Κάρπαθος: Η... άλλη πλευρά του Αιγαίου

του Ιάσωνα Τάπα

Οι πρώτοι, λέει, κάτοικοι ετούτου του νησιού, το αγαπούσαν τόσο πολύ που ταξίδεψαν μέχρι τον Όλυμπο, απήγαγαν τους θεούς και τους έφεραν να ζήσουν εδώ, μαζί τους. Τους ανέβασαν, μάλιστα, στο πιο ψηλό βουνό, και ονόμασαν και τον τόπο που θα τους φιλοξενούσε Όλυμπο, ώστε να μην αισθάνονται έξω από τα νερά τους. Για την πράξη τους αυτή, ονομάστηκαν Αρπάθεοι, με τα χρόνια Καρπάθεοι, κι εν τέλει Καρπάθιοι. Μπορεί κανείς να τους αδικήσει;

Όχι αν έχει κολυμπήσει έστω και μία φορά στα κρυστάλλινα νερά της Κυρά Παναγιάς. Όχι, αν έχει χαθεί στα ανηφορικά καλντερίμια ανάμεσα στα κατάλευκα σπιτάκια της Ολύμπου. Όχι, αν έχει βουτήξει ξημέρωμα μετά από ξενύχτι στη μικρή παραλία στα Πηγάδια. Όχι, αν έχει σκαρφαλώσει ψηλά μέχρι τις Πυλές για να αφήσει το βλέμμα να περιπλανηθεί στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου μέχρι την Κάσο. Όχι αν έχει πάρει το καραβάκι για τον ανέγγιχτο, ακατοίκητο, επίγειο παράδεισο της Σαρίας. Όχι αν έχει οδηγήσει από τα Σπόα μέχρι τα Πηγάδια, με το βλέμμα να ξεφεύγει από το δρόμο, παρασυρμένο από τη θέα στις καταπράσινες παραλίες της δυτικής ακτής.

Εικόνες είναι η Κάρπαθος. Εικόνες κι εμπειρίες. Εικόνες σαν αυτές, κι άλλες ακόμη, που σε κάνουν να αγαπάς έναν τόπο τόσο πολύ που θες να φέρεις τους θεούς σου να μείνουν εδώ. Δίπλα σε απέραντες αμμουδιές, βοτσαλωτές παραλίες, πανέμορφα χωριά σκαρφαλωμένα στις ψηλότερες κορυφές των Δωδεκανήσων, παραθαλάσσιους οικισμούς και γραφικά λιμάνια. Μαζί με κοπέλες που φορούν ακόμη καθημερινά τις πολύχρωμες, παραδοσιακές τους φορεσιές, ψαράδες που εξασφαλίζουν στους επισκέπτες τους ακόμη και Δεκαπενταύγουστο φρεσκότατους θαλασσινούς μεζέδες και «ξένους» που βρίσκουν εδώ τη δική τους γη της επαγγελίας. Και μένουν.

Το καράβι δένει στα Πηγάδια, την πρωτεύουσα του νησιού που πήρε τη θέση του Απερίου από το 1892 και μετά. Αν προτιμάτε, βέβαια, μπορείτε να συνεχίσετε μέχρι το δεύτερο λιμάνι του νησιού, το Διαφάνι, επίνειο της Ολύμπου, για ακόμη περισσότερη από εκείνη την ανεκτίμητη αίσθηση της απομάκρυνσης από τα πάντα. Η Όλυμπος, σκαρφαλωμένη στο βουνό, αποκομμένη για πολλά χρόνια από το υπόλοιπο νησί –η απόσταση είναι μεγάλη, και το κακό οδικό δίκτυο δε βοηθούσε– με τις κατοίκους της να κυκλοφορούν με τις παραδοσιακές, πλουμιστές φορεσιές τους, μοιάζει σταματημένη σε άλλη εποχή.

Κατάλευκα σπιτάκια πλαισιώνουν τα λιθόκτιστα καλντερίμια, που, στην πλειοψηφία τους, οδηγούν στο Πλατύ, την πλατεία του χωριού, με την εκκλησία που γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο με ένα από τα πλέον φημισμένα πανηγύρια των Δωδεκανήσων, και το καφενεδάκι που σερβίρει αχνιστό, ελληνικό καφέ. Μπαλκόνι κρεμασμένο πάνω από το Αιγαίο μοιάζει αυτό το χωριό, με την ανυπέρβλητη θέα στο απέραντο γαλάζιο να αιχμαλωτίζει το βλέμμα και τα άγρια, σχεδόν γυμνά βουνά γύρω του να δημιουργούν δραματική αντίθεση.

