Φιλοθέη, Ψυχικό, Νέο Ψυχικό: 3.531 ιστορικά κτήρια αποκτούν τη δική τους θέση στην ιστορία

Από τις παλιές μονοκατοικίες μέχρι τις αφηγήσεις των κατοίκων, μια μεγάλη έρευνα της MONUMENTA καταγράφει την αρχιτεκτονική κληρονομιά και τις μνήμες τριών ιστορικών γειτονιών της Αθήνας.

Φιλοθέη, Ψυχικό, Νέο Ψυχικό: 3.531 ιστορικά κτήρια αποκτούν τη δική τους θέση στην ιστορία

 

Πόσες ιστορίες μπορεί να κρύβονται πίσω από τις προσόψεις των παλιών κτηρίων μιας γειτονιάς; Στην περίπτωση της Φιλοθέης, του Ψυχικού και του Νέου Ψυχικού, η απάντηση είναι πολλές περισσότερες απ' όσες φανταζόμαστε. Και πλέον, χάρη σε μια συστηματική καταγραφή, ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της αρχιτεκτονικής και κοινωνικής ιστορίας έχει αποτυπωθεί.

Ο Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού ανακοίνωσε την ολοκλήρωση του ερευνητικού προγράμματος «Καταγραφή ιστορικών κτηρίων Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού, της περιόδου 1924-1970», το οποίο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη MONUMENTA, την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία που δραστηριοποιείται στην προστασία της φυσικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Κύπρου.

Στο πλαίσιο του προγράμματος καταγράφηκαν συνολικά 3.531 κτήρια στις τρεις δημοτικές κοινότητες. Συγκεκριμένα, 1.600 κτήρια στο Ψυχικό, 1.127 στο Νέο Ψυχικό και 804 στη Φιλοθέη.

Οι ιστορίες πίσω από τα κτήρια

Η έρευνα, ωστόσο, δεν περιορίστηκε σε αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, χρονολογίες και προσόψεις. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις προσωπικές μαρτυρίες των ανθρώπων που έζησαν στις συγκεκριμένες περιοχές και συνέβαλαν στη διαμόρφωση της ταυτότητάς τους.

Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 18 συναντήσεις κατοίκων, εννέα στο Ψυχικό, στον χώρο του Blue Bell, πέντε στο Νέο Ψυχικό, στο Σπυροπούλειο, και τέσσερις στη Φιλοθέη, στο Παλαιό Δημαρχείο. Σε καθεμία συμμετείχαν από 10 έως 25 άτομα, ενώ πραγματοποιήθηκαν και 50 ξεχωριστές συνεντεύξεις για τα σπίτια, τις γειτονιές και την ιστορία τους.

Παράλληλα, διοργανώθηκε ξενάγηση στο Ψυχικό με τη συμμετοχή κατοίκων, κατά την οποία κινηματογραφήθηκαν οι αφηγήσεις τους. Μέσα από αυτή τη διαδικασία συγκεντρώθηκε πολύτιμο αρχειακό υλικό, όπως παλιές φωτογραφίες, αρχιτεκτονικά σχέδια, έγγραφα και μελέτες, με τη συνεισφορά 23 κατοίκων.

Μαθαίνοντας την ιστορία της γειτονιάς από το σχολείο

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχε και η εκπαιδευτική του διάσταση. Η MONUMENTA πραγματοποίησε δωρεάν εκπαιδευτικές δράσεις στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Ψυχικού και στην Ελληνογαλλική Σχολή «Ουρσουλίνες» στο Νέο Ψυχικό.

Μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου συμμετείχαν στο πρόγραμμα «Καταγράφω ένα παλιό κτήριο, ανακαλύπτω την ιστορία του», μαθαίνοντας να παρατηρούν το δομημένο περιβάλλον και να αναζητούν τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από τα κτήρια που συναντούν καθημερινά. Οι δωρεάν εκπαιδευτικές δράσεις συνεχίζονται και κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά.

Μια πολύτιμη παρακαταθήκη για το μέλλον

Η Φιλοθέη, το Ψυχικό και το Νέο Ψυχικό αποτελούν τρεις ιστορικούς οικισμούς με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και σημαντικό αριθμό αξιόλογων κτηρίων, ανάμεσά τους και έργα σπουδαίων αρχιτεκτόνων.

Όπως επισημαίνει ο Δήμος, η ολοκλήρωση της καταγραφής συνιστά ένα πρώτο ουσιαστικό βήμα για την προστασία και ανάδειξη αυτής της κληρονομιάς. Η συστηματική τεκμηρίωση δημιουργεί ένα εργαλείο γνώσης και διαχείρισης, που μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της αρχιτεκτονικής ταυτότητας των τριών περιοχών για τις επόμενες γενιές.

Γιατί τα παλιά κτήρια δεν αποτελούν απλώς κομμάτια του αστικού τοπίου. Είναι φορείς μνήμης, μικρές ψηφίδες της ιστορίας μιας πόλης που αλλάζει διαρκώς.

Μπείτε στη συζήτηση

σχόλια

v