Νεκρές αξίες (ή ηθικολογία με αιτία)

Να λοιπόν που μετ’ ου πολύ, μια νέα οπαδική δολοφονία έρχεται να δείξει από μια ακόμη πάντα ότι η διείσδυση της βίας εντός της ελληνικής κοινωνίας είναι πολύ μεγαλύτερο από ό,τι μας επιτρέπει να καταλάβουμε η κοινωνική μας φούσκα.

Ο θάνατος του οπαδού του ΠΑΟΚ στη Θεσσαλονίκη ήρθε ενώ ο χαμός του Άλκη Καμπανού μοιάζει ακόμη νωπός.

Είναι νομίζω προφανές ότι ο οπαδισμός είναι απλώς το όχημα αυτής βίας και όχι η γεννεσιουργός αιτία. Πρόκειται για το ίδιο φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας- αυτό που καθιστά τη βία ενός είδους «μόδα». Για να λέμε τα πράγματα ως έχουν ανέκαθεν οι έφηβοι έλκονταν από την ισχύ και την επιβολή της – είναι κάτι ξεκάθαρο και σε μια μπερδεμένη πραγματικότητα όπως η εφηβική.

Παλιότερα ωστόσο ήταν μάλλον λιγότερο συνειδητό και εκδηλωνόταν λιγότερο σε συμπεριφορές, πολιτισμικές προτιμήσεις και κυρίαρχες εφηβικές κουλτούρες. Το «πώς λύνεις τα πράγματα μόνος σου» όταν κάποιος/κάποια σε ενοχλήσει μοιάζει να είναι ηθικός μπούσουλας για τις νεότερες γενιές, γεγονός για το οποίο ενδεχομένως ευθύνεται και όλη αυτή η λαϊκή επευφημία της «αυτοδικίας» που παραμένει διάχυτη.

Ο λόγος που παραμένει διάχυτη, όπως και ο λόγος που τα πιτσιρίκια δεν βρίσκουν κάτι να μπαίνει ανάμεσα στα ίδια και στην απόφασή τους να βιαιοπραγήσουν είναι η απουσία συστημάτων ηθικής αξίας. Η αναξιοπιστία των θεσμών επιτείνει την περιρρέουσα καφρίλα και… ο σώζων εαυτόν σωθείτο. Ηθικολογίες, θα μου πείτε.

Ναι, το ύφος απογοητευμένου Χρήστου Τσαγανέα και η γκρίνια σπανίως βοήθησαν να αλλάξουν τα πράγματα, όπως και η συντηρητικοποίηση μιας κοινωνίας ή η αύξηση της εποπτείας και της καταστολής.

Μέχρι και στον εαυτό μου ακούγομαι γραφικός όταν λέω ότι η κουλτούρα της βίας γεννιέται στα σχολεία και στο εκπαιδευτικό σύστημα που χωρίζει τα παιδιά σε επιτυχόντες και αποτυχόντες και είναι προσανατολισμένο στην αγορά εργασίας και την παραγωγικότητα.

Για να το πω αλλιώς: όσο μια κοινωνία θα διψά για το χρήμα και τα «γούστα» που εξασφαλίζει χώρος για πολλούς-πολλούς ηθικούς κώδικες δεν θα βρίσκεται. Όσα χρόνια φυλακή και αν «τρώνε» οι αυτουργοί.