Πώς θα την παλέψεις έξω αν κόβεις το κάπνισμα

Το να κόβεις το κάπνισμα είναι από μόνο του τεράστιο κατόρθωμα. Το να το κόβεις ενώ συνεχίζεις να έχεις κοινωνική ζωή, φίλους που καπνίζουν, μπαρ που μυρίζουν καπνό και εκείνο το δεύτερο ποτό που ξυπνάει μέσα σου τον παλιό σου εαυτό, είναι άλλη πίστα.

Το NHS λέει πως η επιθυμία για τσιγάρο πυροδοτείται συχνά από συγκεκριμένες ρουτίνες και καταστάσεις, από το στρες μέχρι το αγαπημένο σου μπαρ ή την αναμονή. Άρα, το πρώτο βήμα είναι να καταλάβεις πού σε περιμένει η παγίδα με το μικρό της τασάκι.

Μην βγεις στο άγνωστο χωρίς σχέδιο

Πριν πας στο μπαρ, στη μάζωξη, στο πάρτι, στο σπίτι του φίλου που έχει αναπτήρα ακόμα και στο μπάνιο, κάνε μια μικρή πρόβα στο κεφάλι σου. Όχι δραματική, τύπου «θα δοκιμαστώ ως άνθρωπος». Πρακτική.

Πες από πριν στον εαυτό σου τι θα κάνεις όταν έρθει η πρώτη δυνατή επιθυμία. Θα σηκωθείς να πάρεις νερό; Θα πας τουαλέτα; Θα μασήσεις τσίχλα; Θα στείλεις μήνυμα σε κάποιον που ξέρει ότι το κόβεις; Θα αλλάξεις θέση για να μην κάθεσαι δίπλα στον πιο φανατικό καπνιστή της παρέας; Το να έχεις έτοιμη απάντηση πριν σε χτυπήσει η λαχτάρα κατακούτελα είναι η μισή νίκη. Η άλλη μισή είναι να μην προσποιηθείς ότι δεν θα σε χτυπήσει.

Βάλε όρια στο αλκοόλ, τουλάχιστον στην αρχή

Ναι, το ξέρουμε, άβολο. Δεν λέμε ότι χρειάζεται να κλειστείς σπίτι πίνοντας χαμομήλι. Μπορείς όμως, τις πρώτες εβδομάδες, να βγεις για ένα ποτό αντί για τρία, να διαλέξεις μαγαζί όπου δεν θα είσαι μέσα σε καπνιστικό νέφος, ή να εναλλάσσεις ποτό με νερό/σόδα/αναψυκτικό. Δεν είναι ξενέρωμα, είναι στρατηγική. Σύμφωνα με ανασκόπηση μελετών, η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται συχνά με χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας στη διακοπή καπνίσματος.

Βρες τι θα κάνουν τα χέρια σου

Δώσε τους δουλειά. Κράτα ποτήρι με καλαμάκι, πάρε καραμέλες χωρίς ζάχαρη, ένα κομπολογάκι, ένα fidget, ένα λαστιχάκι, οτιδήποτε δεν σου φαίνεται γελοίο και δεν ενοχλεί τους άλλους. Αν η παρέα βγει έξω για τσιγάρο, μην ακολουθήσεις από κεκτημένη ταχύτητα. Ή ακολούθησε μόνο αν ξέρεις ότι μπορείς να σταθείς εκεί με κάτι άλλο στο χέρι χωρίς να κάνεις εσωτερικό μονόλογο αρχαίας τραγωδίας.

Προετοίμασε μία απάντηση για τους φίλους

Οι φίλοι που καπνίζουν δεν είναι εχθροί σου. Απλώς, καμιά φορά, η δική σου προσπάθεια τους θυμίζει τη δική τους αναβολή. Μπορεί να το παίξουν χαλαροί, να σε πειράξουν, να σου πουν «σιγά, ένα δεν μετράει», να σε κεράσουν τσιγάρο από συνήθεια. Μην το πάρεις προσωπικά, αλλά μην το αφήσεις και τελείως στο φλου.

Έχε μία απλή φράση έτοιμη. «Το κόβω και δεν θέλω ούτε τζούρα». Ή «μη μου δίνεις, γιατί θα το πάρω». Ή «θέλω βοήθεια, όχι πειρασμό, τέρας». Χιούμορ επιτρέπεται. Η ασάφεια όχι. Οι άνθρωποι, ακόμα και οι καλοπροαίρετοι, χρειάζονται οδηγίες χρήσης.

