Vincere: Η παράξενη βιογραφία του Μουσολίνι

του Λουκά Τσουκνίδα

Οι ζωές προσωπικοτήτων τόσο αρνητικά φορτισμένων όπως ο Μπενίτο Μουσολίνι, δεν είναι καθόλου εύκολο να ειδωθούν με τρόπο διερευνητικό, χωρίς ν' απομονωθούν οι πιο αρνητικές πτυχές τους. Οι οποίες, βέβαια, δεν εξηγούν πάντα την αποτυχία τους ως ανθρώπινα όντα. Στο “Vincere” ο Μπάρκο Μπελόκιο επιστρέφει στην αγαπημένη του πολιτική ταινία με μια βιογραφία-με-σπόντα του Ντούτσε. Το ρόλο της ανακλαστικής επιφάνειας παίζει η αμφιλεγόμενη Ίντα Ντάλσερ, μια γυναίκα που πιθανότατα διατέλεσε σύζυγός του πριν τη φασιστική περίοδο και μάλιστα γέννησε τον πρώτο του γιο, τον Μπενίτο Αλμπίνο, σύμφωνα με έρευνα που είδε το φως πολύ μετά το θάνατο και των τριών.

Αυτό λοιπόν που παρακολουθούμε, είναι η ζωή του Μπενίτο Μουσολίνι (Φίλιπο Τίμι) πριν και μετά την υποτιθέμενη αποκύρηξη της Ίντα Ντάλσερ (Τζιοβάνα Μετζοτζιόρνο) και του Μπενίτο Αλμπίνο και του ξεκινήματος μιας φιλόδοξης πολιτικής καριέρας που όλοι ξέρουμε πώς κατέληξε. Στο πρώτο μισό ο Μουσολίνι παρουσιάζεται ως ένας παθιασμένος σοσιαλιστής δημοσιογράφος με έντονες τάσεις ν' αποσχιστεί, κάτι που αρχίζει με την ίδρυση της δικής του εφημερίδας.

Το πάθος του μοιράζεται στις ιδέες του και στη νεαρή αισθητικό Ίντα που τον αγαπάει με όλη της τη δύναμη και ασπάζεται τις ιδέες του χωρίς δεύτερη σκέψη. Ο Φίλιπο Τίμι ενσαρκώνει πολύ συγκρατημένα τον χαρακτήρα αυτόν, που δε μοιάζει καθόλου με την εικόνα που άφησε πίσω του στο τέλος ο Ντούτσε. Ο χοντρομπαλάς με το ξυρισμένο κεφάλι, τα καπέλα με τα λοφία και το σφιγμένο πρόσωπο με τα περίεργα τικ δε μπορεί να προέκυψε απ' τον γοητευτικό μυστακοφόρο νεαρό που το μοναδικό του σφάλμα μοιάζει να είναι η έλλειψη υπομονής και η λαχτάρα να επιβάλλει τη γνώμη του σε όλους.

Σ' αυτό το κομμάτι της ζωής της, η Ίντα Ντάλσερ ζει στη σκιά του αγαπημένου της, σχεδόν παραδίδει τα δικαιώματα της προσωπικότητάς της και δίνεται με όλη της την ψυχή σ' εκείνον και στον σκοπό του. Όταν ο Μπενίτο φεύγει απ' τη γραμμή των σοσιαλιστών και κατατάσσεται για να πολεμήσει στον Α' ΠΠ όλα αλλάζουν. Όντας τραυματίας, γνωρίζει την επόμενη γυναίκα του, εκείνη που θα του έδινε την οικογένεια υπόδειγμα ενός πατριώτη Ιταλού ηγέτη. Όσο λείπει απ' την Ιταλία η Ίντα κι ο Μπενίτο Αλμπίνο απολαμβάνουν της προστασίας των αρχών. Με το που επιστρέφει, αποφασίζει να τους αποκόψει απ' τη ζωή του και τα ολοκαίνουργια πολιτικά του πλάνα, εξαφανίζοντας κάθε στοιχείο που τον συνδέει μ' αυτούς. Είναι πια ο ιδρυτής του Φασισμού κι απ' το 1922, ο δικτάτορας ηγέτης της Ιταλίας.

