67ο ΦΚΘ | Titanic Ocean: Γοργόνες και όνειρα στον βυθό του νέον

Γοργόνες, νέον και εφηβικά όνειρα βουτούν στα βαθιά νερά της ενηλικίωσης, στο αλλόκοτα γοητευτικό Titanic Ocean της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη, που είδαμε στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

67ο ΦΚΘ | Titanic Ocean: Γοργόνες και όνειρα στον βυθό του νέον

Μέσα σε μια πισίνα, νεαρά κορίτσια με μακριά, πολύχρωμα μαλλιά και ουρές γοργόνας αιωρούνται στο νερό, ενώ η κάμερα περιστρέφεται γύρω τους. Οι κινήσεις τους αργές, σχεδόν υπνωτιστικές, τα σώματά τους μοιάζουν να αψηφούν τη βαρύτητα και η μουσική συμπληρώνει μια εικόνα βγαλμένη από κάποιο αλλόκοτο υποβρύχιο όνειρο. Καλωσήρθατε στον κόσμο του Titanic Ocean, όπου οι γοργόνες δεν ανήκουν στα παραμύθια. Εκπαιδεύονται, διαγωνίζονται και, ενίοτε, υποφέρουν (πολύ) για να γίνουν αυτό που ονειρεύονται.

Μετά από μια σειρά πολυβραβευμένων μικρού μήκους ταινιών, η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη πραγματοποιεί το μεγάλου μήκους ντεμπούτο της, το οποίο έκανε πρεμιέρα στο τμήμα «Ένα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Καννών και προβλήθηκε στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Για να φτάσει πάντως μέχρι εκεί, χρειάστηκε μια ολόκληρη δεκαετία. Τόσο κράτησε η περιπετειώδης διαδρομή από την αρχική ιδέα μέχρι την ολοκλήρωση της ταινίας, με τα γυρίσματα στην Ιαπωνία να εξελίσσονται σε μια πραγματική δοκιμασία. Όπως ανέφερε η ίδια η δημιουργός στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, οι Ιάπωνες συνεργάτες τους αποκαλούσαν «kurutta», δηλαδή «τρελούς», για τις απαιτήσεις και τις αντισυμβατικές ιδέες της ευρωπαϊκής ομάδας.

Η υπόθεση

Σε μια ιαπωνική οικοτροφική σχολή, στην οποία έφηβα κορίτσια εκπαιδεύονται για να γίνουν επαγγελματίες γοργόνες. Η 17χρονη Ακάμε (Arisa Sasaki), μια εσωστρεφής κοπέλα που υιοθετεί το όνομα Deep Sea, προσπαθεί να βρει τη θέση της σε αυτό το παράξενο περιβάλλον.

Μαθαίνει να κρατά την αναπνοή της για αρκετά λεπτά, να εκτελεί απαιτητικές χορογραφίες κάτω από το νερό και να κολυμπά δίπλα σε καρχαρίες. Την ίδια στιγμή, ανακαλύπτει τον έρωτα, βιώνει τις πρώτες ερωτικές απογοητεύσεις με τον προπονητή της και αναζητά τη δική της φωνή. Κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Κάτω από τις εντυπωσιακές ουρές σιλικόνης, τα παστέλ χρώματα και τα λαμπερά κοστούμια, κρύβεται ένας κόσμος αυστηρής πειθαρχίας, ανταγωνισμού και προσδοκιών. Τα κορίτσια καλούνται να μεταμορφωθούν σε πλάσματα που συμβολίζουν την ελευθερία και τη θηλυκότητα, ακολουθώντας όμως κανόνες που συχνά περιορίζουν και τα δύο. Η ομορφιά γίνεται προϊόν, το σώμα εργαλείο και η τελειότητα αυτοσκοπός.

Η κριτική

Η Κοτζαμάνη χρησιμοποιεί αυτό το εξαιρετικά πρωτότυπο περιβάλλον για να αφηγηθεί μια ιστορία γυναικείας χειραφέτησης, ταυτότητας και επιθυμίας, χωρίς να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για μια συμβατική πλοκή. Η σχέση της Ακάμε με τον μεγαλύτερο προπονητή της, οι ανταγωνισμοί και οι φιλίες ανάμεσα στις μαθήτριες, αλλά και η παράξενη σύνδεσή της με τη θάλασσα λειτουργούν ως κομμάτια ενός μεγαλύτερου, συμβολικού παζλ.

Οπτικά, το Titanic Ocean είναι πανέμορφο. Η φωτογραφία του Raphaël Vandenbussche, τα εντυπωσιακά υποβρύχια πλάνα, οι αποχρώσεις του γαλάζιου και του ροζ και η προσεγμένη σκηνογραφία δημιουργούν ένα σύμπαν που δύσκολα ξεχνάς. Η σκηνοθέτις στήνει εικόνες με σπάνια πλαστικότητα, να μετατρέπει το καθημερινό σε ανοίκειο και να σε κάνει να αναρωτιέσαι πού τελειώνει η πραγματικότητα και πού αρχίζει η φαντασία.

Υπάρχει κάτι από την ονειρική μελαγχολία της Σοφία Κόπολα στην απεικόνιση της εφηβείας, αλλά και μια πιο σκοτεινή, σχεδόν μυθολογική διάσταση που παραπέμπει στις Σειρήνες του Οδυσεέα και στη δύναμη της γυναικείας φωνής. Η θάλασσα, την οποία η ηρωίδα φοβάται παρά την αγάπη της για το νερό, μετατρέπεται σε σύμβολο του αγνώστου που πρέπει να αντιμετωπίσει για να ενηλικωθεί σε έναν κόσμο που της προκαλεί φόβο.

Ωστόσο, η εικαστική ομορφιά δεν αρκεί πάντα για να κρατήσει το ενδιαφέρον αμείωτο. Στα 130 λεπτά της διάρκειάς της, η ταινία παρασύρεται συχνά από τη διάθεσή της να δημιουργήσει ατμόσφαιρα, εις βάρος της αφήγησης. Οι συμβολισμοί συσσωρεύονται, ο ρυθμός γίνεται υπερβολικά νωχελικός και ορισμένες ενδιαφέρουσες σχέσεις ανάμεσα στους χαρακτήρες δεν αναπτύσσονται όσο θα θέλαμε. Η Ακάμε μοιάζει κάποιες στιγμές περισσότερο με φορέα ιδεών παρά με μια ολοκληρωμένη κινηματογραφική ηρωίδα.

Κι όμως, παρά τις αδυναμίες της, ο Τιτανικός Ωκεανός δίνει το στίγμα του και σε τραβάει στον βυθό του. Η Κοτζαμάνη καταφέρνει με την ονειρική σκηνοθεσία να δημιουργήσει μια αισθητηριακή εμπειρία, ένα αλλόκοτο παραμύθι για τη μετάβαση από την παιδικότητα στην αυτογνωσία.

Το Titanic Ocean δεν είναι για όλους. Απαιτεί υπομονή, αποδοχή της αφηγηματικής ασάφειας και διάθεση να αφεθείς στις εικόνες της. Όσοι όμως βουτήξουν στα νερά της, θα ανακαλύψουν ένα πρωτότυπο, αισθησιακό και κατά στιγμές μαγευτικό κινηματογραφικό σύμπαν.

Μπείτε στη συζήτηση

σχόλια

v