Δύσκολες Κληρονομιές: Γυάρος, Σπιναλόγκα και Αμμόχωστος σε μια μεγάλη έκθεση στην Αθήνα

Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) διοργανώνουν την έκθεση Δύσκολες Κληρονομιές: Ελλάδα | Κύπρος | Τουρκία, στο Μέγαρο Εϋνάρδου, από τις 5 έως τις 28 Νοεμβρίου 2026.

Σε αυτήν τη συλλογική έκθεση παρουσιάζονται αρχιτεκτονικά μνημεία και τόποι που γεννήθηκαν ή συνδέθηκαν με σκοτεινές περιόδους της ιστορίας, στις τρεις χώρες: οι φυλακές της Γυάρου, η Σπιναλόγκα, η Αμμόχωστος, το Εβραϊκό νεκροταφείο Θεσσαλονίκης, η Καρυά, τα ελληνικά χωριά της Κατοχής, το στρατόπεδο Χαϊδαρίου, τα οθωμανικά μνημεία, τα προσφυγικά και τα χωριά της Ιωνίας. Τα έργα επιμελούνται ερευνητές και καλλιτέχνες από την Ελλάδα, την Τουρκία και την Κύπρο.

Ο όρος «δύσκολη κληρονομιά» περιγράφει ένα παρελθόν το οποίο αναγνωρίζεται ως σημαντικό για το σήμερα αλλά επίσης είναι αμφιλεγόμενο, αμήχανο ή δεν τροφοδοτεί εύκολα την εθνική αυτοεπιβεβαίωση. Αντί για περηφάνια, ενθαρρύνει τον αναστοχασμό, τη μνήμη, την κοινωνική συμφιλίωση, την αυτοκριτική, την απότιση τιμής στα θύματα. Αντί να απλοποιεί, περιπλέκει την εικόνα μας για το παρελθόν και αποκαλύπτει τις δύσκολες πτυχές του.

Ο επισκέπτης, μέσα από τα εκθέματα, έχει την ευκαιρία να ταυτιστεί με τον αδύναμο, να αναστοχαστεί πάνω στη βία και το τραύμα, να αναγνωρίσει τη φωνή του «άλλου» και να πραγματοποιήσει μία υπέρβαση. Σε αυτήν την αυθεντικά συλλογική έκθεση, έρχεται σε επαφή με το ερευνητικό έργο καταξιωμένων επιστημονικών φορέων, τα έργα σημαντικών καλλιτεχνών, τις συλλογές κρατικών αρχείων και μουσείων και τη συνεισφορά της κοινωνίας των πολιτών.

Η έκθεση περιλαμβάνει ψηφιακές εφαρμογές, εμβυθιστικές τεχνολογίες (VR), πρωτότυπους χάρτες, προσωπικά αντικείμενα κρατουμένων, ηχοτοπία, φωτογραφίες και εικαστικά έργα.

Γενική επιμέλεια

Καλλιόπη Αμυγδάλου, Βάλια Γιαλιά

Επιμέλεια εκθεμάτων

Γυάρος: Σταύρος Σταυρίδης, Νίκος Μπελαβίλας, Βάλια Γιαλιά
Σπιναλόγκα: Στέλιος Λεκάκης
Αμμόχωστος #1 | «Το σινεμά παρέμεινε»: Γιάννης Τουμαζής, Eralp Kortach, Nurtane Karagil
Αμμόχωστος #2 | «Ανακατασκευάζοντας το Αλάσια»: Γιώργος Αρτόπουλος
Εβραϊκό Νεκροταφείο Θεσσαλονίκης: Λεόν Σαλτιέλ, Martin Barzilai
Καρυά: Valentin Schneider
Γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα | GODB: Valentin Schneider
Μπλοκ 15 – Στρατόπεδο Χαϊδαρίου: Αγιάτις Μπενάρδου
Οθωμανικά Μνημεία | Otheritages: Ηλίας Κολοβός, Παναγιώτης Πούλος
Τοπία της Ανταλλαγής Πληθυσμών | Homeacross: Καλλιόπη Αμυγδάλου, Βάλια Γιαλιά, Νάσια Αντωνάτου

Πληροφορίες έκθεσης

Διεύθυνση: Μέγαρο Εϋνάρδου, Αγίου Κωνσταντίνου 20 & Μενάνδρου, πλησίον μετρό Ομόνοιας

Διάρκεια: 5-28 Νοεμβρίου 2026

Ωράριο λειτουργίας:
Πέμπτη, Παρασκευή 12.00-19.00
Σάββατο 11.00-15.00

Είσοδος ελεύθερη

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιούνται προγραμματισμένες ξεναγήσεις. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις ξεναγήσεις μπορείτε να απευθυνθείτε στο [email protected].

Η φωτογράφηση της έκθεσης έγινε από τον Χαράλαμπο Λουϊζίδη, Εργαστήριο Τεκμηρίωσης για την Αρχιτεκτονική και την Πόλη, Σχ. Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ.

Η έκθεση αποτελεί μέρος έργου που έχει λάβει χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) στο πλαίσιο του προγράμματος έρευνας και καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ορίζοντας 2020» (συμφωνία επιχορήγησης αριθ. 950178).

Σχετικά με το ΕΛΙΑΜΕΠ

Το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) είναι ένας ανεξάρτητος, μη-κερδοσκοπικός οργανισμός παραγωγής έρευνας, ιδεών και προτάσεων πολιτικής, που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1988. Αποστολή του ΕΛΙΑΜΕΠ είναι η επεξεργασία και διάδοση τεκμηριωμένης γνώσης για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων στο πεδίο της ευρωπαϊκής, εξωτερικής και ευρύτερα δημόσιας πολιτικής, και την εμπέδωση του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της Ελλάδας.

Σκοπός του ΕΛΙΑΜΕΠ είναι να τροφοδοτεί τη δημόσια σφαίρα με επιστημονικά τεκμηριωμένες έρευνες, μελέτες, αναλύσεις και προτάσεις πολιτικής, και να προσφέρει μια διαρκή, ανοιχτή πλατφόρμα δημόσιου διαλόγου για τα σημαντικά ζητήματα που εντάσσονται στους τομείς των ενδιαφερόντων του. Το ΕΛΙΑΜΕΠ προωθεί τις αξίες του δημοκρατικού πλουραλισμού, έναν ορθολογικό και ψύχραιμο δημόσιο διάλογο για τις μεγάλες περιφερειακές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες προκλήσεις, την επίλυση των διαφορών μέσω του διαλόγου και τον ευρωπαϊκό και ευρωατλαντικό προσανατολισμό της Ελλάδας.