[Το trailer της ταινίας]

Στο δεύτερο μισό του φιλμ καλούμαστε να συμπάσχουμε με την Ίντα που έχει απομακρυνθεί απ' το γιο της και ζει έγκλειστη σε ένα ψυχιατρείο. Δεν ξαναβλέπουμε ποτέ τον Μουσολίνι με το πρόσωπο του Φίλιπο Τίμι, που ενσαρκώνει πλέον το νεαρό Μπενίτο Αλμπίνο, ο οποίος μεγαλώνει σε οικοτροφείο με νέο επίθετο, εκείνο της μητέρας του. Η παρουσία του Ντούτσε, γίνεται έτσι ακόμη πιο εξουθενωτική, αφού είναι παντού στην ατμόσφαιρα φόβου και σιωπής που έχει επιβληθεί στην Ιταλία και μιλά σε μας και την χαμένη οικογένειά του μέσα από τα επίκαιρα, σε σινεμά, ραδιόφωνο κι εφημερίδες. Σε μια χαρακτηριστική σκηνή, ο Μπενίτο Αλμπίνο, που δηλώνει ανοιχτά γιος του ηγέτη, μιμείται άψογα τις φωνές, τα τικ και τις εκφράσεις του πατέρα του για την ψυχαγωγία των συμμαθητών του. Σε μια άλλη η Ίντα ρίχνει τη σκιά της επάνω στο κινηματογραφικό πανί την ώρα που οι θεατές αφιονισμένοι χειροκροτούν τον άνθρωπο που της φέρθηκε σα σκουπίδι.

Μέσα λοιπόν απ' τα μάτια της αποκυρηγμένης υποτιθέμενης συζύγου του δικτάτορα, μας δίνεται η ευκαιρία να δούμε τη σκληρότητα για την οποία ήταν ικανός όταν αποφάσισε τη μεταστροφή του και να συγκρίνουμε την εικόνα του Ντούτσε μ' εκείνη του νεαρού Μουσολίνι, του ιδεαλιστή φασίστα ίσως με του ιδεαλιστή σοσιαλιστή, του ανθρώπου που έχει πάθος να κάνει κάτι μ' εκείνου που αποφασίζει τελικά να το κάνει. Η ερμηνεία της πανέμορφης Τζιοβάνα Μετζοτζιόρνο είναι καθοριστική στο να κρατηθεί το ενδιαφέρον, αφού η άνιση, καφκική μάχη της με το αόρατο καθεστώς για λόγους κάθε άλλο παρά πολιτικούς τραβά σε μάκρος σε βαθμό κουραστικό, ενώ παράλληλα είναι προφανέστατα μάταιη. Η ιταλίδα ηθοποιός διαθέτει παρουσία που είναι μαζί δυναμική και ζεστή και τραβά το ενδιαφέρον στη μισότρελη απ' την ταλαιπωρία Ίντα. Παρ' όλ' αυτά, στόχος του Μπελόκιο παραμένει ο Μουσολίνι, κάτι που κάνει τη Μεσοτζόρνο, απλώς, ένα πολύ καλό εργαλείο.

Το “Vincere” είναι μια παράξενη πολιτική βιογραφία, μακροσκελής μα αρκετά ενδιαφέρουσα όσον αφορά τη φόρμα της, αλλά και τη ματιά της στον άνθρωπο-τέρας που επιχειρεί να βιογραφήσει.

Βγαίνουν ακόμη:
- Το “Ρομπέν των Δασών” του Ρϊντλεϊ Σκοτ που κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα του στις Κάνες το βράδυ της Τετάρτης και δυστυχώς δεν το είδαμε πιο πριν.
- Η συμπαθητική γαλλική εφηβική κωμωδία “The French Kissers”, η νέα εκδοχή του “Εφιάλτη στο Δρόμο με τις Λεύκες” και σε επανέκδοση “Ο Άνθρωπος Ελέφαντας (1980)” του Ντέιβιντ Λιντς.

Όλες οι Ταινίες