Τα υπέρ και τα κατά των διαφορετικών μορφών άσκησης

Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει ένας μόνο τρόπος να γυμναζόμαστε, ούτε μία μορφή άσκησης που να καλύπτει όλες τις ανάγκες. Άλλες δραστηριότητες βοηθούν περισσότερο στην αντοχή, άλλες στη δύναμη, άλλες στη χαλάρωση και άλλες στη συνολική ευεξία.

Γι’ αυτό και έχει σημασία να γνωρίζουμε τι μας προσφέρει κάθε είδος άσκησης, αλλά και τι δεν μπορεί να μας προσφέρει από μόνο του.

Αερόβια άσκηση

Η αερόβια άσκηση, όπως το περπάτημα, το τρέξιμο, το ποδήλατο και η κολύμβηση, αποτελεί τη βάση για καλή καρδιοαναπνευστική υγεία. Βοηθά την καρδιά να λειτουργεί πιο αποδοτικά, βελτιώνει την αντοχή και κάνει την καθημερινή κίνηση πιο εύκολη, χωρίς γρήγορη κόπωση. Παράλληλα, συμβάλλει στον έλεγχο του σωματικού βάρους και έχει θετική επίδραση στη διάθεση, καθώς μειώνει το άγχος και την ένταση. Ωστόσο, όταν αποτελεί τη μοναδική μορφή άσκησης, δεν προσφέρει αρκετό ερέθισμα για να δυναμώσουν οι μύες και τα κόκαλα, με αποτέλεσμα το σώμα να παραμένει λειτουργικό αλλά όχι ιδιαίτερα ανθεκτικό.

Προπόνηση ενδυνάμωσης

Η προπόνηση ενδυνάμωσης παίζει καθοριστικό ρόλο στη συνολική σωματική κατάσταση. Είναι η μορφή άσκησης που βοηθά περισσότερο στην αύξηση της μυϊκής μάζας, στη βελτίωση της δύναμης και στη στήριξη των αρθρώσεων. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση γερού σκελετού, κάτι που γίνεται ιδιαίτερα σημαντικό με την πάροδο των χρόνων. Ένα σώμα με επαρκή μυϊκή δύναμη κινείται πιο εύκολα, προστατεύεται καλύτερα από τραυματισμούς και διατηρεί μεγαλύτερη αυτονομία στην καθημερινότητα. Από την άλλη, η ενδυνάμωση απαιτεί σωστή τεχνική, προοδευτικότητα και ξεκούραση, γιατί η υπερβολή ή η βιασύνη μπορεί να οδηγήσει σε πόνους και τραυματισμούς.

Yoga

Η yoga είναι μια μορφή άσκησης που δίνει έμφαση στην ευλυγισία, στην αναπνοή και στη σύνδεση σώματος και νου. Βοηθά το σώμα να ξεμπλοκάρει, να κινηθεί πιο ελεύθερα και να χαλαρώσει, ενώ πολλοί τη βρίσκουν ιδιαίτερα ωφέλιμη για τη διαχείριση του στρες. Είναι ιδανική για αποφόρτιση, ειδικά σε άτομα με έντονη καθημερινότητα. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχει στόχο την αύξηση της δύναμης ή της μυϊκής μάζας και δύσκολα μπορεί να καλύψει μόνη της τις ανάγκες ενός ολοκληρωμένου προγράμματος άσκησης.

Pilates

Το Pilates επικεντρώνεται κυρίως στον κορμό και στη σωστή στάση του σώματος. Δυναμώνει τους βαθύτερους μυς της κοιλιάς και της μέσης, βελτιώνει τον έλεγχο της κίνησης και βοηθά στην πρόληψη ή την ανακούφιση από πόνους στη μέση. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για άτομα που περνούν πολλές ώρες καθιστά ή επιστρέφουν στην άσκηση μετά από αποχή. Παρότι προσφέρει καλύτερη σταθερότητα και έλεγχο, δεν αντικαθιστά την προπόνηση δύναμης ή την αερόβια άσκηση, καθώς δεν ανεβάζει σημαντικά την αντοχή ούτε προκαλεί έντονη μυϊκή ανάπτυξη.

Cross Training

Το cross training βασίζεται στον συνδυασμό διαφορετικών ειδών άσκησης μέσα στην ίδια προπόνηση ή εβδομάδα. Συνήθως περιλαμβάνει ασκήσεις δύναμης, αντοχής και λειτουργικές κινήσεις, κάτι που το κάνει πιο ενδιαφέρον και λιγότερο μονότονο. Προσφέρει συνολική βελτίωση της φυσικής κατάστασης και μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό για όσους βαριούνται εύκολα την επανάληψη. Ωστόσο, η ένταση και η ποικιλία απαιτούν καλή τεχνική και σωστό έλεγχο, ειδικά για αρχάριους, ώστε να αποφευχθούν τραυματισμοί.

Flexibility Training

Η προπόνηση ευλυγισίας (flexibility), μέσα από διατάσεις και ασκήσεις κινητικότητας, βοηθά το σώμα να διατηρεί άνεση στην κίνηση. Είναι οφέλιμη για όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας ή επιπέδου άσκησης, καθώς υποστηρίζει την αποκατάσταση και την πρόληψη τραυματισμών. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορεί από μόνη της να βελτιώσει τη δύναμη ή την αντοχή και λειτουργεί κυρίως συμπληρωματικά.

Και αν είχα να επιλέξω μόνο μια μορφή άσκησης;

Θεωρητικά, η πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι ο συνδυασμός διαφορετικών μορφών άσκησης. Η αερόβια άσκηση στηρίζει την καρδιά και την αντοχή, η ενδυνάμωση προστατεύει μύες και κόκαλα, ενώ η yoga, το Pilates και οι διατάσεις βοηθούν στη χαλάρωση, την κινητικότητα και την καλύτερη «σχέση» με το σώμα.

Στην πράξη όμως, πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να τα κάνουν όλα. Σε αυτή την περίπτωση, τα δεδομένα δείχνουν ότι η προπόνηση με αντιστάσεις είναι εκείνη που προσφέρει το μεγαλύτερο συνολικό όφελος: αυξάνει ή διατηρεί τη μυϊκή μάζα, ενισχύει την οστική πυκνότητα, βελτιώνει δείκτες καρδιαγγειακής υγείας και μπορεί να συμβάλει ακόμη και στη βελτίωση της ευλυγισίας, όταν οι ασκήσεις εκτελούνται σε πλήρες εύρος κίνησης.

Ιδίως με την πάροδο της ηλικίας, η ενδυνάμωση λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στη σαρκοπενία, την οστεοπόρωση και την απώλεια λειτουργικότητας, αποτελώντας μια αποδοτική και ρεαλιστική βάση άσκησης όταν ο χρόνος ή η συνέπεια είναι περιορισμένα.