβε η εταιρεία «Μπετόν Αρμέ - Μόσχος Διαμαντόπουλος» που αργότερα μετονομάστηκε σε Εργοληπτική, το αρχείο της οποίας έχει διασώσει η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, εδώ.
Φωτό © Γεώργιος Αντωνίου
Αν σταθείς απέναντί της και σηκώσεις το βλέμμα προς τα πάνω, καταλαβαίνεις αμέσως γιατί αυτή η πολυκατοικία δεν μοιάζει με καμία άλλη στη λεωφόρο. Η πρόσοψη οργανώνεται συμμετρικά γύρω από δύο επιβλητικά έρκερ που κατεβαίνουν κατακόρυφα σαν μικροί πύργοι. Στο ισόγειο, η είσοδος πλαισιώνεται από δύο γλυπτές ανδρικές μορφές –Ηρακλειδείς που μοιάζουν να φυλάνε την πόρτα– δίνοντας στο κτίριο κάτι από θεατρική μεγαλοπρέπεια. Από πάνω τους απλώνονται μπαλκόνια με βαριές κορνίζες, μικρά διακοσμητικά μοτίβα και παράθυρα με γεωμετρικά χωρίσματα, ενώ οι ανοιχτόχρωμες λεπτομέρειες κάνουν ωραία αντίθεση με το ζεστό ροζ που κυριαρχεί. Το αποτέλεσμα είναι μια πρόσοψη γεμάτη μικρές αρχιτεκτονικές αναφορές: λίγο νεοκλασικό, λίγο αρ ντεκό, λίγο από εκείνη τη μεσοπολεμική αυτοπεποίθηση που ήθελε τα κτίρια της Αθήνας να κοιτούν προς την Ευρώπη χωρίς να χάνουν τον δικό τους χαρακτήρα.
Κοίτα και κάτι ενδιαφέρον για τα έρκερ: Η νομοθετική ρύθμιση του 1923, που ίσχυε όταν χτιζόταν η πολυκατοικία, λέει πως αυτά μπορούν να προεξέχουν από το κτίριο έως και 1,40 μέτρα. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1937, η νομοθεσία αυτή αλλάζει, και κάνει τις προεξοχές πολύ μικρότερες, μόλις στα 40 εκατοστά. Και ποιανού λες είναι η πρωτοβουλία για τη ρύθμιση αυτή; Του ίδιου του Κιτσίκη, του αρχιτέκτονα που σχεδίασε την πολυκατοικία Ταμπακόπουλου, τον οποίο το Αρχείο Νεότερων Μνημείων περιγράφει ως «απόφοιτο της γερμανικής σχολής του Berlin-Charlottenburg, και εκπρόσωπο ενός ιδιόρρυθμου δυναμικού νεοακαδημαϊσμού, που προωθεί μια σύνδεση παλαιοτέρων και νεοτέρων μορφών».
