Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ: Από την Ύδρα στη Νέα Ιωνία

της Μάνιας Ζούση

Μια ειδική εγκατάσταση από μαύρο καθρέφτη, όπως ακριβώς και ο τίτλος που φέρει το έργο του Ντακ Άιτκεν, κυριαρχεί στον ιστορικό χώρο των Σφαγείων της Ύδρας. Το «Black Mirror», έργο που αποτέλεσε τη βάση της performance του Καναδού καλλιτέχνη, παρουσιάστηκε πάνω σε ένα καράβι το οποίο ταξίδεψε από το λιμάνι του Πειραιά έως την Ύδρα για να εγκατασταθεί στον τελικό του προορισμό, στα Σφαγεία του νησιού. «Πρόκειται για ένα έργο που σχολιάζει την προβληματική της σύγχρονης ζωής, την νομαδικότητά της, τον τρόπο που προσπαθούμε να αποκτήσουμε τους προσωπικούς μας ρυθμούς μέσα στην φοβερή ροή της καθημερινότητας» εξηγεί στο in2life η επιμελήτρια του ιδρύματος ΔΕΣΤΕ Νάντια Αργυροπούλου.

«Ο Άιτκεν χρησιμοποιεί το βίντεο με έναν τρόπο σχεδόν «γλυπτικό», προβάλλοντας τις μεγάλες ιστορίες και τις αφηγήσεις που δημιουργεί σε πολλές χώρες του κόσμου. Εικόνες από χώρες της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής, και στην προκειμένη περίπτωση της Ελλάδας. Πρόκειται για πολύ μεγάλες αφηγήσεις γύρω από τα θέματα της ζωής, του χρόνου, του τόπου, που ο Άιτκεν παρουσιάζει σε συγκεκριμένους χώρους, ειδικά διαμορφωμένους για αυτόν τον σκοπό. Δεν πρόκειται για ένα video έργο που προσαρμόζεται παντού, αλλά για ένα έργο που ο τρόπος παρουσίασης του αποτελεί τμήμα του.

Έτσι, ο εξαιρετικά φορτισμένος χώρος των σφαγείων της Ύδρας μοιάζει σαν αυτές τις μαύρες τρύπες του διαστήματος, που ταυτόχρονα ελκύουν την ύλη, την απορροφούν και την κάνουν κάτι άλλο. Ο θεατής μοιάζει να βρίσκεται περικυκλωμένος από εικόνες που είναι αφηγήσεις της ανθρώπινης ζωής σε διαφορετικές εκδοχές της, αλλά πάντα με την τρομερή σύγχρονη ταχύτητα.

Η έκθεση στο ΔΕΣΤΕ
«Την ίδια ώρα το ΔΕΣΤΕ έχει συνάψει ενδιαφέρουσες συνεργασίες με πέντε μεγάλα ιδρύματα του εξωτερικού (της Πορτογαλίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Σουηδίας) δημιουργώντας το Ίδρυμα Τεχνών για μια Σύγχρονη Ευρώπη. Μια έκθεση που έχει ως θεμα της τη συμβίωση και τη συνύπαρξη, και έχει ήδη παρουσιαστεί στις υπόλοιπες 4 χώρες, κλείνει τον κύκλο της στην Ελλάδα και στο ΔΕΣΤΕ στη Νέα Ιωνία. Σημείο αναφοράς της έκθεσης είναι ο Κάφκα, ένας συγγραφέας με απόλυτη αναφορά στην διεθνή πολιτική, οικονομική και κοινωνική συγκυρία και το κείμενό του με τίτλο «οι έρευνες ενός σκύλου» που μεταφράστηκε από τον Βασίλη Τομανά.

Τα έργα των καλλιτεχνών έχουν επιλεγεί τόσο με αναφορά στο έργα του Κάφκα όσο και στην ανάγνωση που επιχειρούν οι δυο φιλόσοφοι, στην ανάλυσή τους για τον συγγραφέα,όπου μιλάνε για την δυνατότητα της τέχνης να είναι επαναστατική, διαφορετική, να χρησιμοποιεί μια γλώσσα χαμηλόφωνη η οποια όμως να μπορεί να αλλάξει τα πράγματα.

Ο Αριστείδης Αντωνάς έχει γράψει ένα εξαιρετικό κείμενο για την έκθεση που έχει επίσης διαδοχικές αναγνώσεις. Πρόκειται για έργα εξόχως πολιτικά αλλά και για μια καινούρια ανάγνωση, δηλαδή για το πώς συγκεκριμένοι καλλιτέχνες και πρακτικές, δημιουργούν μέσα στη γλώσσα της τέχνης μια ελάσσονα κατηγορία, δηλαδή έναν εκκεντρικό εικαστικό λόγο που δεν ενδιαφέρεται μόνον για τη μορφή αλλά προσπαθεί να δημιουργήσει εξόδους διαφυγής, ελευθερίας, προβληματισμού που – ει δυνατόν – να επηρεάσουν και την πραγματικότητα.

Στο κοινό της έκθεσης που θα είναι και πάλι ανοιχτή από τον Σεπτέμβριο, διανέμεται ένα βιβλιαράκι με το κείμενο, έτσι ώστε η ξενάγηση να θυμίζει κατά κάποιο τρόπο το λαγούμι που ο Κάφκα έγραφε τα έργα του. Η πρόθεση δεν είναι άλλη μια έκθεση όπου ο θεατης να γυρίζει αμήχανα μπροστά στα έργα αλλά να μπορεί να μπει μέσα στη ροή της ιστορίας . Κατά κάποιο τρόπο θυμίζει λίγο την μνημοτεχνική όπου οι ρήτορες ανακαλούσαν κείμενα στο μυαλό τους, φτιάχνοντας κτίρια και έβαζαν μέσα τις έννοιες και τις λέξεις». 

Το κείμενο του Κάφκα 
«Αναφερεται σε έναν μικρό σκύλο που εγκαταλείπει τα υπόλοιπα σκυλιά όχι γιατί δεν τα αγαπάει αλλά μάλλον γιατί έτσι θα βρει τον καλύτερο τρόπο να τα αγαπήσει. Έτσι φεύγει για να μπορέσει να συνυπάρξει καλύτερα με την κοινωνία των σκύλων».

INFO
Η έκθεση θα είναι επισκέψιμη από τον Σεπτέμβριο καθε Τετάρτη 12-8 μ.μ και κάθε Σάββατο 10 – 2 μ.μ
Το ΔΕΣΤΕ και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Νύχτες Πρεμιέρας» οργανώνουν τον Σεπτέμβριο ένα αφιέρωμα στον Κάφκα.

Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ
Φιλελλήνων 11 & Εμ. Παππά, Νέα Ιωνία, τηλ: 210 2758490