Στο φως το σχολείο όπου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Μέγα Αλέξανδρο

Εντυπωσιακές εικόνες από την ανασκαφή στην Αρχαία Μίεζα κάνουν τις τελευταίες ημέρες τον γύρο του κόσμου, καθώς οι αρχαιολόγοι φέρνουν σταδιακά στο φως το μεγαλοπρεπές συγκρότημα που συνδέεται με την εκπαίδευση του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τον Αριστοτέλη.

Η αρχαία Μίεζα, κοντά στη Νάουσα, θεωρείται ο τόπος όπου, τον 4ο αιώνα π.Χ., ο Αριστοτέλης δίδαξε τον νεαρό Αλέξανδρο αλλά και αρκετούς ακόμη γόνους της μακεδονικής αριστοκρατίας. Οι συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή ξεκίνησαν το 2024, σε μια έκταση περίπου 30 στρεμμάτων, με επικεφαλής την αρχαιολόγο Αγγελική Κοτταρίδη.

Τα ευρήματα που έχουν αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα δίνουν μια εντυπωσιακή εικόνα του τρόπου με τον οποίο λειτουργούσαν τα Γυμνάσια της αρχαιότητας, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα στα οποία οι νεαροί ευγενείς διδάσκονταν, ασκούνταν σωματικά και προετοιμάζονταν για τον μελλοντικό τους ρόλο στην πολιτική και στρατιωτική ζωή.

«Το βασιλικό γυμνάσιο της Μίεζας, το εκπληκτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα/οικοδομικό συγκρότημα που δημιούργησε ο Φίλιππος Β΄ για να διαμορφωθεί η πολιτική και πνευματική ηγεσία του μέλλοντος, ο τόπος όπου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Μεγαλέξανδρο και τους νεαρούς Μακεδόνες που έγιναν ηγέτες της Οικουμένης, έρχεται στο φως με προσοχή, κόπο και αφοσίωση... Τα ευρήματα ήδη ξεπερνούν τις προσδοκίες μας, τα νέα του άρχισαν ήδη να ταξιδεύουν στον κόσμο» σημειώνει σε ανάρτησή της η Αγγελική Κοτταρίδη ενημερώνοντας για την πορεία των εργασιών την οποία παρακολουθεί, στενά και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα αλλά και ο διεθνής τύπος μέσα από εκτενή δημοσιεύματα.

Το ενδιαφέρον δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο και πολυτελέστερο γνωστό μέχρι σήμερα αρχαίο εκπαιδευτικό ίδρυμα.

Η Μίεζα βρισκόταν ανάμεσα στις δύο βασιλικές πόλεις των Μακεδόνων, τις Αιγές και την Πέλλα. Το όνομά της το πήρε από μια νύμφη, αδελφή και κόρη ποτάμιων θεοτήτων. Μία από τις σημαντικότερες ιστορικές πηγές για την ταύτιση της περιοχής με τον τόπο όπου δίδαξε ο Αριστοτέλης είναι τα γραπτά του Πλουτάρχου.

Σημαντικά στοιχεία προσφέρει και η ίδια η αρχιτεκτονική του συγκροτήματος: Ο σχεδιασμός του παρουσιάζει ομοιότητες με το Ανάκτορο των Αιγών, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν η άμεση σύνδεσή του με το θέατρο της περιοχής, το ασυνήθιστα μεγάλο μέγεθος των εγκαταστάσεων και η πολυτέλεια της κατασκευής.

Παρά το ειδυλλιακό φυσικό περιβάλλον και την πολυτέλεια του Γυμνασίου, η καθημερινότητα του νεαρού Αλέξανδρου και των υπόλοιπων αριστοκρατικών γόνων δεν φαίνεται πως ήταν ιδιαίτερα ανέμελη. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, το καθημερινό πρόγραμμα περιλάμβανε πολύωρη εκπαίδευση και απαιτητική σωματική και πνευματική άσκηση, με στόχο οι νεαροί μαθητές να αποκτήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που θεωρούνταν απαραίτητες για έναν μελλοντικό βασιλιά ή στρατιωτικό ηγέτη.

Μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί τμήματα του Περιστυλίου-Παλαίστρας και του Διδασκαλίου. Στο τελευταίο βρίσκεται μεγάλο τριμερές συγκρότημα έκτασης άνω των 160 τετραγωνικών μέτρων, με κεντρικό προθάλαμο και δύο ανδρώνες, αίθουσες δηλαδή συμποσίων με ανάκλιντρα και περίτεχνα ψηφιδωτά δάπεδα που θυμίζουν αντίστοιχα ευρήματα από το Ανάκτορο των Αιγών.

Οι αρχαιολόγοι έχουν επίσης εντοπίσει αίθουσες διαλέξεων με πέτρινα θρανία, στεγασμένους διαδρόμους και έναν επίσης στεγασμένο στίβο δρόμου, τον λεγόμενο «ξυστό», ο οποίος εκτείνεται σε μήκος περίπου 200 μέτρων.

Ανάμεσα στα κινητά ευρήματα περιλαμβάνονται νομίσματα, κεραμικά, αρχιτεκτονικά μέλη αλλά και γραφίδες, τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι μαθητές της αρχαιότητας για τη γραφή.

Η Αγγελική Κοτταρίδη και η ομάδα της συνεχίζουν καθημερινά την ανασκαφή, παρά τις συχνά δύσκολες συνθήκες, παράλληλα με τις εργασίες συντήρησης και ταυτοποίησης των ευρημάτων. Στόχος είναι να αποκαλυφθεί σταδιακά σε όλη του την έκταση το βασιλικό Γυμνάσιο της Μίεζας, ένας χώρος άρρηκτα συνδεδεμένος τόσο με τα νεανικά χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου όσο και με μια κομβική περίοδο της ιστορίας του αρχαίου ελληνικού κόσμου.