Φαγητό μετά τα 40: Τι αλλάζει στ’ αλήθεια και τι είναι μύθος
Όχι, δεν «χαλάει» ο μεταβολισμός σου απότομα. Αλλάζει όμως ο τρόπος που το σώμα σου διαχειρίζεται το φαγητό –και αξίζει να ξέρεις πώς.
Όχι, δεν «χαλάει» ο μεταβολισμός σου απότομα. Αλλάζει όμως ο τρόπος που το σώμα σου διαχειρίζεται το φαγητό –και αξίζει να ξέρεις πώς.
Εκεί γύρω στα 40-κάτι, το φαγητό παύει να είναι απλώς απόλαυση και γίνεται θέμα συζήτησης. «Δεν τρώω τίποτα και παχαίνω», «με πειράζουν πράγματα που έτρωγα μια χαρά», «κάτι άλλαξε στον μεταβολισμό μου». Άλλες φορές φράσεις σαν κι αυτές έχουν βάση, άλλες όχι. Γιατί το σώμα όντως αλλάζει –αλλά όχι με τον δραματικό, σχεδόν μοιραίο τρόπο που συχνά φανταζόμαστε. Ώρα να ξεχωρίσουμε τι ισχύει και τι απλώς ανακυκλώνεται σαν διατροφικός μύθος που αρνείται πεισματικά να πεθάνει.
Ένας από τους πιο επίμονους μύθους λέει ότι μόλις κλείσεις τα 40, ο μεταβολισμός σου καταρρέει. Στην πραγματικότητα, η αλλαγή είναι αργή και σταδιακή. Αυτό που μεταβάλλεται πιο έντονα είναι η μυϊκή μάζα: Αν δεν κινούμαστε αρκετά, χάνουμε μυς, και οι μύες καίνε περισσότερη ενέργεια από το λίπος. Άρα λιγότερη κίνηση σημαίνει λιγότερες καύσεις, και σε αυτό οφείλεται το ότι χάνεις κιλά πιο δύσκολα, όχι σε κάποιο σαμποτάζ του μεταβολισμού σου.
Τροφές που παλιά δεν σου έκαναν τίποτα μπορεί τώρα να σε φουσκώνουν ή να σε βαραίνουν. Αυτό σχετίζεται με ορμονικές αλλαγές, με πιο αργή γαστρεντερική λειτουργία, αλλά και με το στρες που συσσωρεύεται με τα χρόνια. Δεν σημαίνει ότι αυτές οι τροφές «απαγορεύονται», αλλά ότι ίσως χρειάζονται μέτρο, συνδυασμό και καλύτερο timing.
Στις γυναίκες, η περιεμμηνόπαυση φέρνει αλλαγές στον τρόπο που το σώμα αποθηκεύει λίπος, συχνά γύρω από την κοιλιά. Στους άνδρες, η σταδιακή μείωση της τεστοστερόνης επηρεάζει τη μυϊκή μάζα και τα επίπεδα ενέργειας. Το φαγητό μπορεί να μην είναι η αιτία όλων αυτών, καλείται όμως πλέον να εξισορροπήσει αυτές τις «παρενέργειες» που κάνουν στο σώμα σου οι ορμόνες. Αυτός είναι και ο λόγος που λέμε ότι μετά τα 40 μεταβάλλονται οι διατροφικές σου ανάγκες.
Ένα βαρύ γεύμα, πολύ αλκοόλ ή συνεχόμενες μέρες πρόχειρου φαγητού «γράφουν» πιο έντονα στο σώμα. Όχι επειδή δεν αντέχεις πια, αλλά επειδή το σώμα σου χρειάζεται πλέον περισσότερο χρόνο για να επανακάμψει από μια κραιπάλη.
Η δραστική μείωση θερμίδων συχνά φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα: Κόπωση, απώλεια μυϊκής μάζας και τελικά πιο αργές καύσεις. Το ζητούμενο δεν είναι να τρως λιγότερο, αλλά να τρως πιο συνειδητά, περισσότερο ισορροπημένα και με καλύτερο πρόγραμμα. Αν δεν ξέρεις πώς, ένας/ μία διατροφολόγος σίγουρα μπορεί να βοηθήσει.
Οι υδατάνθρακες δεν γίνονται ξαφνικά εχθροί. Αυτό που αλλάζει είναι η ανοχή του οργανισμού σου στην υπερβολή και στην κακή ποιότητα. Άλλο ένα πιάτο ζυμαρικά με λαχανικά και πρωτεΐνη, άλλο τρία κομμάτια πίτσα αργά το βράδυ.
Οι αυστηρές δίαιτες μπορεί να δουλεύουν βραχυπρόθεσμα, αλλά σπάνια ταιριάζουν σε μια ζωή με υποχρεώσεις, άγχος και κοινωνικές εξόδους για φαγητό. Μετά τα 40, η συνέπεια μετράει περισσότερο από την τελειότητα.
Ίσως ο πιο ύπουλος μύθος απ’ όλους, γιατί οδηγεί κατευθείαν στην παραίτηση. Μετά τα 40, το σώμα αλλάζει, αλλά προσαρμόζεται. Και συνήθως ανταποκρίνεται πολύ καλύτερα σε μικρές, σταθερές αλλαγές παρά σε ακραία μέτρα.
Όχι για να «φουσκώσεις», αλλά για να διατηρήσεις μυϊκή μάζα και αίσθημα κορεσμού. Αυτό μεταφράζεται σε πιο σταθερή ενέργεια και λιγότερα απερίσκεπτα τσιμπολογήματα.
Δεν χρειάζεται να γίνεις αθλητής. Λίγη ενδυνάμωση, περπάτημα ή οποιαδήποτε μορφή κίνησης βοηθά το σώμα να αξιοποιεί καλύτερα ό,τι τρως.
Η έλλειψη ύπνου επηρεάζει τις ορμόνες της πείνας και του κορεσμού. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι τρως περισσότερο χωρίς καν να το συνειδητοποιείς. Δεν είναι θέμα πειθαρχίας· είναι καθαρή βιολογία.
Ένα ποτό δεν είναι πρόβλημα. Το καθημερινό αλκοόλ, όμως, επηρεάζει την πέψη, τον ύπνο και την αποθήκευση λίπους περισσότερο απ’ ό,τι στα 25.