Δύο σχολικά βιβλία παρουσιάζουν διαφορετικές μορφές οικογένειας, μεταξύ αυτών και οικογένειες με δύο γονείς ίδιου φύλου, προκαλώντας πολιτικές αντιδράσεις.
γράφει:
Νέα συζήτηση και πολιτική αντιπαράθεση έχει ανοίξει γύρω από το περιεχόμενο δύο σχολικών βιβλίων του Δημοτικού, στα οποία γίνεται αναφορά σε διαφορετικές μορφές οικογένειας, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων με δύο γονείς του ίδιου φύλου. Τα συγκεκριμένα εγχειρίδια έχουν ήδη περάσει από τη διαδικασία έγκρισης στο πλαίσιο του νέου συστήματος του Πολλαπλού Βιβλίου, ωστόσο δεν είναι αυτά που πρόκειται να διανεμηθούν στους μαθητές με την έναρξη της σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο του 2026.
Πρόκειται για το βιβλίο της Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού και το εγχειρίδιο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού. Οι αναφορές στις διαφορετικές οικογενειακές δομές στάθηκαν αφορμή για αντιδράσεις σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, με την κυβέρνηση να δηλώνει ότι δεν υιοθετεί ούτε προωθεί κάποια «woke ατζέντα». Στον αντίποδα, οι συγγραφείς των βιβλίων, αλλά και το υπουργείο Παιδείας, επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα εγχειρίδια έχουν αξιολογηθεί και εγκριθεί σύμφωνα με τους κανόνες του νέου συστήματος, ενώ επιχειρούν να αποτυπώσουν την ποικιλομορφία που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη οικογενειακή ζωή.
Στο εγχειρίδιο Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, με τίτλο «Η γλώσσα μου», η πρώτη θεματική ενότητα είναι αφιερωμένη στους ανθρώπους που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή των παιδιών.
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ενότητας, οι μαθητές έρχονται μέσα από εικόνες σε επαφή με διαφορετικές οικογενειακές συνθέσεις. Μεταξύ των παραστάσεων περιλαμβάνονται και οικογένειες στις οποίες τα παιδιά μεγαλώνουν με δύο μητέρες ή δύο πατέρες.
Η σχετική άσκηση καλεί τους μαθητές να παρατηρήσουν προσεκτικά τις εικόνες, να συζητήσουν όσα βλέπουν και να αναγνωρίσουν ποια από τις οικογενειακές μορφές που παρουσιάζονται βρίσκεται πιο κοντά στη δική τους πραγματικότητα. Στο επόμενο στάδιο, τους δίνεται η δυνατότητα να αποτυπώσουν ζωγραφικά τη δική τους οικογένεια.
Η συγκεκριμένη εκπαιδευτική προσέγγιση βρέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, καθώς έθεσε εκ νέου το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο παρουσιάζονται στα παιδιά των μικρότερων τάξεων οι διαφορετικές οικογενειακές πραγματικότητες.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια που αφορά τη χρήση του βιβλίου. Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο δεν αποτελεί τη μοναδική επιλογή για τη διδασκαλία της Γλώσσας στη Β΄ Δημοτικού.
Με βάση το σύστημα του Πολλαπλού Βιβλίου, το «Η γλώσσα μου» συγκαταλέγεται μεταξύ τεσσάρων εγκεκριμένων εγχειριδίων από τα οποία μπορεί να επιλεγεί το βιβλίο του μαθήματος.
Η αναφορά στις οικογενειακές μορφές στη ΣΤ΄ Δημοτικού
Περισσότερο αναλυτική είναι η αναφορά στις διαφορετικές οικογενειακές δομές στο βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού, το οποίο έχει συγγράψει ο κοινωνιολόγος Μανούσος Μαραγκουδάκης.
Στην ενότητα που φέρει τον τίτλο «Η ελληνική οικογένεια», το εγχειρίδιο αναφέρεται στη «μεγάλη πολυμορφία» που παρουσιάζουν οι οικογενειακές μορφές. Μεταξύ άλλων, καταγράφονται η πυρηνική, η μονογονεϊκή, η εκτεταμένη και η θετή οικογένεια, ενώ υπάρχει ειδική μνεία και στην «οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου».
Η θεωρητική παρουσίαση συνοδεύεται και από βιωματική δραστηριότητα. Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και κάθε ομάδα αναλαμβάνει να παρουσιάσει έναν διαφορετικό τύπο οικογένειας, δημιουργώντας μια σχετική αφίσα με τη χρήση φωτογραφιών και εικόνων. Παράλληλα, καλούνται να αναλογιστούν σε ποια από τις κατηγορίες που παρουσιάζονται θα μπορούσε να ενταχθεί η δική τους οικογένεια.
Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο έχει ενταχθεί στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων και αποτελεί μία από τις τρεις εγκεκριμένες επιλογές για το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού.
Ένα στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία στη συζήτηση γύρω από τα δύο βιβλία είναι ότι η έγκρισή τους δεν σημαίνει πως θα αποτελέσουν τα εγχειρίδια που θα παραλάβουν οι μαθητές με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.
Τα δύο βιβλία έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου, όμως δεν πρόκειται να διανεμηθούν στους μαθητές τον Σεπτέμβριο του 2026 καθώς εντάσσονται στον σχεδιασμό για το σχολικό έτος 2027-2028, οπότε και αναμένεται να περάσει στην πράξη το νέο μοντέλο λειτουργίας.
Η εφαρμογή του Πολλαπλού Βιβλίου σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί εδώ και δεκαετίες η ελληνική εκπαίδευση. Το μοντέλο του ενός και μοναδικού σχολικού εγχειριδίου για κάθε μάθημα δίνει τη θέση του σε ένα πιο ευέλικτο σύστημα, στο οποίο θα υπάρχουν πολλαπλά εγκεκριμένα βιβλία και ολοκληρωμένα διδακτικά πακέτα.
Μέσα από αυτό το νέο πλαίσιο, εκπαιδευτικοί και σχολικές μονάδες θα έχουν στη διάθεσή τους περισσότερες εγκεκριμένες επιλογές εκπαιδευτικού υλικού, από τις οποίες θα επιλέγεται εκείνη που θα αξιοποιηθεί στη διδασκαλία του εκάστοτε μαθήματος.
Επομένως, η ένταξη ενός βιβλίου στο Μητρώο και η επίσημη έγκρισή του δεν συνεπάγεται ότι θα χρησιμοποιείται υποχρεωτικά από όλους τους μαθητές. Αντίθετα, το νέο σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να επιτρέπει την επιλογή ανάμεσα σε διαφορετικά εγκεκριμένα εγχειρίδια, αλλάζοντας ουσιαστικά τη μέχρι σήμερα λογική του ενός βιβλίου που ίσχυε για κάθε μάθημα.
