10 λόγοι να ξαναδιαβάσεις την Οδύσσεια

Έχεις δοκιμάσει να διαβάσεις την Οδύσσεια ως ενήλικας; Αν τύχει ποτέ να ξεκινήσεις (επειδή ας πούμε έπεσε στα χέρια σου μια συγκεκριμένη μετάφραση, ή επειδή βρήκες το παλιό σχολικό σου βιβλίο και σε έπιασε μια νοσταλγία) μπορούμε να σου το υπογράψουμε, θα κολλήσεις. Και όχι μόνο επειδή είναι μια από τις πιο συναρπαστικές περιπέτειες που γράφτηκαν ποτέ. Επειδή έχει χιούμορ, λεπτό και σαρδόνιο, που δεν ήσουν σε θέση να καταλάβεις τότε που τη διάβαζες στο σχολείο. Και για δέκα ακόμα λόγους, σαν αυτούς που ακολουθούν.

Γιατί δεν είναι απλώς μια περιπέτεια, αλλά ένας χάρτης ζωής

Ναι, έχει Κύκλωπες, Σειρήνες και μάγισσες. Αλλά ο πυρήνας της Οδύσσειας δεν είναι το τι θα πάθει ο Οδυσσέας μετά. Είναι το πώς συνεχίζεις όταν όλα σε σπρώχνουν να τα παρατήσεις –ή ακόμα χειρότερα να πεθάνεις. Το ταξίδι δεν είναι γραμμικό. Είναι γεμάτο πισωγυρίσματα, λάθη και παρακάμψεις. Όπως τα περισσότερα ταξίδια. Όπως και η ζωή, γενικότερα.

Γιατί ο Οδυσσέας δεν είναι ήρωας τύπου Marvel

Είναι έξυπνος, αλλά είναι και ψεύτης. Πολύ γενναίος, αλλά και πολύ κουρασμένος. Θέλει να γυρίσει σπίτι, αλλά συχνά σαμποτάρει τον εαυτό του. Θες να τα καταφέρει, ενώ ταυτόχρονα σε πολλές φάσεις δεν τον συμπαθείς. Δεν είναι πρότυπο τελειότητας, είναι πρότυπο επιβίωσης. Είναι ένας αντιήρωας της εποχής που δεν είχε ακόμα εφεύρει τον όρο.

Γιατί μιλά για το τραύμα χωρίς να το ονομάζει

Εδώ που τα λέμε, ούτε ο όρος μετατραυματικό στρες είχε εφευρεθεί τω καιρώ εκείνο, αλλά για σένα που διαβάζεις τώρα, είναι εξαιρετικά ξεκάθαρο από τι πάσχει ο Οδυσσέας –και γιατί κάνει όλα αυτά που λέμε στην από πάνω παράγραφο.

Γιατί η Πηνελόπη είναι πολύ πιο ριζοσπαστική απ’ όσο θυμάσαι

Ξαναδιάβασέ την χωρίς τα σχολικά φίλτρα. Η Πηνελόπη δεν κάθεται απλά στην Ιθάκη και περιμένει, τάκου τάκου ο αργαλειός της. Σχεδιάζει, εξαπατά, κερδίζει χρόνο, ελέγχει τον χώρο της. Είναι στρατηγός σε ένα εσωτερικό πεδίο μάχης.

Γιατί μιλά για τη νοσταλγία ως δύναμη… και ως παγίδα

Η Ιθάκη δεν είναι μόνο τόπος. Είναι ιδέα. Είναι αυτό που σε κρατά ζωντανό, αλλά και αυτό που σε εμποδίζει να ζήσεις το παρόν. Βάζουμε και στοίχημα αν θες ότι αυτό κάπου το (ξανα)διάβασες εκεί στα 20-κάτι σου και ενθουσιάστηκες, ξεχνώντας πού το είχες δει γραμμένο πρώτη φορά. Αν ήμασταν millennials που τελειώνουν τις παραγράφους τους με hashtags θα γράφαμε #πρώτοι_εδώ

Γιατί οι «κακοί» δεν είναι απλώς κακοί

Ο Κύκλωπας δεν είναι τέρας. Δηλαδή είναι, με την κυριολεκτική έννοια του όρου, έχει όμως τους λόγους του να κάνει ό,τι κάνει. Τόσο που απορούμε πώς δεν έχει βρεθεί ακόμα ο χολιγουντιανός σκηνοθέτης που θα του κάνει το origin story. Ομοίως και η Καλυψώ και, πολύ περισσότερο, η Κίρκη. Η Οδύσσεια δεν σου λέει «αυτό είναι καλό, αυτό κακό». Σου λέει «πρόσεχε τι επιθυμείς». Όχι πως θα ακούσεις, αυτή είναι πιθανότατα η πιο αγνοημένη συμβουλή από καταβολής κόσμου, αλλά όπως και να ‘χει έχει ενδιαφέρον να την διαβάζεις για τις ζωές των άλλων.

Γιατί είναι ένα βιβλίο για την ταυτότητα

Ο Οδυσσέας (που δεν το ‘χει γενικά δύσκολο το ψέμα, καταπώς λέγαμε και προηγουμένως) συστήνεται με διάφορα ονόματα, παίζει ρόλους, αλλάζει πρόσωπα. Η επιστροφή του στην Ιθάκη, ωστόσο, τον βάζει να ξαναπάρει το όνομά του. Η Οδύσσεια θέτει ένα ερώτημα που δεν γερνά: ποιος είσαι όταν δεν σε βλέπει κανείς που σε ξέρει;

Γιατί μιλά για το σπίτι με τρόπο σκληρό και ειλικρινή

Το σπίτι δεν είναι ασφαλές από μόνο του. Η Ιθάκη είναι γεμάτη μνηστήρες, βία, χάος. Η επιστροφή δεν είναι ανακούφιση, είναι σύγκρουση. Το happy end δεν έρχεται με αγκαλιές, αλλά με αιματοχυσία. Κάποιες φορές, για να ξαναβρείς τη θέση σου, πρέπει πρώτα να τη διεκδικήσεις.

Γιατί παραδίδει μαθήματα αφήγησης εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια

Η Οδύσσεια είναι συναρπαστική όχι μόνο για όσα λέει, αλλά για τον τρόπο που τα λέει. Ο Όμηρος θεωρείται ο πρώτος μεγάλος διδάξας του αφηγηματικού κανόνα in medias res –να πιάνεις την ιστορία από τη μέση, σημαίνει αυτό, και όσα έγιναν πριν θα τα πεις παρακάτω. Ιστορίες μέσα σε ιστορίες, αφηγήσεις που αλλάζουν οπτική, ρυθμός που δεν σε αφήνει να χαλαρώσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι διαβάζεται ακόμη με αγωνία: Η γραφή έχει ένταση, οικονομία και μια καθαρότητα που ζηλεύουν πολλά σύγχρονα μυθιστορήματα.

Γιατί κάθε ηλικία διαβάζει άλλη Οδύσσεια

Στην πρώτη ανάγνωση απολαμβάνεις την περιπέτεια. Στη δεύτερη διακρίνεις την απώλεια. Στην τρίτη αντιλαμβάνεσαι τον χρόνο. Η Οδύσσεια δεν τελειώνει ποτέ γιατί μεγαλώνει μαζί σου. Κι έχει τόσες αναγνώσεις, όσες και οι φάσεις της ζωής σου.