Λίγες μέρες πριν κάνει πρεμιέρα το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ξεχωρίζουμε πέντε ταινίες που μιλούν για οικογένεια, μνήμη, περιβάλλον και τη δύναμη της συλλογικής δράσης.
γράφει:
Οικογενειακοί δεσμοί που δοκιμάζονται στον χρόνο, προσωπικές αναζητήσεις που βαραίνουν από την Ιστορία, παγετώνες που λιώνουν και κοινότητες που αντιστέκονται ενωμένες. Πέντε ξεχωριστά ντοκιμαντέρ του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης φωτίζουν διαφορετικές όψεις του κόσμου μας: από την εύθραυστη σχέση πατέρα-γιου στην Η ομορφιά των σφαλμάτων, μέχρι την υπαρξιακή διαδρομή της Λαθρεμπόρου, την οικολογική αγωνία του Χρόνος και Νερό, το πένθος και τη συμφιλίωση στο Όνειρο ενός άλλου καλοκαιριού και τη συγκλονιστική δύναμη της συλλογικής δράσης στο Όλοι στην οδό Κένμιουρ!.
Γιούκα Κάρκαϊνεν
Οι οικογενειακοί δεσμοί παραμένουν ένα από τα πιο θαυμάσια ανθρώπινα μυστήρια, και η σχέση ανάμεσα σ’ έναν πατέρα κι έναν γιο είναι μια σχέση που τα έχει όλα: τρυφερότητα, αλληλεξάρτηση, θαυμασμό, αντιπαλότητα, διάψευση. Σπάνια μια ταινία συλλαμβάνει σε όλες της τις λεπτές αποχρώσεις την πικρή, αφόρητη ενίοτε καθημερινότητα του δεσμού πατέρα-γιου, αλλά και το μεγαλείο της αφοσίωσης που προϋποθέτει: στην Ομορφιά των σφαλμάτων, ο Γιούκα Κάρκαϊνεν επιστρέφει σε δύο πρόσωπα που μας σύστησε το 2009 στην ταινία του Το σαλόνι ενός έθνους, τον Τέρο και τον νεογέννητο τότε γιο του, τον Χένρι. Η διακριτική αλλά διεισδυτική παρατήρηση της σχέσης του Τέρο με τον έφηβο και στο κατώφλι της ενηλικίωσης πλέον Χένρι ξεδιπλώνει, με φόντο τη ληθαργική φινλανδική επαρχία, μια ιστορία που άλλοτε μοιάζει με έπος τσέπης –όλο πάθη και ένταση– και άλλοτε σαν φιλμ του Καουρισμάκι ή σαν νοσταλγικό βαλς, με γλυκόπικρη κατάφαση της ζωής και της αδιάκοπης συνέχειάς της.
Σίλβελιν Μέκεσταντ
Η Λίζμπεθ, μια ηλικιωμένη γυναίκα που βγήκε πρόσφατα στη σύνταξη, ξεκινά να βρει το όπλο που χρησιμοποίησε ο πατέρας της σε μια αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας το 1940 – ένα όπλο που έγινε οικογενειακός θρύλος. Επιβιβάζεται σ’ ένα «λεωφορείο θεραπείας» με παιδιά βετεράνων πολέμου, ταξιδεύει στη Φινλανδία όπου συναντά έναν έμπορο όπλων, μαθαίνει να πυροβολεί, αναζητά την καθοδήγηση μιας μάγισσας και πλησιάζει προς το πιστόλι – και το παρελθόν της. Ένα πανέμορφα γλυκόπικρο ντοκιμαντέρ, μια προσωπική ιστορία αναζήτησης (υπαρξιακής ταυτότητας, ριζών, εξηγήσεων, γενεαλογικών συμβόλων) κι ένα σχόλιο για το βάρος της Ιστορίας πάνω στις ζωές των απλών ανθρώπων: το έξοχα κινηματογραφημένο Η λαθρέμπορος μιλά για την ανάγκη μιας γυναίκας να καταλάβει τον πατέρα της, να γιατρέψει αναδρομικά το τραύμα του και να βρει μέσω της παράδοξης αυτής «θεραπείας», τον ρόλο και τη θέση της στον κόσμο.