Στα Πηγάδια θα σκαρφαλώσετε στο λόφο όπου βρισκόταν η μινωική Ακρόπολη και θα συνεχίσετε προς την Παναγία η Λαρνιώτισσα, για να θαυμάσετε τη συγκλονιστική θέα σε ολόκληρη την πόλη, το λιμάνι, αλλά και κάποια από τα χωριά της ενδοχώρας. Θα κατεβείτε με τα πόδια προς το Ποσί, το λιμάνι, κάνοντας συνεχώς στάσεις για καφέ, ποτό, γλυκό ή απλά άραγμα στα αμέτρητα τραπεζάκια έξω των μαγαζιών ανάμεσα στον κεντρικό δρόμο και τον παραλιακό δρόμο των Πηγαδιών.

Πάνω στην αμμουδιά θα θαυμάσετε τα ερείπια της Αγίας Φωτεινής ή Άφωτης, των τελών του 5ου, αρχές του 6ου αιώνα: κολώνες, κιονόκρανα, μεγάλα, λιθανάγλυφα κομμάτια από το μαρμάρινο τέμπλο. Δύο εντυπωσιακά κτήρια του Μεσοπολέμου, εκείνο στο οποίο στεγάζεται το Επαρχείο Καρπάθου & Κάσου και εκείνο που μοιράζονται τώρα το Λιμεναρχείο και το Τελωνείο, αποτελούν την κληρονομιά της περιόδου της Ιταλοκρατίας των Δωδεκανήσων.

Την αληθινή Κάρπαθο, βέβαια, την ανακαλύπτεις γυρνώντας την. Κι έχετε τόσα να ανακαλύψετε, που εύκολα θα καταφέρετε να αντισταθείτε στις σειρήνες των Πηγαδιών, που σας καλούν επίμονα για λίγες ανέμελες ώρες με καφέ και χάζι ακόμα. Θα φύγετε, για να επισκεφθείτε το ορεινό, αρχοντικό Απέρι, πάλαι ποτέ πρωτεύουσα του νησιού, να περπατήσετε στα δρομάκια του, στα καταπράσινα σοκάκια της Βαλαντούς, να θαυμάσετε τα επιβλητικά αρχοντικά στην επάνω γειτονιά του, να επισκεφθείτε τις εκκλησίες των συνοικιών του Αγίου Βασιλείου, Αγίου Χαραλάμπου και Λόρων, να ατενίσετε τις απέραντες καταπράσινες εκτάσεις, στο Κάτω Απέρι, που περιβάλουν το χωριό. Από εκεί θα ακολουθήσετε με τα πόδια τα μονοπάτια που κατεβαίνουν μέχρι τις υπέροχες παραλίες της Αχάτας και της Κυρά Παναγιάς, με τα κρυστάλλινα, διάφανα νερά και την χρυσαφένια άμμο.

Στον Όθο, το ψηλότερο χωριό του νησιού, αμφιθεατρικά κτισμένο σε υψόμετρο 510 μέτρων, θα έχετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε ένα παραδοσιακό καρπαθιώτικο σπίτι που λειτουργεί ως μουσείο, στην περικυκλωμένη από πυκνή βλάστηση Βολάδα θα χαθείτε σε δαιδαλώδη σοκάκια, ανάμεσα σε ασβεστωμένες αυλές σπιτιών πνιγμένες σε φούξια μπουκαμβίλιες, ενώ στις μικρούλες Πυλές –το μικρότερο χωριό του νησιού– θα φροντίσετε να φτάσετε αργά το απόγευμα, για να απολαύσετε ένα θεαματικό ηλιοβασίλεμα από τα καταπράσινα περιβόλια τους.