Άλλαξε θέση, όχι παρέα

Δεν χρειάζεται να αλλάξεις ζωή επειδή κόβεις το κάπνισμα. Αλλά μπορεί να χρειαστεί να αλλάξεις καρέκλα. Κάτσε λίγο πιο μακριά από τους καπνιστές, διάλεξε τραπέζι μέσα αν έξω καπνίζουν όλοι, ή το αντίστροφο αν ο εξωτερικός χώρος έχει λιγότερη κάπνα. Πρότεινε μαγαζιά που δεν είναι αποκλειστικά «ποτό και τσιγάρο μέχρι να γίνουμε καπνιστή ρέγγα». Πήγαινε σινεμά, φαγητό, θέατρο, περπάτημα, live που δεν θα περνάς τη μισή βραδιά στο πεζοδρόμιο.

Να θυμάσαι ότι η επιθυμία περνάει

Εκείνη τη στιγμή δεν το πιστεύεις. Η λαχτάρα για τσιγάρο έρχεται με ύφος «θα μείνω εδώ για πάντα, φέρε καρέκλα». Αλλά συνήθως κάνει κύκλο και πέφτει. Αν την ταΐσεις με πανικό, μεγαλώνει. Αν της πεις «σε βλέπω, κάτσε λίγο εκεί, έχω δουλειά», συχνά ξεφουσκώνει.

Βοηθάει να δώσεις στον εαυτό σου ένα δεκάλεπτο. Όχι «δεν θα καπνίσω ποτέ ξανά», που ακούγεται τεράστιο όταν είσαι στο μπαρ και μυρίζεις καπνό από τρία τραπέζια μακριά. Μόνο «δεν θα καπνίσω τα επόμενα δέκα λεπτά». Πιες νερό. Πάρε βαθιές ανάσες. Άλλαξε κουβέντα. Η Mayo Clinic προτείνει, μεταξύ άλλων, καθυστέρηση, αποφυγή triggers, σωματική κίνηση και υπενθύμιση των λόγων για τους οποίους κόβεις το κάπνισμα ως πρακτικούς τρόπους να αντισταθείς στην επιθυμία.

Και πάνω απ’ όλα: Όχι πανικός

Ας πούμε ότι έγινε. Πήρες μια τζούρα. Ή ένα τσιγάρο. Ή δύο. Δεν θα σου πούμε «δεν πειράζει» με την έννοια του «συνέχισε αμέριμνος». Θα σου πούμε όμως ότι δεν είναι λόγος να πετάξεις όλη την προσπάθεια από το παράθυρο σαν δραματική ηρωίδα.

Η παγίδα είναι το «τα χάλασα όλα, άρα ας καπνίσω κανονικά απόψε και ξαναρχίζω Δευτέρα». Όχι. Τα χάλασες λίγο, δεν τα χάλασες όλα. Σταματάς εκεί, πετάς το πακέτο αν αγόρασες, φεύγεις από το σημείο αν χρειάζεται, και την επόμενη μέρα βλέπεις τι σε έριξε: το ποτό; η παρέα; η κούραση; το ότι δεν είχες φάει; η υπερβολική αυτοπεποίθηση του «το έχω»;

Η διακοπή του καπνίσματος δεν είναι εξετάσεις όπου κόβεσαι με ένα λάθος. Είναι προπόνηση. Και κάθε έξοδος που γυρνάς σπίτι χωρίς να έχεις καπνίσει, ή έστω χωρίς να έχεις αποφασίσει ότι πάει τελείωσε, αυτό ήταν, το ξαναρχίζεις, είναι μια μικρή απόδειξη ότι μπορείς να υπάρξεις και αλλιώς. Ακόμα και στο μπαρ, ακόμα και με τους φίλους σου, ακόμα και όταν ο διπλανός ανάβει τσιγάρο με την αυτάρεσκη άνεση ανθρώπου που δεν ξέρει τι μάχη γίνεται στο κεφάλι σου.

Και κάποια στιγμή, όχι αμέσως, όχι μαγικά, θα έρθει η πρώτη έξοδος που δεν θα το σκέφτεσαι συνέχεια. Δεν μας πιστεύεις τώρα, θα έρθει όμως.