Σάρα Ντόσα
Ο διάσημος Ισλανδός ποιητής και συγγραφέας Άντρι Σνερ Μάγκνασον κυνηγάει κάτι άπιαστο. Καθώς οι παγετώνες της πατρίδας του λιώνουν, κατασκευάζει μια κινηματογραφική χρονοκάψουλα για να κρατήσει αυτή τη στιγμή και να την στείλει στο μέλλον, προτού όλα όσα αγαπά χαθούν οριστικά. Χρησιμοποιώντας τα δικά του αρχεία, φωτογραφίες και ταινίες των παππούδων του, καθώς και παραδοσιακά τραγούδια και λαϊκά παραμύθια, ο Άντρι συνυφαίνει την ιστορία της οικογένειάς του με αυτήν της γης γύρω του. Από την υποψήφια για Όσκαρ σκηνοθέτη Σάρα Ντόσα, το «Χρόνος και Νερό» είναι μια παγκόσμια αντανάκλαση του τι σημαίνει να είσαι ζωντανός εν μέσω τεράστιων αλλαγών.
Ιρέν Μπαρτολομέ
Η Σάρι, έξι χρόνια μετά την απώλεια της μητέρας της, κινηματογραφεί τους δύο αδελφούς και τον πατέρα της, πασχίζοντας να δώσει συνοχή σε μια οικογένεια που τείνει να σκορπίσει. Αναμειγνύοντας οικιακά βίντεο και «επιστολές» προς τη μητέρα –εξομολογητικές απευθύνσεις σε β΄ πρόσωπο–, η ταινία σκιαγραφεί ένα καλειδοσκοπικό πορτρέτο, πικρό αλλά και τρυφερό, μιας οικογένειας και αποτυπώνει τη βουβή προσπάθεια των μελών της να υπερβούν το τραύμα του θανάτου. Με αξιοσημείωτη τόλμη, αλλά και με αλήθεια που συμφιλιώνει και απελευθερώνει, η δεύτερη ταινία της Σάρι Χαραγκονίτς ψηλαφεί τα λεπτά νήματα που διαπλέκουν το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον στις ζωές όλων μας, σε μια ιστορία βαθιά προσωπική και μαζί οικουμενική.
Felipe Bustos Sierra
Το Όλοι στην οδό Κένμιουρ ζωντανεύει μία από τις πιο αυθόρμητες και νικηφόρες πράξεις πολιτικής ανυπακοής των τελευταίων χρόνων. Ένα πρωινό του Μαΐου 2021, ανήμερα του Eid, μια αιφνιδιαστική επιχείρηση απέλασης στη Γλασκώβη μετατρέπεται σε σαρωτικό κύμα αλληλεγγύης: εκατοντάδες κάτοικοι αφήνουν δουλειές, σπίτια και καθημερινές συνήθειες και κατεβαίνουν στον δρόμο για να προστατεύσουν δύο γείτονές τους. Χωρίς σχέδιο, αλλά με αποφασιστικότητα, μια πολυπολιτισμική κοινότητα οργανώνεται επιτόπου, αναλαμβάνοντας ρόλους και προτάσσοντας τα ίδια σώματά της μπροστά στις αστυνομικές δυνάμεις. Μέσα από μαρτυρίες και υλικό γυρισμένο από τους ίδιους τους πολίτες, η ταινία αποτυπώνει τη δύναμη των «απλών» ανθρώπων όταν έρχονται αντιμέτωποι με την αδικία. Ένα συγκινητικό, εμψυχωτικό πορτρέτο συλλογικής δράσης, που σε γεμίζει ελπίδα και σε συγκινεί βαθιά.