Μοναδική αρχιτεκτονική έχουν να επιδείξουν και οι μεσαιωνικές Μενετές, στα γραφικά σοκάκια των οποίων δε χωράνε –κυριολεκτικά και μεταφορικά– αυτοκίνητα. Τα πόδια τους βρέχονται στην πανέμορφη Αμμοοπή, εκ των δημοφιλέστερων παραλιών του νησιού. Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, το Μεσοχώρι είναι κατά πολλούς το ρομαντικότερο σημείο της Καρπάθου, με τα κατάλευκα σπιτάκια της να σταματούν στη Σκόπη, το μπαλκόνι που μοιάζει να κτίστηκε ακριβώς για να ατενίζει από ψηλά το πέλαγος. Κάτω από το Μεσοχώρι, ο Λευκός, με τις διαδοχικές αμμουδιές του, είναι ένα από τα δημοφιλέστερα παραθαλάσσια χωριά του νησιού, και όχι άδικα.

Αν δεν το έχετε ήδη καταλάβει, παραλίες και βουτιές αυτό το νησί έχει παντού. Για κάθε γούστο, για κάθε ώρα της ημέρας, με άμμο, με βότσαλο, με ξαπλώστρες ή χωρίς, με πολυκοσμία ή σε σημείο να μη σας πιάνει ανθρώπου μάτι, με εύκολη οδική πρόσβαση ή με βουτιά από το βαρκάκι και κολύμπι μέχρι το σαγόνι να ακουμπήσει άμμο. Μερικές από τις καλύτερες, πέραν της Κυρά Παναγιάς, της Αχάτας και της Αμμοοπής που έχουμε ήδη αναφέρει, και τις οποίες αξίζει να ανακαλύψετε, είναι τα Άπελλα με τα σμαραγδένια νερά, ο Άγιος Μηνάς,το Νάτι, το Φορόκλι και ο Άγιος Νικόλαος Αρκάσας.

Οι επιλογές στην Κάρπαθο είναι τόσο πολλές, που αξίζει να κάνετε το γύρο του νησιού είτε με αυτοκίνητο είτε –ακόμα καλύτερα– με καραβάκι, για να ανακαλύψετε τη δική σας, privé απάτητη αμμουδιά. Μια που είπαμε καραβάκι, σημειώστε στα must και τη δια θαλάσσης εκδρομή στο ακατοίκητο νησάκι Σαρία, για να κολυμπήσετε σε τιρκουάζ νερά δίπλα σε σπήλαια, να θαυμάσετε τα κωνικά κτίσματα που σύμφωνα με τις διηγήσεις των ντόπιων είναι δημιουργίες σαρακηνών πειρατών και να διασχίσετε το καταπράσινο φαράγγι του Έντη.

Πώς θα πάτε
Με πλοίο της ANEK Lines, από τον Πειραιά, σε περίπου 18 ώρες (από 34,70 ευρώ το απλό εισιτήριο καταστρώματος, one way) ή αεροπορικώς με Ολυμπιακή, σε 1 ώρα και 20 λεπτά, από 150 ευρώ μετ’ επιστροφής και φόρων.

Πού θα μείνετε
Στα Πηγάδια, στο καλαίσθητο Electra Beach που προσφέρει 75 πλήρως εξοπλισμένα δωμάτια, σε τιμές που ξεκινούν από 80 ευρώ για το δίκλινο, ή στα πολυτελή Nissia Apartments, σε τιμές που κυμαίνονται από 70 έως 120 ευρώ για το δίκλινο δωμάτιο, αναλόγως εποχής.

Στην Κυρά Παναγιά, στο ομώνυμο ξενοδοχείο, σε πλήρως εξοπλισμένα, κουκλίστικα studios ή διαμερίσματα, οι τιμές των οποίων ξεκινούν από 55 ευρώ. Στην Αμμοοπή, σε ένα από τα 51 παραδοσιακά διακοσμημένα δωμάτια του Ήλιος (από 50 ευρώ το δίκλινο).

Πού θα φάτε
Κατ’ αρχάς, στον Μύλο, στην Όλυμπο, για μαγειρευτά και τοπική κουζίνα –must οι σπιτικές μακαρούνες. Στην Ωραία Κάρπαθο στα Πηγάδια, για αυθεντικές νησιώτικες γεύσεις, και στο Δημήτριο στο Φοινίκι για φρεσκότατο ψαράκι. Στο Small Paradise στο Λευκό για τοπική κουζίνα και θαλασσινούς μεζέδες, και στο Άνοιξις στο Διαφάνι, για εξαιρετική σχάρα αλλά και μαγειρευτά.