Η επιδερμίδα αλλάζει μαζί μας, αλλά σε κάθε ηλικία υπάρχουν απλά πράγματα που μπορούν να τη βοηθήσουν να παραμείνει υγιής, φωτεινή και προστατευμένη.
γράφει:
Δεν είναι ποτέ πολύ νωρίς για να φροντίσεις το δέρμα σου, αλλά ούτε και πολύ αργά για να αρχίσεις. Η επιδερμίδα αλλάζει με τα χρόνια, επηρεάζεται από τον ήλιο, τον ύπνο, το κάπνισμα, το στρες, τις ορμόνες και τη γενετική, όμως έχουμε καλά νέα.
Με λίγη συνέπεια, σωστά προϊόντα και ρεαλιστικές προσδοκίες, μπορείς να τη βοηθήσεις να παραμείνει υγιής, πιο φωτεινή και πιο ανθεκτική.
Η βασική αρχή είναι απλή. Δεν χρειάζεσαι να γεμίσεις μισό μπάνιο γεμάτο βαζάκια. Χρειάζεσαι καθαρισμό που δεν «γδέρνει» την επιδερμίδα, ενυδάτωση ανάλογα με τον τύπο του δέρματός σου και αντηλιακό κάθε μέρα.
Από εκεί και πέρα, ανάλογα με την ηλικία, τις ανάγκες και τα θέματα που σε απασχολούν, μπορούν να μπουν σταδιακά πιο στοχευμένα συστατικά, όπως ρετινοειδή, αντιοξειδωτικά, ήπια απολεπιστικά οξέα ή θεραπείες στο ιατρείο.
Στα 20, το δέρμα συνήθως έχει ακόμα καλή ελαστικότητα, γρήγορη ανανέωση και αρκετή φυσική λάμψη. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι είναι άτρωτο. Ξενύχτια, κακός ύπνος, κάπνισμα, αλκοόλ, στρες, έντονη έκθεση στον ήλιο και ακανόνιστη περιποίηση μπορούν να αφήσουν σημάδια πολύ νωρίτερα απ’ όσο νομίζεις.
Σε αυτή την ηλικία αρκετοί συνεχίζουν να έχουν ακμή ή βλέπουν την εφηβική ακμή να αλλάζει μορφή. Τα σπυράκια μπορεί να εμφανίζονται όχι μόνο στη ζώνη Τ, δηλαδή μέτωπο, μύτη και πηγούνι, αλλά και πιο χαμηλά στο πρόσωπο, στη γραμμή του σαγονιού, ειδικά όταν εμπλέκονται ορμονικοί παράγοντες. Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστεί ξηρότητα, ευαισθησία ή θαμπάδα, ιδιαίτερα αν η ρουτίνα είναι πολύ επιθετική.
Το πιο σημαντικό προϊόν στα 20 είναι το αντηλιακό. Όχι μόνο στην παραλία, όχι μόνο το καλοκαίρι και όχι μόνο όταν «καίει» ο ήλιος. Η υπεριώδης ακτινοβολία δρα αθροιστικά και συνδέεται με φωτογήρανση, δυσχρωμίες, λεπτές γραμμές και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Ένα αντηλιακό προσώπου με SPF 30 ή υψηλότερο, σε υφή που σου ταιριάζει, είναι ίσως η καλύτερη αντιγηραντική κίνηση που μπορείς να κάνεις από νωρίς.
Τα ρετινοειδή μπορούν επίσης να έχουν θέση, ειδικά αν υπάρχει ακμή, φραγμένοι πόροι, ανομοιόμορφη υφή ή αρχικά σημάδια φωτογήρανσης. Δεν είναι, όμως, για όλους με τον ίδιο τρόπο. Θέλουν σταδιακή χρήση, μικρή ποσότητα, συνήθως βράδυ, και προσοχή αν υπάρχει εγκυμοσύνη, θηλασμός ή έντονη ευαισθησία.
Στα 30 αρχίζουν να φαίνονται πιο καθαρά οι συνέπειες του τρόπου ζωής και της γενετικής. Μπορεί να παρατηρήσεις λεπτές γραμμές γύρω από τα μάτια, πιο έντονη θαμπάδα, πρώτες καφέ κηλίδες από τον ήλιο, σπασμένα αγγεία ή μικρές αλλαγές στην υφή. Και ναι, είναι απολύτως πιθανό να έχεις ταυτόχρονα σπυράκια και τις πρώτες γραμμές έκφρασης, πράγμα άδικο, αλλά πολύ συνηθισμένο.
