5 βιβλία καλύτερα από τις ταινίες

Ήρθε η ώρα να πούμε κάποια πράγματα με το όνομά τους μιλώντας τη βιβλιόφιλη μα σκληρή γλώσσα της αλήθειας. Υπάρχουν πάρα πολλά βιβλία που θέλησαν κάποιοι να τα διασκευάσουν κινηματογραφικά – γιατί είναι πολλά τα λεφτά Άρη- αλλά ακόμη κι αν δεν απέτυχαν παταγωδώς, δεν κατάφεραν επ’ ουδενί να συλλάβουν το συγγραφικό μεγαλείο των εκάστοτε δημιουργών τους. Ακολουθούν πέντε χαρακτηριστικές περιπτώσεις που τα βιβλία ήταν ξεκάθαρα καλύτερα από τις ταινίες που ακολούθησαν κι αντίρρηση δεν φέρουμε καμία.

Η Καρδερίνα της Donna Tartt (εκδόσεις Διόπτρα)

Το βιβλίο αυτό κέρδισε το βραβείο Pulitzer για έναν λόγο: η γραφή της Tartt είναι εθιστική και γεμάτη λεπτομέρειες που σε κάνουν να νιώθεις το βάρος του τραύματος του ήρωα. Η «Καρδερίνα» όπως έγραψε εύστοχα η Washington Post είναι ένας συναρπαστικός θρίαμβος της λογοτεχνίας που σε κάνει να ξενυχτάς για να το διαβάσεις. Μια ιστορία απώλειας και εμμονής, επιβίωσης και ταυτότητας. Από τους δρόμους της Νέας Υόρκης μέχρι τις σκοτεινές γωνιές του υποκόσμου της τέχνης, αυτό το αριστούργημα εξετάζει τον καταστροφικό αντίκτυπο της θλίψης και τις αδίστακτες μηχανορραφίες της μοίρας. Η ιστορία ενός αγοριού που χάνει τη μητέρα του και κρατά κρυφό έναν πίνακα είναι ένα έπος 800 σελίδων για την τέχνη, την απώλεια και το πεπρωμένο. Η ταινία του John Crowley (2019) από την άλλη προσπαθώντας να χωρέσει τα πάντα, κατέληξε να είναι ένα μπερδεμένο μοντάζ που έχασε τον συναισθηματικό παλμό. Μόνο μέσα από τις σελίδες μπορείς να καταλάβεις πραγματικά την εμμονή του Theo και τη γοητεία της «Καρδερίνας».

World War Z του Max Brooks (εκδόσεις Οξύ)

Aπό το διαβόητο πλέον χωριό του Νέου Ντατσάνγκ στη Συνομοσπονδία της Κίνας ως τη Μάχη του Γιόνκερς στις ΗΠΑ και από το Σχέδιο Ρέντεκερ των Ηνωμένων Πολιτειών της Νότιας Αφρικής ως τη Σύνοδο της Χονολουλού, ο Max Brooks συλλέγει μοναδικές προσωπικές μαρτυρίες ανά τον κόσμο και μας αποκαλύπτει το μέγεθος και τη φρίκη του Ζ Παγκοσμίου Πολέμου. Εξετάζει την πολιτική, την οικονομία, τη θρησκεία και την κοινωνική ψυχολογία απέναντι σε μια παγκόσμια κρίση. Κάθε κεφάλαιο είναι και μια διαφορετική οπτική γωνία από άλλη χώρα, δημιουργώντας ένα ψηφιδωτό που η ταινία αγνόησε πλήρως. Aπό την άλλη η ταινία του Μarc Foster με πρωταγωνιστή τον Brad Pitt είναι ένα ζόμπι θρίλερ της σειράς που δεν καταφέρνει να δώσει κάτι παραπάνω από πετσόκομμα νεκροζώντανων και βιντεοκλιπάδικο ξυλίκι.

Inferno του Dan Brown (εκδόσεις Ψυχογιός)

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ταινίας είναι ότι άλλαξε εντελώς το τέλος, ακυρώνοντας το κεντρικό νόημα του βιβλίου. Ο Dan Brown θέτει ένα ηθικό δίλημμα για τον υπερπληθυσμό που σε αφήνει άναυδο. Στο βιβλίο, η «λύση» του κακού είναι αναπόφευκτη και αλλάζει τον κόσμο για πάντα, προκαλώντας τον αναγνώστη να σκεφτεί αν ο ανταγωνιστής είχε τελικά δίκιο. Η ταινία του Ron Howard από την άλλη που κυκλοφόρησε το 2015 μετατρέπει αυτή τη φιλοσοφική περιπέτεια σε ένα κλασικό χολιγουντιανό κι άκρως χασμουρηματικό κυνηγητό με ένα «ασφαλές» και προβλέψιμο φινάλε. Η λεπτομερής ξενάγηση στην ιστορία της τέχνης και η αγωνία του γραπτού λόγου παραμένουν ασύγκριτα επομένως η πλάστιγγα γέρνει σαφώς υπέρ του βιβλίου.

Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες της Delia Owens (εκδόσεις Δώμα)

To βιβλίο ήταν μια ωδή στον φυσικό κόσμο και μια σπαρακτική ιστορία ενηλικίωσης, που μας υπενθυμίζει πώς τα παιδικά μας χρόνια μάς καθορίζουν για πάντα και ότι η ανθρώπινη φύση κουβαλά αρχέγονα, βίαια μυστικά, απ’ τα οποία κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει. Έγινε το απόλυτο best seller με χιλιάδες αναγνώστες να το αναφέρουν ως μία από τις καλύτερες κυκλοφορίες των τελευταίων ετών. Αντίθετα η ταινία της Ολίβια Νιούμαν (2022) δεν κατάφερε σε καμία περίπτωση να δικαιολογήσει τον ντόρο του βιβλίου καθώς σκόνταψε πάνω σε μελοδραματικά κλισέ και άνισες ερμηνείες από τους πρωταγωνιστές, με αποτέλεσμα πολλοί θεατές να αναφωνούν πως το κινηματογραφικό πείραμα δεν πέτυχε.

Το Άλικο Γράμμα του Nathaniel Hawthorne (εκδόσεις Μεταίχμιο)

Η ιστορία του σπουδαίου βιβλίου Hawthorne είναι μια καυστική καταγραφή της έντασης ανάμεσα στην ιδιωτική και τη δημόσια ζωή. Κάτω από το άλικο γράμμα δεν κρύβεται μόνο η ενοχή, αλλά και η ανατρεπτική δύναμη της ατομικής συνείδησης. Η Έστερ αρνείται να σβήσει τον εαυτό της για χάρη της κοινότητας, κι έτσι η «ντροπή» της μετατρέπεται σε περήφανη μαρτυρία.

Ο Hawthorne γράφει για τη συλλογική εκδίκηση και την ανθρώπινη αδυναμία, για τα πάθη που δεν μπορούν να χωρέσουν σε κανένα ηθικό κώδικα. Η γλώσσα του, σκοτεινή και διεισδυτική, περιγράφει μια κοινωνία όπου το φως της πίστης συναντά τη σκιά της υποκρισίας.

Από την άλλη η ομώνυμη ταινία του Roland Joffé (1995) θα μνημονεύεται ως μια από τις χειρότερες στιγμές της φιλμογραφίας του Gary Oldman καθώς πέρασε και δεν ακούμπησε τους σινεφίλ κύκλους της δεκαετίας του 1990 αφού τόσο το κοινό όσο και οι κριτικοί της γύρισαν την πλάτη.