Digital minimalism: Το κίνημα που πολεμά τον αλγόριθμο

Ζούμε σε μια εποχή που τα κινητά έχουν γίνει προέκταση του χεριού μας και η ψηφιακή αποσύνδεση είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα τα επόμενα χρόνια. Αν νιώθεις κι εσύ το ίδιο τότε μάλλον έχεις ήδη μπει –χωρίς να το ξέρεις– στο έδαφος του digital minimalism. Πρόκειται για ένα κίνημα που δεν σου λέει να ζεις σαν ερημίτης σε μια καλύβα χωρίς Wi-Fi, αλλά να επαναπροσδιορίσεις τη σχέση σου με την τεχνολογία. Να την κάνεις δηλαδή σύμμαχο της καθημερινότητά σου και όχι αφεντικό. Στόχος είναι να βρεις την ηρεμία που σου έκλεψαν οι ειδοποιήσεις, το ατελείωτο scrolling στα social media και φυσικά οι αλγόριθμοι που παλεύουν σε μια άτυπη μάχη μεταξύ τους για το ποιος θα σε κρατήσει περισσότερο στη μικρή ή λίγο μεγαλύτερη οθόνη σου.

Στην καρδιά του digital minimalism υπάρχει μια απλή ιδέα, να χρησιμοποιείς την τεχνολογία σκόπιμα, λελογισμένα και όχι αυτοματοποιημένα. Ουσιαστικά δεν αφήνεις τις πλατφόρμες να αποφασίζουν για το τι θα δεις, τι θα πιστέψεις και κατ’ επέκταση πώς θα νιώσεις για αυτό. Αφήνεις πάντα σε σένα την τελική επιλογή. Μπορεί να φαίνεται μικρής σημασίας αυτή η επιλογή όμως μπορεί να αλλάξει το πώς λειτουργεί ολόκληρη η μέρα σου.

Το μεγαλύτερο όπλο του κινήματος του digital minimalism είναι η συνειδητοποίηση ότι ο αλγόριθμος σχεδιάστηκε για να σε κρατάει εκεί, να σε κάνει να επιστρέφεις, να μη σηκώνεις εύκολα το βλέμμα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση μάλιστα ο χρόνος σου γίνεται το προϊόν και πολλοί ερίζουν για να τον κατακτήσουν. Το digital minimalism σου λέει να αποδομήσεις αυτή την καταχρηστική σχέση∙ με τον αλγόριθμο, ξεχωρίζοντας τι πραγματικά σου προσφέρει αξία και τι απλώς σε κρατά απασχολημένο.

Το πρώτο βήμα που είναι συνήθως το πιο δύσκολο έχει όνομα και λέγεται digital declutter ή ψηφιακό συγύρισμα αν το προτιμάς ελληνιστί. Καθάρισε λοιπόν τις εφαρμογές που δεν χρησιμοποιείς, βάλε στη σίγαση ειδοποιήσεις που δεν σε ενδιαφέρουν πραγματικά, απενεργοποίησε τα social media από το κινητό ή τουλάχιστον μετάφερε τα σε λιγότερο άμεσα προσβάσιμα σημεία. Θα εκπλαγείς με το πόσο αυτό μειώνει τις παρορμητικές επισκέψεις στο αχανές και ατελείωτο feed.

Έπειτα, καλό θα ήταν να αντικαταστήσεις τον χρόνο που διέθετες προς χάριν του αλγόριθμου με κάτι που πραγματικά σε γεμίζει. Όταν βαριέσαι μην αφιερώνεις τον χρόνο σε ψηφιακό σκρολάρισμα, αντ’ αυτού βγες μια μικρή βόλτα, διάβασε λίγες σελίδες από ένα βιβλίο, κάνε μια σύντομη διαφραγματική άσκηση για να βρεις και πάλι το σωστό ρυθμό της αναπνοής σου. Κανένα από αυτά δεν είναι πιο εύκολο, αλλά σίγουρα όλα τους είναι όλα πιο ουσιαστικά.

Το digital minimalism όντως μοιάζει να πηγαίνει κόντρα στην εποχή της υπερπληροφόρησης και της ψηφιακής διασύνδεσης που λειτουργεί αγόγγυστα 24/7. Στη δουλειά σου –ειδικά αν πρόκειται για δουλειά γραφείου- χρειάζεσαι εφαρμογές και ψηφιακές δεξιότητες για να φέρεις εις πέρας αποτελέσματα. Ωστόσο το digital minimalism δεν σου ζητάει να αποκοπείς τελείως από όλα αυτά, αντίθετα σου ζητάει να επαναφέρεις ισορροπία. Να θωρακίσεις δηλαδή τα διαλείμματα, την προσοχή που απαιτείται και τέλος σημαντικότερο όλων, τον χρόνο σου.

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι πόσο γρήγορα θα δεις αποτελέσματα. Ξαφνικά, οι μέρες σου αποκτούν μεγαλύτερη διάρκεια, και οι στιγμές σου έχουν επιτέλους και φυσική παρουσία. Ο ύπνος βελτιώνεται, το άγχος υποχωρεί, η συγκέντρωση επιστρέφει σε επίπεδα που είχες να νιώσεις χρόνια γιατί σταμάτησες επιτέλους να επιτρέπεις στην τεχνολογία να σε διακόπτει.

Το digital minimalism είναι μια συνειδητή επιλογή, που στόχο έχει να φέρει μια μικρή επανάσταση απέναντι στον αλγόριθμο. Το ερώτημα που πρέπει να κάνεις στον εαυτό σου είναι λοιπόν αν αξίζει να προσπαθήσεις γιατί στο τέλος το μόνο που θα έχεις χάσει, θα είναι οι ψηφιακές σου αλυσίδες.