Σε αυτή τη δεκαετία η ρουτίνα μπορεί να γίνει λίγο πιο στοχευμένη. Ο καθαρισμός παραμένει ήπιος, η ενυδάτωση απαραίτητη και το αντηλιακό αδιαπραγμάτευτο. Αν δεν έχει μπει ήδη κάποιο ρετινοειδές, αυτή είναι συχνά μια καλή περίοδος για να συζητήσεις με δερματολόγο ή να ξεκινήσεις προσεκτικά ένα ήπιο προϊόν, ανάλογα με το δέρμα σου. Τα ρετινοειδή βοηθούν στην ακμή, στη βελτίωση της υφής και στην πρόληψη ή ήπια βελτίωση των λεπτών γραμμών.
Τα αντιοξειδωτικά, όπως η βιταμίνη C, μπορούν να προστεθούν το πρωί πριν από το αντηλιακό, βοηθώντας στην προστασία από το οξειδωτικό στρες και στη φωτεινότητα της επιδερμίδας. Η ήπια απολέπιση, μία με δύο φορές την εβδομάδα ή με προϊόν που ταιριάζει στον τύπο δέρματος, μπορεί να βοηθήσει στην ανανέωση της επιφάνειας και στην καλύτερη απορρόφηση των προϊόντων. Το κλειδί εδώ είναι η λέξη «ήπια». Η υπερβολή με οξέα, scrub και δυνατά δραστικά μπορεί να καταστρέψει τον επιδερμιδικό φραγμό και να φέρει ερεθισμό, κοκκινίλες και περισσότερη ξηρότητα.
Στα 40, το δέρμα αρχίζει να αλλάζει πιο αισθητά. Οι λεπτές γραμμές μπορεί να βαθαίνουν, οι δυσχρωμίες να γίνονται πιο επίμονες και η ελαστικότητα να μειώνεται. Στις γυναίκες, οι ορμονικές διακυμάνσεις της περιεμμηνόπαυσης μπορούν να φέρουν περισσότερη ξηρότητα, ευαισθησία ή ακόμη και εξάρσεις ακμής. Σταδιακά, η παραγωγή κολλαγόνου μειώνεται και η επιδερμίδα μπορεί να δείχνει πιο λεπτή ή λιγότερο σφριγηλή.
Αν χρησιμοποιείς ήδη ρετινοειδές, ενυδατική και αντηλιακό, μπορεί απλώς να χρειαστεί προσαρμογή στις υφές και στις συγκεντρώσεις. Αν δεν τα χρησιμοποιείς, δεν είναι αργά να ξεκινήσεις. Στα 40 έχει νόημα να δώσεις μεγαλύτερη έμφαση στην ενυδάτωση, στην ενίσχυση του φραγμού και στην αντιμετώπιση των δυσχρωμιών. Συστατικά όπως η νιασιναμίδη, η βιταμίνη C, τα άλφα-υδροξυοξέα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά προϊόντα για υπερμελάγχρωση μπορούν να βοηθήσουν, αρκεί να επιλεγούν σωστά.
Η περιοχή των ματιών μπορεί να χρειάζεται πιο προσεκτική φροντίδα, όχι επειδή μια κρέμα ματιών θα εξαφανίσει μαγικά μαύρους κύκλους και σακούλες, αλλά επειδή η περιοχή είναι λεπτή, ευαίσθητη και συχνά ξηραίνεται πιο εύκολα. Για πιο έντονες ρυτίδες, χαλάρωση, πανάδες, αγγειάκια ή απώλεια όγκου, οι θεραπείες στο ιατρείο, όπως lasers, ενέσιμα ή peelings, μπορεί να έχουν θέση, αλλά πρέπει να γίνονται εξατομικευμένα και από κατάλληλα εκπαιδευμένο γιατρό.
Σε αυτή τη δεκαετία είναι επίσης σημαντικό να μην ξεχνάμε τον δερματολογικό έλεγχο. Νέες ελιές, αλλαγές σε υπάρχουσες βλάβες, σημάδια που ματώνουν, μεγαλώνουν ή δεν κλείνουν χρειάζονται αξιολόγηση.
