Παραγγελίες εκτός ΕΕ: Τι πληρώνεις τελικά για το δέμα σου;

Βρήκες κάτι φθηνό σε ηλεκτρονικό κατάστημα εκτός ΕΕ. Η τιμή στο καλάθι, όμως, δεν σου λέει πάντα όλη την αλήθεια για το κόστος της παραγγελίας. Τι πληρώνεις και τι δεν πληρώνεις; Μέχρι ποια ποσά απαλλάσσεσαι;

Για να ξεδιαλύνουμε την κατάσταση, ζητήσαμε από την Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) να μας εξηγήσει αναλυτικά τι ισχύει για τον νέο δασμό, τον ΦΠΑ και τις αποστολές που έρχονται στην Ελλάδα.

Με απλά λόγια: Αν παραγγείλεις προϊόν που έρχεται από χώρα εκτός ΕΕ, πληρώνεις ΦΠΑ — είτε στο checkout είτε, αν δεν έχει εισπραχθεί σωστά, κατά την εισαγωγή. Για αποστολή αξίας έως 150€ ισχύει επιπλέον δασμός 3€ ανά διαφορετικό είδος που δηλώνεται στο τελωνείο: πέντε ίδια T-shirts σημαίνουν 3€, ενώ ένα T-shirt και ένα ρολόι 6€.

Τον δασμό τον καταβάλλει συνήθως η πλατφόρμα ή ο εκπρόσωπός της, που μπορεί να τον απορροφήσει ή να τον περάσει στην τιμή σου. Πάνω από 150€, ο δασμός υπολογίζεται ανάλογα με το προϊόν και την καταγωγή του, ενώ πιθανή χρέωση υπηρεσίας εκτελωνισμού από τον μεταφορέα είναι ξεχωριστή και εξαρτάται από την εταιρεία και την αποστολή.

Πάμε να τα δούμε όμως αναλυτικά.

Ποιες χρεώσεις ισχύουν για παραγγελίες έως 150€ και ποιες για παραγγελίες άνω των 150€;

Από την 1η Ιουλίου 2026, για εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που εισάγονται από τρίτες χώρες σε αποστολές εσωτερικής αξίας έως 150€, καταργήθηκε η απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς (de minimis) και εφαρμόζεται προσωρινός δασμός 3€ ανά είδος, βάσει της δασμολογικής του κατάταξης.

Στην ελληνική τελωνειακή εφαρμογή η ΑΑΔΕ τον προσδιορίζει ως 3€ ανά στίχο διασάφησης. «Διασάφηση» λέγεται η δήλωση εισαγωγής που υποβάλλεται στο τελωνείο, ενώ ο «στίχος» είναι μια γραμμή της δήλωσης. Το προσωρινό αυτό καθεστώς ισχύει έως την 1η Ιουλίου 2028.

Και ο ΦΠΑ;

Ο ΦΠΑ είναι διαφορετική επιβάρυνση και εξακολουθεί να οφείλεται. Όταν χρησιμοποιείται το IOSS, ο ΦΠΑ εισπράττεται κατά την αγορά και η αντίστοιχη εισαγωγή απαλλάσσεται από ΦΠΑ εισαγωγής, εφόσον δηλωθεί έγκυρος αριθμός IOSS. Το IOSS είναι το σύστημα μέσω του οποίου ο πωλητής ή η πλατφόρμα εισπράττει τον ΦΠΑ κατά την αγορά.

Για αποστολές άνω των 150€, ο κατ’ αποκοπή δασμός των 3€ δεν εφαρμόζεται. Ισχύει το κανονικό τελωνειακό καθεστώς, με τον δασμό να προσδιορίζεται ανάλογα με τη δασμολογική κατάταξη και την καταγωγή του προϊόντος, μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ εισαγωγής.

Ο δασμός των 3€ υπολογίζεται ανά δέμα, ανά προϊόν ή ανά κατηγορία προϊόντων μέσα στο ίδιο δέμα;

Ο δασμός των 3€ δεν υπολογίζεται ανά δέμα ούτε ανά τεμάχιο. Υπολογίζεται ανά «είδος» (item) βάσει της δασμολογικής κατάταξης και όχι της ποσότητας. Για παράδειγμα:

• 5 ίδια T-shirts → 3€ δασμός
• 1 T-shirt + 1 ρολόι → 6€ δασμός

Επομένως, η ασφαλέστερη διατύπωση είναι «3€ ανά είδος βάσει της δασμολογικής κατάταξης» και όχι ανά τεμάχιο ή δέμα.

Αν ο ΦΠΑ έχει πληρωθεί κατά την αγορά, σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί επιπλέον ποσό κατά την παραλαβή;

Εφόσον για παραγγελία έως 150€ έχει χρησιμοποιηθεί έγκυρα το IOSS, ο ΦΠΑ εισπράττεται κατά την αγορά και δεν καταβάλλεται εκ νέου ΦΠΑ κατά την εισαγωγή, εφόσον ο έγκυρος αριθμός IOSS έχει δηλωθεί σωστά στην τελωνειακή διασάφηση.

