Πώς θα καταλάβεις ότι το έχεις παρακάνει με την ακαταστασία

Δεν θα κρυφτούμε πίσω από το δάκτυλό μας, ούτε θα σου το κουνήσουμε –το δάχτυλο ντε- με ύφος χιλίων καρδιναλίων, όπως συνήθιζε η μάνα μας διαπιστώνοντας τις αταξίες που κάναμε μικροί.

Υπάρχουν μέρες που τα πιάτα στον νεροχύτη μας, φτιάχνουν ένα γυάλινο βουναλάκι και τα ρούχα στην πολυθρόνα του σαλονιού, είναι περισσότερα από της ντουλάπας. Όμως αν αυτό συμβαίνει και σε σένα περισσότερες από μία φορά το μήνα ή αν το γραφείο σου σε ημερήσια βάση θυμίζει βομβαρδισμένο τοπίο από χαρτιά, τότε θα πρέπει να βρεις λίγα λεπτά για να μιλήσουμε για την ακαταστασία σου.

Αντιλαμβανόμαστε φυσικά ότι η ζωή είναι γεμάτη υποχρεώσεις και είναι απολύτως φυσιολογικό ο προσωπικός σου χώρος να μην μοιάζει βγαλμένος από σαλόνι περιοδικού διακόσμησης.

Υπάρχει όμως μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στη λειτουργική, προσωρινή ακαταστασία και στην κατάσταση του βομβαρδισμένου τοπίου που αναφέραμε προηγουμένως. Για αυτόν τον λόγο δώσε βάση ώστε να καταλάβεις ότι το έχεις παρακάνει με την ακαταστασία και πώς να το διορθώσεις.

Η ψυχολογική πίεση και το αόρατο άγχος

Το πρώτο και πιο ηχηρό καμπανάκι χτυπά με το που περάσεις την πόρτα του σπιτιού σου. Αν αντί για ανακούφιση αισθάνεσαι ένα βάρος στο στήθος, έναν εκνευρισμό ή μια διάχυτη ανησυχία, τότε τα πράγματα μάλλον δεν είναι καλά.

Επιστημονικές μελέτες στον τομέα της ψυχολογίας αποδεικνύουν ότι η οπτική όχληση που προκαλούν τα στοιβασμένα αντικείμενα αυξάνει τα επίπεδα της κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, στον οργανισμό.

Έρευνες που διεξήχθησαν σε νοικοκυριά έδειξαν ότι τα άτομα που περιέγραφαν το σπίτι τους ως ακατάστατο ή γεμάτο εκκρεμότητες παρουσίαζαν σταθερά υψηλότερα επίπεδα στρες και μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε σύγκριση με όσους θεωρούσαν τον χώρο τους ήρεμο και οργανωμένο. Το μυαλό σου επεξεργάζεται την ακαταστασία ως μια ατελείωτη λίστα εργασιών, εμποδίζοντάς σε να χαλαρώσεις πραγματικά.

Η απώλεια χρόνου και η καθημερινή λειτουργικότητα

Ένα άλλο ξεκάθαρο σημάδι ότι το πράγμα έχει ξεφύγει είναι ότι πλέον χάνεις χρόνο για να κάνεις τα απλά, καθημερινά πράγματα που σε ευχαριστούν. Αν πιάνεις τον εαυτό σου να ψάχνει συστηματικά τα κλειδιά, το τηλέφωνο, σημαντικά έγγραφα ή ακόμα και συγκεκριμένα ρούχα επί μισής ώρας κάθε πρωί, τότε είναι δεδομένο ότι η λειτουργικότητα του χώρου σου έχει καταρρεύσει.

Στατιστικά στοιχεία από διεθνείς οργανισμούς οργάνωσης δείχνουν ότι ο μέσος άνθρωπος χάνει έως και ένα χρόνο από τη ζωή του ψάχνοντας χαμένα αντικείμενα μέσα στο ίδιο του το σπίτι, επομένως αξίζει να ακούσεις και αυτό το καμπανάκι που ηχεί στα αυτάκια σου.

Την ίδια στιγμή, αν η ακαταστασία εμποδίζει τη χρήση βασικών επιφανειών —όπως όταν δεν μπορείς να μαγειρέψεις στον πάγκο της κουζίνας επειδή είναι γεμάτος ή όταν το γραφείο σου έχει μετατραπεί σε κακοστοιβαγμένη αποθήκη— τότε το περιβάλλον σου δρα περιοριστικά στις καθημερινές σου δραστηριότητες.

Κοινωνική απομόνωση και το αίσθημα της ντροπής

Η ακαταστασία παύει να είναι απλό πρόβλημα οργάνωσης όταν αρχίζει να επηρεάζει τις κοινωνικές σου σχέσεις. Αν αποφεύγεις να προσκαλέσεις φίλους, συγγενείς ή ακόμα και τον υδραυλικό στο σπίτι επειδή ντρέπεσαι για την εικόνα που επικρατεί, τότε μάλλον βρίσκεσαι σε ένα από τα πρώτα στάδια κοινωνικής απομόνωσης.

Αυτό το αίσθημα ντροπής που σε κατακλύζει, δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Κλείνεσαι στον εαυτό σου, νιώθεις ενοχές για την κατάσταση του χώρου σου, και η ψυχολογική επιβάρυνση σε αποδιοργανώνει ακόμα περισσότερο, κάνοντας την «μονόδρομη» ιδέα της τακτοποίησης να φαντάζει βουνό.

Πώς να ανακτήσεις τον έλεγχο του χώρου σου

Η μετάβαση από το χάος στην τάξη δεν απαιτεί ριζικές αλλαγές σε μία μέρα, καθώς αυτό μπορεί να σου προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερο άγχος και στρες. Το μυστικό βρίσκεται στις μικρές, σταθερές κινήσεις, για αυτό κι αξίζει να ξεκινήσεις την τακτοποίηση βήμα, βήμα.

Καλό θα ήταν να ξεκινήσεις με μια μικρή περιοχή. Διάλεξε ένα μόνο συρτάρι, ένα γωνιακό ράφι ή τον υπερφορτωμένο πάγκο του μπάνιου και αφιέρωσε μόλις δέκα λεπτά για να ξεκαθαρίσεις τι πραγματικά σου είναι χρήσιμο. Το ξεσκαρτάρισμα των αντικειμένων που δεν χρειάζεσαι, δεν χρησιμοποιείς ή είναι κατεστραμμένα είναι το πιο ουσιαστικό βήμα.

Θέσε λοιπόν έναν απλό κανόνα που υπαγορεύει ότι κάθε αντικείμενο στο σπίτι πρέπει να έχει τη δική του καθορισμένη «θεσιακή ταυτότητα». Όταν γνωρίζεις ακριβώς πού ανήκει το κάθε τι, η επαναφορά του στην θέση του γίνεται μια αυτόματη, ξεκούραστη καθημερινή συνήθεια.