Ο αόρατος αλγόριθμος που αποφασίζει τα πάντα για σένα

Από το Spotify μέχρι τα γήπεδα του φετινού Μουντιάλ, σχεδόν τίποτα γύρω σου δεν αποφασίζεται πια "με το μάτι" κι ούτε καν το προσέχεις.

Ο αόρατος αλγόριθμος που αποφασίζει τα πάντα για σένα

Μια σειρά έχει χτίσει ολόκληρη τη φήμη της, δείχνοντάς μας πόσο εύκολα η τεχνολογία μπορεί να αποφασίζει για μας χωρίς να το προσέχουμε, και δεν είναι άλλη από το Black Mirror - με κάποια επεισόδια να έχουν μείνει στη μνήμη μας ακριβώς γι' αυτό.

Το αστείο (ή το ανησυχητικό) είναι ότι δεν χρειάζεται κάποιο δυστοπικό μέλλον για να το δεις! Συμβαίνει ήδη, μέσα στην πιο συνηθισμένη σου μέρα.

Το Spotify σου ξέρει τι θα θες να ακούσεις πριν το ξέρεις εσύ.

Το Netflix σού προτείνει τη σειρά που θα δεις απόψε με βάση χιλιάδες μικρές επιλογές που έκανες χωρίς να το καταλάβεις.

Ακόμα και το ρολόι στο χέρι σου ξέρει πότε κοιμήθηκες καλά και πότε απλώς νόμιζες ότι κοιμήθηκες καλά. Ζούμε ήδη μέσα σε δεδομένα, απλώς δεν τα σκεφτόμαστε γιατί αυτά λειτουργούν με απόλυτη διακριτικότητα.

Το πιο απρόσμενο παράδειγμα: Στο γήπεδο!

Το πιο ενδιαφέρον παράδειγμα για αυτές τις μέρες δεν είναι κάποια εφαρμογή, είναι κάτι πολύ πιο απρόσμενο. Το ποδόσφαιρο που βλέπουμε να παίζει στις τηλεοράσεις, μέρα-νύχτα.

Φέτος, με το Μουντιάλ, η FIFA άνοιξε δημόσια ένα νέο σύστημα ανάλυσης δεδομένων που παλιά ήταν προνόμιο μόνο των πλουσιότερων ομάδων. Τι κάνει αυτό; Tracking και των 22 παικτών σε πραγματικό χρόνο, μετρήσεις σχετικές με το πόσο γρήγορα μια ομάδα ξανακερδίζει την μπάλα μετά την απώλειά της, ή το αν η άμυνά της «σπάει» πραγματικά κάτω από πίεση ή απλώς δείχνει έτσι στην κάμερα.

Κάθε αγώνας βγάζει πλέον ένα δομημένο report δεκάδων σελίδων, δωρεάν, ανοιχτό σε όλους. Δεν τα λέμε εμείς, αλλά τα βλέπουμε δημοσιευμένα σε μια ανάλυση για το πώς το Μουντιάλ άλλαξε τον τρόπο που «διαβάζουμε» το παιχνίδι, κάτι που σου αφήνουμε για προσωπική μελέτη αν είσαι φίλαθλος! Τι καταλαβαίνουμε λοιπόν; Ακόμα και ένα άθλημα που για δεκαετίες βασιζόταν στο “μάτι” καταλήγει να μιλάει τη γλώσσα των δεδομένων, και μάλλον δεν μένει πολύς χώρος πουθενά αλλού για καθαρό ένστικτο…

Δεν είναι μόνο τα προφανή

Και δεν είναι μόνο τα μεγάλα, ορατά παραδείγματα. Ο αλγόριθμος μιας εφαρμογής γνωριμιών αποφασίζει ποιον θα δεις πρώτο στο feed σου με κριτήρια που ποτέ δεν θα μάθεις. Το delivery app σου προτείνει εστιατόριο με βάση το τι παρήγγειλαν άνθρωποι σαν εσένα, όχι με βάση το τι πραγματικά θες. Ακόμα κι ένα απλό ερώτημα όπως «ποια ώρα να ποστάρω για να το δουν περισσότεροι» φυσικά και έχει απάντηση βασισμένη σε δεδομένα.

Έτσι γεννιούνται και νέοι κλάδοι

Μέρες που είναι, με τα βλέμματα στραμμένα στις πανελλήνιες, αξίζει να ξέρεις ότι ακόμα και σε κάτι τόσο ανθρώπινο όσο το ποδόσφαιρο, η νέα γενιά προπονητών δεν εκπαιδεύεται πια μόνο στο πρακτικό κομμάτι.

Υπάρχουν ήδη σχολές που εκπαιδεύουν σύγχρονους προπονητές πάνω σε αυτό, όπως μια ιδιωτική σχολή προπονητών ποδοσφαίρου που συνδυάζει την προπονητική με άλλες επιστήμες όπως μεθοδολογία και στατιστική αθλητικής έρευνας, αθλητική δημοσιογραφία & Sports Analytics, αθλητική διατροφή κ.ά. Και δεν είναι μεμονωμένη περίπτωση! Η ικανότητα να διαβάζεις δεδομένα και να βγάζεις από αυτά σωστά συμπεράσματα δεν είναι πια niche δεξιότητα κάπου σε ένα BI τμήμα, αλλά ένα από τα πιο σημαντικά προσόντα αυτή τη στιγμή, σε πολύ διαφορετικούς κλάδους μεταξύ τους.

Αν κάτι τέτοιο σου φαίνεται εξεζητημένο, σκέψου το αλλιώς: πριν από δέκα χρόνια θα σου φαινόταν εξίσου εξεζητημένο το ότι θα υπήρχε σχολή για social media managers.

Έτσι, την επόμενη φορά που θα αναφωνήσεις «μα εγώ δεν ακούω τέτοιου είδους κομμάτια» ή θα αναρωτηθείς γιατί ένας παίκτης έτρεξε εκεί κι όχι αλλού, ίσως αξίζει να θυμηθείς πως κάπου, κάποιος αλγόριθμος το έχει μετρήσει ήδη! Ίσως αξίζει, όμως, να θυμόμαστε πού και πού και το ένστικτο, όχι γιατί είναι πιο σωστό, αλλά γιατί μέσα στον καταιγισμό πληροφοριών, μερικές φορές είναι το μόνο πράγμα που δεν χρειάζεται δεδομένα για να σου πει τι να επιλέξεις.

 

 

 

Μπείτε στη συζήτηση

σχόλια

v