Στα 50, η φυσική παραγωγή σμήγματος μειώνεται πιο έντονα, γι’ αυτό και πολλοί άνθρωποι νιώθουν το δέρμα τους πιο ξηρό, τραχύ ή «τραβηγμένο». Στις γυναίκες, μετά την εμμηνόπαυση, η μείωση των οιστρογόνων συνδέεται με απώλεια κολλαγόνου, λεπτότερο δέρμα και μεγαλύτερη ευαισθησία. Παράλληλα, αλλάζουν και βαθύτερες δομές του προσώπου, όπως το υποδόριο λίπος και ο οστικός σκελετός, κάτι που συμβάλλει στην απώλεια όγκου και στη χαλάρωση.
Εδώ η ρουτίνα χρειάζεται περισσότερη λιγότερη επιθετικότητα. Ένας ενυδατικός καθαρισμός, πιο πλούσιες κρέμες, συστατικά όπως κεραμίδια, γλυκερίνη, υαλουρονικό οξύ και νιασιναμίδη μπορούν να στηρίξουν τον επιδερμιδικό φραγμό. Τα ρετινοειδή, τα αντιοξειδωτικά και η ήπια απολέπιση εξακολουθούν να έχουν θέση, αλλά συχνά χρειάζονται πιο αργή συχνότητα ή πιο ήπιες συνθέσεις.
Οι θεραπείες στο ιατρείο, όπως χημικά peelings, lasers, ενέσιμα fillers ή βιοδιεγερτικές θεραπείες, μπορούν να βοηθήσουν σε δυσχρωμίες, λεπτές γραμμές, υφή και απώλεια όγκου, αλλά δεν είναι υποχρεωτικές ούτε κατάλληλες για όλους. Το σημαντικό είναι να μη δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι υπάρχει μία θεραπεία που «γυρίζει τον χρόνο πίσω». Υπάρχουν επιλογές που μπορούν να βελτιώσουν συγκεκριμένα σημεία, αλλά το αποτέλεσμα πρέπει να είναι φυσικό, ασφαλές και προσαρμοσμένο στο πρόσωπο.
Ο τακτικός έλεγχος του δέρματος γίνεται ακόμη πιο σημαντικός, ειδικά αν υπάρχει ιστορικό έντονης ηλιοέκθεσης, εγκαυμάτων, πολλές ελιές ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του δέρματος.
Μετά τα 60, το δέρμα είναι συνήθως πιο λεπτό, πιο ξηρό και πιο ευαίσθητο. Οι γραμμές είναι βαθύτερες, η ελαστικότητα μειώνεται, η χαλάρωση γίνεται πιο εμφανής και μπορεί να εμφανίζονται συχνότερα καλοήθεις βλάβες, σπίλοι, θηλώματα, σμηγματορροϊκές υπερκερατώσεις ή άλλες αλλοιώσεις. Δεν χρειάζεται πανικός, χρειάζεται όμως παρατήρηση και σωστή αξιολόγηση από δερματολόγο όταν κάτι αλλάζει.
Η ρουτίνα σε αυτή την ηλικία πρέπει να είναι προστατευτική. Ήπιος καθαρισμός, πλούσια ενυδάτωση, καθημερινό αντηλιακό και δραστικά συστατικά με μέτρο. Η απολέπιση πρέπει να είναι προσεκτική, γιατί το δέρμα μπορεί να ερεθιστεί πιο εύκολα. Τα ρετινοειδή μπορούν να συνεχιστούν εφόσον είναι ανεκτά, αλλά δεν είναι ανάγκη να χρησιμοποιούνται με την ίδια ένταση που μπορεί να άντεχε το δέρμα στα 30.
Για τις βλεφαρίδες, υπάρχουν συνταγογραφούμενες θεραπείες όπως η μπιματοπρόστη, η οποία έχει ένδειξη για υποτρίχωση βλεφαρίδων. Δεν είναι, όμως, καλλυντικό για ανεξέλεγκτη χρήση. Μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, αλλαγές στο δέρμα των βλεφάρων ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες, γι’ αυτό και πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
Με πληροφορίες από American Academy of Dermatology, Mayo Clinic, Skin Cancer Foundation
