Οικονομικό hangover: Πώς θα ανακάμψεις τον Σεπτέμβρη;

Σαν τις καλοκαιρινές διακοπές δεν έχει για αυτό κι όλοι όσοι τις έζησαν στο έπακρο κλαίνε σε εμβρυακή στάση στη σκέψη και μόνο της επιστροφής στη δουλειά. Μαζί τους κλαίνε κι όσοι αντίκρυσαν το υπόλοιπο των τραπεζικών καταθέσεων αναφωνώντας ότι δεν υπάρχει σάλιο κι ενώ οι υποχρεώσεις και οι απλήρωτοι λογαριασμοί του Σεπτέμβρη καραδοκούν

Κάπως έτσι λοιπόν το χαμόγελο των καλοκαιρινών αναμνήσεων συχνά διαδέχεται ένας κόμπος στο στομάχι. Αυτή η δυσάρεστη συναισθηματική και οικονομική κατάσταση είναι γνωστή ως «οικονομικό hangover» και επηρεάζει την πλειονότητα των νοικοκυριών κάθε Σεπτέμβριο. Εμείς αναλαμβάνουμε δράση για άλλη μια φορά, σηκώνοντας μανίκια και κερνώντας χρήσιμες συμβουλές για να πετύχουμε από κοινού την πολυπόθητη οικονομική ανάκαμψη τον πρώτο μήνα του φθινοπώρου.

Κατανοώντας το φαινόμενο της φθινοπωρινής οικονομικής πίεσης

Το οικονομικό hangover έρχεται στη ζωή μας σαν το σημείο τομής εκεί όπου οι αυξημένες δαπάνες της θερινής περιόδου συναντούν τις συσσωρευμένες υποχρεώσεις του φθινοπώρου. Ο Σεπτέμβριος είναι παραδοσιακά ένας από τους πιο απαιτητικούς μήνες του έτους, καθώς σηματοδοτεί την έναρξη της σχολικής και ακαδημαϊκής χρονιάς, της εργασιακής νέας σεζόν, την πληρωμή φορολογικών υποχρεώσεων και την επανεκκίνηση των σταθερών εξόδων του νοικοκυριού.

Σύμφωνα με επίσημα δεδομένα της Eurostat, το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται γύρω στο 14%, υπογραμμίζοντας ότι η πλειονότητα των καταναλωτών λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια ευελιξίας όταν προκύπτουν έκτακτες ή συσσωρευμένες δαπάνες. Παράλληλα, διεθνείς αναλύσεις της Intuit για τις οικονομικές τάσεις δείχνουν ότι πάνω από το 50% των καταναλωτών αναφέρουν αυξημένο οικονομικό άγχος μετά από περιόδους αυξημένων εξόδων, με την πλειονότητα να αναζητά άμεσες στρατηγικές προσαρμογής και περιστολής δαπανών.

Αποτύπωση της πραγματικότητας χωρίς πανικό

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνεις για να ξεπεράσεις το σοκ είναι να κοιτάξεις τους αριθμούς κατάματα. Άλλωστε, ο φόβος του αγνώστου αυξάνει το άγχος σου, ενώ η ξεκάθαρη εικόνα σου δίνει τον έλεγχο.

Για αυτό λοιπόν οφείλεις να καταγράψεις με ακρίβεια όλες τις οφειλές που προέκυψαν από τις διακοπές. Υπολόγισε τα υπόλοιπα των καρτών, τις ανεξόφλητες υποχρεώσεις και τα τρέχοντα έξοδα που πρέπει να καλυφθούν άμεσα μέσα στον μήνα.

Μην παραλείψεις να συνυπολογίσεις στο «τεφτέρι» σου τα τακτικά έξοδα του Σεπτεμβρίου, όπως τα δίδακτρα, τα σχολικά είδη, τις συνδρομές και τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.

Ιεράρχηση και διαχωρισμός δαπανών

Μόλις καταγράψεις τα νούμερα, το επόμενο βήμα είναι ο αυστηρός διαχωρισμός των εξόδων σου σε δύο βασικές κατηγορίες, δηλαδή στις απόλυτα απαραίτητες δαπάνες και στις πιο ευέλικτες εξ αυτών.

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν η στέγαση, η διατροφή, οι λογαριασμοί ενέργειας, τα φάρμακα και οι βασικές υποχρεώσεις των παιδιών. Αυτά τα έξοδα είναι μη διαπραγματεύσιμα και πρέπει να καλυφθούν κατά προτεραιότητα.

 Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται η ψυχαγωγία, οι έξοδοι για φαγητό, οι συνδρομητικές υπηρεσίες, οι αγορές ρούχων και οι μικρές καθημερινές πολυτέλειες. Για τις επόμενες τέσσερις έως έξι εβδομάδες, ο στόχος σου είναι να επιβάλεις μια προσωρινή «παύση» στην κατηγορία των ελαστικών δαπανών.

Δεν σου ζητάμε να κλειστείς σε μοναστήρι μηδενίζοντας τις κοινωνικές υποχρεώσεις αλλά αντίθετα να επιλέξεις πιο οικονομικές εναλλακτικές, όπως μαζώξεις στο σπίτι, περιπάτους αλλά και να εκμεταλλευτείς όλες τις δωρεάν εκδηλώσεις του μήνα. 

Στρατηγική διαχείριση και αποπληρωμή χρεών

Αν οι διακοπές άφησαν πίσω τους υπόλοιπα σε πιστωτικές κάρτες ή βραχυπρόθεσμα δάνεια, η άμεση τακτοποίησή τους οφείλει να γίνει η πρώτη σου προτεραιότητα. Τα υψηλά επιτόκια των πιστωτικών καρτών μπορούν γρήγορα να αυξήσουν κατά πολύ το αρχικό χρωστούμενο ποσό ειδικά αν αφήσεις τον χρόνο να περνά καταβάλλοντας μόνο την ελάχιστη καταβολή.

Μια καλή επιλογή είναι η μέθοδος της «χιονοστιβάδας». Προσπάθησε δηλαδή να αποπληρώσεις πρώτα την κάρτα με το υψηλότερο επιτόκιο, ενώ παράλληλα καταβάλλεις τις ελάχιστες δόσεις στις υπόλοιπες. Αν το συνολικό ποσό είναι μεγάλο, επικοινώνησε εγκαίρως με τα τραπεζικά ιδρύματα για να εξετάσεις το ενδεχόμενο μιας ρύθμισης ή μεταφοράς υπολοίπου με ευνοϊκότερους όρους, πριν δημιουργηθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Επαναφορά του προϋπολογισμού και "Mindful Spending"

Η ανάκαμψη από το οικονομικό hangover απαιτεί την υιοθέτηση μιας πιο συνειδητής προσέγγισης στις καθημερινές σου συναλλαγές. Η έννοια του mindful spending (συνειδητές δαπάνες, χωρίς αχρείαστες αγορές) βασίζεται στο να αναρωτιέσαι πριν από κάθε αγορά αν το συγκεκριμένο προϊόν καλύπτει μια πραγματική ανάγκη ή αν αποτελεί μια παρορμητική αντίδραση της στιγμής.

Δημιούργησε αντίστοιχα ένα εβδομαδιαίο όριο αναλήψεων ή χρησιμοποίησε μια ξεχωριστή χρεωστική κάρτα αποκλειστικά για τα καθημερινά έξοδα μετακίνησης και διατροφής.

Η προετοιμασία των γευμάτων σου στο σπίτι για την εργασία και ο περιορισμός του καθημερινού καφέ από έξω μπορούν να απελευθερώσουν ένα αξιοσημείωτο ποσό στο τέλος του μήνα, το οποίο μπορεί να κατευθυνθεί άμεσα στην κάλυψη των καλοκαιρινών υποχρεώσεων.

Μάθε από τα λάθη σου

Το οικονομικό hangover του Σεπτεμβρίου δεν πρέπει να σε καταβάλει ψυχολογικά, αλλά να λειτουργήσει ως ένα χρήσιμο μάθημα για τη διαχείριση των πόρων σου.

Για αυτό τον λόγο πρέπει να αποταμιεύεις εγκαίρως και προκαταβολικά το ποσό των καλοκαιρινών διακοπών χωρίς να ματώνει κάθε χρόνο ο φθινοπωρινός σου προϋπολογισμός.

Μόλις λοιπόν ισορροπήσεις την οικονομική σου κατάσταση, ξεκίνα να σχεδιάζεις από τώρα την επόμενη χρονιά. Δημιούργησε έναν αυτόματο τραπεζικό λογαριασμό αποταμίευσης όπου θα μεταφέρεις ένα μικρό, σταθερό ποσό κάθε μήνα αποκλειστικά για τις διακοπές σου.

Έτσι, το επόμενο φθινόπωρο δεν θα σταυροκοπιέσαι μπρος στη θέαση των χρεών και των απλήρωτων υποχρεώσεων σου.