Πρόσθετο ποσό μπορεί, ωστόσο, να προκύψει εάν το IOSS δεν έχει χρησιμοποιηθεί ή δεν έχει δηλωθεί σωστά ή εάν κατά τον τελωνειακό έλεγχο διαπιστωθεί ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του – για παράδειγμα, επειδή η πραγματική εσωτερική αξία της αποστολής υπερβαίνει τα 150€.

Σε κάθε περίπτωση, η πληρωμή ΦΠΑ κατά την αγορά δεν σημαίνει ότι δεν οφείλεται ο νέος δασμός των 3€, καθώς πρόκειται για δύο διαφορετικές επιβαρύνσεις. Ο δασμός των 3€ επιβάλλεται στον δηλωτή, κατά κανόνα στην επιχείρηση ή στον φορέα που ενεργεί για λογαριασμό της, και όχι ως αυτοτελής φόρος στον καταναλωτή. «Δηλωτής» είναι αυτός που υποβάλλει τη δήλωση στο τελωνείο. Η επιχείρηση μπορεί, βέβαια, να επιλέξει εμπορικά εάν και σε ποιο βαθμό θα ενσωματώσει το κόστος στην τελική τιμή.

Στην πράξη, ορισμένες ηλεκτρονικές πλατφόρμες μπορεί να εμφανίζουν ήδη κατά την ολοκλήρωση της αγοράς διακριτές «χρεώσεις εισαγωγής» και παράλληλα να παρέχουν εκπτώσεις ή πιστώσεις που καλύπτουν μέρος ή το σύνολο της σχετικής επιβάρυνσης. Για τον λόγο αυτό, το ποσό που τελικά καταβάλλει ο καταναλωτής δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με το ύψος του τελωνειακού δασμού που οφείλεται κατά την εισαγωγή.

Πώς υπολογίζονται τα έξοδα αποστολής στη φορολογητέα ή δασμολογητέα αξία;

Ως προς τις αγορές χαμηλής αξίας έως 150€, για τον προσδιορισμό του ορίου λαμβάνεται υπόψη η «εσωτερική αξία» των αγαθών και όχι η δασμολογητέα αξία. Τα έξοδα μεταφοράς και ασφάλισης εξαιρούνται από την εσωτερική αξία όταν αναγράφονται χωριστά στο σχετικό παραστατικό. Αν περιλαμβάνονται στην τιμή και δεν αναγράφονται αυτοτελώς, δεν μπορούν να εξαιρεθούν. Για τον υπολογισμό του ΦΠΑ, αντίθετα, τα έξοδα μεταφοράς λαμβάνονται υπόψη στη φορολογητέα βάση σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

Εδώ πρέπει να διακρίνουμε το όριο των 150€ από τη βάση υπολογισμού του ΦΠΑ. Για να διαπιστωθεί εάν μία αποστολή βρίσκεται εντός του ορίου των 150€, λαμβάνεται υπόψη η λεγόμενη «εσωτερική αξία» (intrinsic value) των αγαθών. Τα έξοδα μεταφοράς και ασφάλισης δεν περιλαμβάνονται στην εσωτερική αξία όταν αναγράφονται χωριστά στο σχετικό παραστατικό. Για παράδειγμα, αγαθά αξίας 140€ και χωριστά μεταφορικά 20€ εξακολουθούν να έχουν εσωτερική αξία 140€ για την εφαρμογή του ορίου. Για τον ΦΠΑ, όμως, η βάση υπολογισμού είναι ευρύτερη: περιλαμβάνει, εφόσον δεν έχουν ήδη συνυπολογιστεί, παρεπόμενα έξοδα όπως συσκευασία, μεταφορά και ασφάλιση μέχρι τον πρώτο τόπο προορισμού και, υπό προϋποθέσεις, μέχρι άλλο γνωστό τόπο προορισμού εντός ΕΕ.

Επομένως, τα χωριστά αναγραφόμενα μεταφορικά μπορεί να μη συνυπολογίζονται για το όριο των 150€, αλλά να λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του ΦΠΑ.

Τι ισχύει όταν το ηλεκτρονικό κατάστημα βρίσκεται εκτός ΕΕ, αλλά το προϊόν αποστέλλεται από αποθήκη εντός ΕΕ;

Το θέμα δεν είναι πού βρίσκεται η έδρα ή η ιστοσελίδα του ηλεκτρονικού καταστήματος, αλλά αν το προϊόν έχει ήδη εισαχθεί και τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Ελεύθερη κυκλοφορία» σημαίνει ότι το προϊόν έχει ολοκληρώσει τις απαιτούμενες τελωνειακές διαδικασίες για να κυκλοφορεί στην αγορά της ΕΕ.

Εάν αυτό έχει συμβεί και το προϊόν αποστέλλεται στον καταναλωτή από αποθήκη εντός ΕΕ, η συγκεκριμένη αποστολή δεν αποτελεί νέα εισαγωγή από τρίτη χώρα. Συνεπώς, δεν επιβάλλεται κατά την παράδοση στον καταναλωτή ο δασμός των 3€ λόγω της συγκεκριμένης αγοράς.

Χρειάζεται, ωστόσο, αυτή η προϋπόθεση: η φυσική παρουσία ενός προϊόντος σε αποθήκη εντός ΕΕ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, καθώς μπορεί να βρίσκεται υπό ειδικό τελωνειακό καθεστώς.